Zo zien de aardgasvrije woningen van de toekomst eruit

Omdat de gebouwde omgeving in Nederland in 2050 aardgasvrij moet zijn, worden woningen steeds vaker aangesloten op warmtenetten. Nieuwbouwwoningen worden sinds vorig jaar niet meer standaard aangesloten op het gasnet. Hoe ziet de warmtevoorziening er dan uit – en wat betekent een aardgasvrije woning voor het design en de betaalbaarheid van het gebouw? Drie voorbeelden tonen een glimp van de toekomst.

Aan toonaangevende vastgoedprojecten heeft Amsterdam geen gebrek. Markante gebouwen zoals de Pontsteiger in de Houthavens, Ricardo Residences in West en Valley aan de Zuidas geven nieuw elan aan de wijken waarin ze verrijzen. Bovendien behoren de projecten tot de koplopers in duurzaamheid. Zo zijn de gebouwen dankzij stadswarmte voorzien van een aardgasvrije warmtevoorziening. Bewoners hebben geen cv-ketel, maar krijgen verwarming en warm water via een warmtewisselaar die de warmte uit het warmtenet op de juiste temperatuur in de woning aflevert. Met deze aanpak zijn de koplopers een voorbeeld voor de honderdduizenden gebouwen die de komende jaren aardgasvrij worden gemaakt.

Drie inspirerende voorbeelden die laten zien wat aardgasvrije woningen te bieden hebben.

  1. Community Campus Amsterdam: duurzame huisvesting voor studenten in Zuidoost

Amstel III, een gebied tussen het Amsterdams Medisch Centrum (AMC) en de Johan Cruijff ArenA in Amsterdam Zuidoost, transformeert de komende jaren tot een stadswijk met alle openbare voorzieningen, infrastructuur en recreatiemogelijkheden die daarbij horen. Op dit moment wordt er druk gewerkt aan onder andere de Community Campus Amsterdam (ook wel bekend onder de naam OurDomain Amsterdam South East). Na oplevering in 2020 zullen hier ruim 1.550 woningen staan. Voor studenten komen 1.000 kamers beschikbaar. Wanneer zij afstuderen en aan het werk gaan, kunnen zij doorstromen naar een van de circa 600 goedkope vrijesectorwoningen. Op deze manier biedt de Community Campus een duurzaam concept waarbij Amsterdammers in de regio kunnen blijven wonen.

Voor het realiseren van een aardgasvrije warmtevoorziening onderzocht projectontwikkelaar Blauwhoed een warmte- en koudeopslagsysteem (WKO) en stadswarmte. Vanwege de betrouwbaarheid en duurzaamheid koos de ontwikkelaar uiteindelijk voor een aansluiting op het warmtenet van Vattenfall in Amsterdam-Zuid en -Zuidoost. Het warmtenet maakt gebruikt van restwarmte van hoge temperatuur uit de elektriciteitscentrale in Diemen.

In Amstel III vormen datacenters bovendien een toekomstige, duurzame bron voor het warmtenet. Het koppelen van deze nieuwe bronnen is geen kant-en-klaar proces. Restwarmte uit datacenters is van een lage temperatuur, doorgaans rond de dertig graden. Daarom zijn er individuele warmtepompen nodig om woningen van water op de juiste temperatuur (minimaal 65 graden) te voorzien. Naar verwachting wordt een deel van het warmtenet in Amsterdam-Zuidoost vanaf 2021 gevoed met warmte uit datacenters.

  1. Valley: energie-opwekkende hotspot aan de Zuidas

De Zuidas heeft binnenkort een nieuwe blikvanger: het door architect Winy Maas van MVRDV ontworpen Valley. Het gedurfde ontwerp met veel buitengroen op de balkons omvat tweehonderd woningen, 25.000 vierkante meter kantoren en tien commerciële ruimtes. Na oplevering in 2021 zal het gebouw meer energie opwekken dan de gebouwinstallaties gebruiken. Deze EPC-score wordt behaald dankzij een slim samenspel van een goede gebouwschil, efficiënte installaties en energieopwekking.

De levering van duurzame warmte door Vattenfall speelt een belangrijke rol in de duurzame prestaties van Valley. Net als Community Campus is Valley aangesloten op het warmtenet bij de elektriciteitscentrale in Diemen. In 2021 wordt bovendien de Amsterdam South Connection in gebruik genomen, een nieuw leidingensysteem dat daarnaast een verbinding legt met het warmtenet van Westpoort Warmte. Dit net levert gemiddeld 70 procent CO2-reductie ten opzichte van verwarming met gasgestookte cv-ketels. Daarmee zal het duurzaamheidslabel van het warmtenet voor Valley nog verder omhoog worden gebracht.

  1. Ricardo Residences: aardgasvrije transformatie in West

Ook het Schinkelkwartier in Amsterdam-West hoort thuis in het rijtje van gebieden die de komende jaren worden herontwikkeld met oog voor betaalbare en duurzame woningen. De transformatie van het oude IBM-kantoor tot 365 vrijesectorwoningen vormt hiervan de aftrap. Omdat het bij Ricardo Residences om een bestaand gebouw gaat, was het verbod op een gasaansluiting – zoals bij nieuwbouw het geval is – niet van toepassing. Desondanks koos de investeerder voor een duurzame en aardgasvrije warmtevoorziening: een aansluiting op het warmtenet van Westpoort Warmte.

Omdat de locatie buiten het bestaande leveringsgebied van Westpoort Warmte valt, besloot Westpoort Warmte over een lengte van zo’n anderhalve kilometer een nieuwe transportbuis aan te leggen. Door nu al leidingen aan te leggen in gebieden waar mogelijk op een later moment nieuwbouw gaat plaatsvinden, zorgt Westpoort Warmte er bovendien voor dat stadswarmte ook voor andere gebouwen een aantrekkelijk alternatief is voor warmte- en koudeopslag.

Stadswarmte als optie voor nieuwbouw en bestaande bouw

Vanwege de midden- en hoge temperaturen is stadswarmte voor bestaande bouw vaak een uitkomst. Een warmte- en koude-opslagsysteem (WKO) met warmtepompen vereist vanwege de lagere temperaturen een zeer goede isolatie. Ook nemen de installaties en boilers veel ruimte in beslag. Zoals Niels Rienstra, accountmanager bij Vattenfall, zegt: “Stadswarmte is dan ook een relatief makkelijke en betrouwbare warmtevoorziening waar projectontwikkelaars zowel in nieuwbouw als bestaande bouw mee uit de voeten kunnen.”

De gemeente Amsterdam heeft de ambitie om in 2040 aardgasvrij te zijn. Grote delen van de stad zullen hiervoor op collectieve netten worden aangesloten. De ruim beschikbare restwarmte uit de stad en regio kan deze groeiende netten voeden. Dat is een aanpak die in verschillende delen van de hoofdstad niet alleen spectaculaire vastgoedprojecten oplevert, maar ook inspiratie geeft voor andere steden in Nederland die toewerken naar een aardgasvrije gebouwde omgeving.

 


Geef een reactie