Zie jij door de bomen het bos nog…?

Er is een groot aantal kennisinstituten in de bouwsector die als taak hebben om de sector beter, efficiënter en effectiever te laten werken. In de loop van de tijd is dit een industrie op zich geworden. Voor ieder onderwerp is wel een instituut opgericht. Daarnaast is er een groot aantal branche verenigingen die ieder ook weer een eigen kennisafdeling hebben of zich, in een markt waar nut en noodzaak van instituten onder druk staat, begeven op het gebied van de reeds bestaande kennisinstituten. Inmiddels kunnen we stellen dat er honderden instituten, in welke vorm dan ook, bezig zijn de markt te ondersteunen. Zie jij door de bomen het bos nog? Weet jij nog waar je de kennis moet halen?

Het wiel opnieuw uitvinden

cart-1049327_640Helaas weten velen van jullie niet meer waar je deze kennis moet halen. En niet alleen jij, maar ook de instituten in de bouw zelf weten dat niet meer. En dat terwijl veel van deze instituten zelf bestuursleden leveren voor andere instituten. Ofwel: de bouw weet absoluut niet meer wat er in huis is te krijgen, met als gevolg dat er vele wielen telkens opnieuw worden uitgevonden. Nieuwe instituten worden -met alle goede bedoelingen van dien- opgericht, waardoor de versnippering alleen maar groter wordt. Deze nieuwe instituten begeven zich vervolgens op terreinen waar al langer bestaande instituten actief zijn, die daardoor geconfronteerd worden met concurrentie, waardoor de bestaande businessmodellen op de schop moeten. Hierdoor gaan deze zich ook heroriënteren op de markt en zich begeven op gebieden waar andere instituten al bezig zijn. En zo blijft het landschap van organisaties die de bouw moeten dienen zich maar uitbreiden. En uiteindelijk vecht iedereen voor zijn eigen voortbestaan en moeten we ons afvragen of de bouwsector daarmee gediend is.

BIM’mende instituten

Sinds de laatste jaren hebben we allemaal onze mond vol van ketensamenwerking, LEAN bouwen en BIM. Uiteindelijk draait dit allemaal niet om techniek (wat velen helaas nog wel denken), maar om cultuur. Een cultuur van openheid, transparantie en samenwerken. De instituten buitelen over elkaar heen om het BIM’men te ondersteunen en te stimuleren. Er komen instituten bij om de bestaande instituten te coördineren en te regisseren. Deze instituten worden vervolgens zelf weer een van de velen, die geregisseerd moeten worden. En zo blijven we allen op onze eigen eilandjes zitten. Dit heeft helemaal niets meer met BIM te maken. Waarom zouden we als kennisinstituten zelf niet gaan BIM’men? Waarom niet de handen ineen slaan en gebruik maken van elkaars kennis, capaciteit, netwerk en organisaties?

Koningen in het pluche

Als we als kennis instituten enerzijds willen overleven en anderzijds een relevante bijdrage willen blijven leveren aan de bouwsector, dan zúllen we moeten samenwerken of uiteindelijk misschien zelfs moeten fuseren. Er is zoveel werk te doen, dat er volgens mij veel efficiënter kan worden omgegaan met de beschikbare kennis en resources. Laten we stoppen met ieder voor zich eigen wielen uit te vinden. Laten we ervoor waken dat er nieuwe instituten worden opgericht die die wielen nogmaals gaan uitvinden. Laten we samen als lerende organisatie gaan optreden en kennis en ervaringen gaan benutten voor de toekomst door deze te delen. Niet om te laten zien wel “koninkrijkje” de grootste, de beste of de belangrijkste is. Maar juist om samen te werken aan de bouwsector. Te innoveren. Met nieuwe dingen te komen.

Veel pogingen zijn de afgelopen 10 a 20 jaar al gedaan om instituten samen te voegen of tenminste samen te laten werken. Maar sommige instituten waren koninkrijkjes, met eigen koningen die diep in het pluche zaten. Die zijn echt niet zomaar van plan om dit op te geven. Maar tijden zijn veranderd. Een nieuwe generatie directeuren is aangetreden. Er komt een marktvisie en een bouwagenda. Wetgeving verandert en BIM is geen discussie meer, maar wordt gemeengoed. Dit biedt dus nieuwe kansen op samenwerking. En met die samenwerking kunnen we wellicht komen tot een duidelijker beeld wie wat waar en vooral waarom mee bezig is. Overlap kan worden omgeturnd in het ontginnen van nieuwe gebieden. Door kennis te koppelen en te delen komt er capaciteit vrij om nieuwe dingen te gaan doen. En uiteindelijk zal dit de bouwsector verbeteren. Wanneer voor iedereen duidelijk waar de kennis te halen is.

En nu…?

“Mooie woorden”, zul je denken. “Maar wat ga je er zelf aan doen…?” Natuurlijk is dit niet zomaar te regelen. Businessmodellen worden bewaakt omdat organisaties met bijbehorende werkgelegenheid zo lang mogelijk in stand gehouden moeten worden. Zelf doe ik als directeur ook alles om die verantwoordelijkheid naar eer en geweten in te vullen. Maar ik probeer ook een stap te zetten. Met collega instituten te praten om te kijken wat we eventueel samen kunnen doen. Of we capaciteit kunnen delen. Of we wellicht kennis aan elkaar kunnen koppelen. En of er wellicht mogelijkheden zijn tot meer intensieve samenwerking. Een eerste concrete stap is dat we op bepaalde thema’s uit de bouwagenda de krachten gaan bundelen. En op basis daarvan eens kijken of we verder kunnen gaan dan dat. Met als roze stip een duidelijk landschap van minder en samenwerkende instituten, die kennis deelt en lering trekt uit alle ervaringen uit het verleden. Een hechte samenwerking tussen “de sector” en de organisaties daarbinnen die deze sector faciliteren. Een sector die weet wat ze in huis heeft en waar ze de kennis kan halen. Zodat u door de bomen het bos weer ziet…


Over de auteur: Marc Verhage

Marc Verhage werkte tot de zomer van 2018 5,5 jaar bij STABU als Algemeen Directeur. Namens STABU was hij ondermeer medeoprichter en bestuurslid bij het BIM Loket. Na een korte periode bij een jonge onderneming die BIM modelleer diensten levert, werkt hij nu bij Contakt Consulting. Contakt is een adviesbureau dat reeds 20 jaar succesvol is in de retail en sinds een paar jaar ook in de bouwsector. Contakt biedt haar diensten aan rondom digitalisering van organisaties en processen. Zo is Contakt ondermeer betrokken bij de Digideal en het Digitaal Stelsel Gebouwde Omgeving (DSGO), bij de implementatie van de Wet Kwaliteitsborging voor de Bouw (WKB) bij de VNG en bij het opzetten van het Centraal Register Techniek (waaronder het “vakpaspoort” valt). Marc Verhage is sinds hij in de bouwsector actief is geworden, zo’n 8 jaar geleden, betrokken bij nieuwe manieren van samenwerken in de bouw zoals Lean Bouwen en BIM. Hij heeft bij een installateur gewerkt, bij een liftenbedrijf, STABU en nu bij Contakt. Daarvoor werkte hij achtereenvolgens als marineofficier, bij KPN en bij diverse consultancybedrijven in de ICT en Telecom. Bij Contakt is Marc verantwoordelijk voor business development en is hij actief als consultant bij diverse klanten in de sector waaronder ICOP die het product “BriefBuilder” op de markt aanbiedt. BriefBuilder is hét tool om (programma van ) eisen vast te leggen, te verifiëren en te beheren. Marc schrijft blogs over diverse onderwerpen in de sector, maar altijd met verandering als centraal thema.

Geef een reactie