Wake up call from the city that never sleeps

Wake up call from the city that never sleeps

In mei was het dan echt zover, eindelijk zou ik kennismaken met wereldstad New York. Het was er nog niet eerder van gekomen om deze metropool te bezoeken. Met enige ‘vliegschaamte’ verplaatsen mijn beste vriendin en ik ons door het luchtruim. Aangekomen op JFK namen we de Jamaica line richting Manhattan. Vanachter het metro raam doemt na drie kwartier Brooklyn op en niet veel later ploffen we neer midden in China Town. New York maakt haar belofte meer dan waar, wat een geweldige mix van culturen en mensen. Toch is er ook iets dat knaagt. Na vijf dagen intensief gebruik te hebben gemaakt van de subway en de yellow cab in deze beton -en asfaltjungle is het heel fijn om weer naar de Vinex in Leidsche Rijn terug te keren. New York doet mij beseffen dat we in Nederland een groeiend bereikbaarheidsprobleem hebben, dat we voor een belangrijk deel moeten oplossen door meer nieuwe (betaalbare) woningen en slim mobiliteitsmanagement. Niet alleen in de stad, maar ook daarbuiten.

De tragedie van bereikbaarheid

New York heeft een keerzijde. Woningen en gebouwen bestaan er in hoge dichtheden. Er wordt momenteel driftig gebouwd, maar dit zijn vooral enorme wolkenkrabbers met zeer luxe appartementen. Op Manhattan is alleen nog plek voor mensen met een goed inkomen voor wie het geen probleem is om voor een simpel 2-kamer appartement enkele duizenden dollars per maand te betalen. Veel winkelpanden staan leeg, de verloedering rukt op en het weinige groen in de stad wordt weg gedrukt. Het metronet en de metrotreinen zijn een eerste levensbehoefte en deze verkeren in deplorabele staat. Er is nauwelijks geld voor een flinke opknapbeurten en continu dreigen er stakingen van onderbetaald metro personeel.  Het metronet is de levensader, maar tegelijk ook de achilleshiel van de stad. New York wordt vaak in Europa genoemd als icoon van parkeerloos bouwen en stedelijke verdichting. Veel Randstedelijke gemeentes en stadsbesturen in Nederland grijpen vreemd genoeg naar dit voorbeeld om te illustreren dat door parkeerloos bouwen projecten eerder haalbaar worden en woningen goedkoper kunnen worden gerealiseerd. Bovendien zorgt het voor minder automobiliteit en wordt het leefmilieu beter. De vraag is of het zo eenvoudig ligt.

Haperende woningmarkt stuwt mobiliteit

In de media lezen we veel over de problemen op de woningmarkt, maar vaak wordt de tragedie van bereikbaarheid daar niet bij betrokken. Het lijkt erop dat de Randstad in toenemende mate een bereikbaarheidsprobleem heeft. Meer en beter openbaar vervoer en meer wegen lossen dit maar voor een deel op. Er wordt te snel vergeten dat een groot deel van de vervoersbewegingen in de steden wordt veroorzaakt door forenzen. De intensiteit van het forenzen neemt momenteel nog steeds toe doordat de woningnieuwbouw hapert. De druk op de stedelijke regio’s wordt groter doordat er sterk wordt gestuurd op binnenstedelijk bouwen en het sparen van ‘groene zones. De haperende woningnieuwbouwmarkt en falend woningmarktbeleid zorgen voor woning schaarste. In deze periode van economische groei wisselen veel mensen van baan, terwijl er niet verhuisd kan worden naar de regio waar het werk is. Het gevolg is niet alleen meer automobiliteit, maar ook meer drukte in de trein, tram, bus en metro. Zelfs sommige fietspaden zijn overbevolkt.

Infrastructuur: concurrerende prioriteiten

Cijfers van het Kennisinstituut voor mobiliteitsbeleid laten zien dat het aantal reizigers en reizigerskilometers blijft groeien. Niet alleen de Randstad heeft uitdagingen. Ook in landelijke gebieden en gebieden met bevolkingskrimp blijft mobiliteit toenemen. Verschraling van voorzieningen kan de oorzaak zijn van meer automobiliteit. Zeker als gelijktijdig het openbaar vervoer wordt versoberd. Nieuwe plannen, of het nu gaat over wegen of spoorwegen, vragen veel voorbereidingstijd en ook veel budget. Minister Van Nieuwenhuizen heeft op dit moment moeite om het Infra huishoudboekje op orde te krijgen. Achterstallig onderhoud aan bruggen, sluizen en viaducten concurreert om middelen met de aanleg van nieuwe (hoofd)infrastructuur. In het huidige Infrastructuurfonds heeft de Rijksoverheid tot 2030 geld vastgelegd per vervoersmodaliteit en het is te weinig. Geen gemakkelijke opgave dus om overstijgend te kijken naar bereikbaarheid en mobiliteit, tenzij er slimme en attractieve constructies komen om ook de private sector langjarig te laten mee investeren.

De mythe van deelmobiliteit?

Bij het bedenken van integrale oplossingen voor verstedelijking & bereikbaarheid denken we al snel aan Uber of andere dienstverleners die ‘automobiliteit op aanvraag’ bieden. Uber geeft zelf aan dat zij de verkeersdrukte in de stad verlicht, maar uit onderzoek door de University of Kentucky en het Stigler Center ontstaat een ander beeld. Door diensten als Uber neemt de reistijd in Amerikaanse binnensteden toe, doordat Uber steeds meer op een gewone taxidienst lijkt. Oorspronkelijk is Uber opgericht met het idee dat men een Uber zou delen met andere passagiers. De realiteit is anders. Bovendien blijven Uber chauffeurs rondjes in de stad rijden als ze geen ritjes hebben. Dan kunnen ze in ieder geval makkelijk nieuwe klanten oppikken. In 2016 had de helft van de Uber ritten in New York geen passagiers. Dat zorgt voor extra opstoppingen vanwege het oppikken en afzetten van passagiers. In Seattle vervoeren Uber en andere aanbieders nu  90.000 mensen per dag. Dat is meer dan in het lokale lightrail netwerk. Nu zijn Nederlandse steden niet helemaal vergelijkbaar met de Verenigde Staten, maar ook hier is Uber populair. Daarnaast zijn er steeds meer aanbieders van (electrische) deelmobiliteit die hun diensten aanbieden. Hoe vaak zit je met meerdere mensen in een auto van Greenwheels, Connect car of Amber mobility? En in de SnappCar zitten we toch ook vaak niet alleen?

De mythe van tijd- en plaats onafhankelijk werken?

Door de opkomst van internet hebben we lange tijd geloofd dat ‘locatie’ steeds minder belangrijk zou worden. Je kunt overal werken en je hoeft niet meer 5 dagen per week op kantoor te zijn. We kunnen echter voorzichtig constateren dat internet niet heeft bijgedragen aan minder vervoersbewegingen. Mensen blijven toch gezelligheidsdieren en zoeken elkaar op, ondanks dat het op de weg en in het openbaar vervoer drukker wordt. Is het niet tijdens werktijd, dan wel in de vrije tijd die ontstaat doordat je minder tijd verliest aan woon-werk verkeer. Een wet uit de verkeerskunde verklaart dit mogelijk voor een deel. De Wet van behoud van reistijd en verplaatsingen (Hupkes, 1977) laat zien dat de gemiddelde mens bereid is om ongeveer 70 minuten van de dag te besteden aan reizen. Wordt die reistijd langer, bijvoorbeeld door files, dan gaan we alternatieven zoeken. Bijvoorbeeld door op andere momenten te vertrekken of door thuis te werken. Het is interessant om wat verder in de toekomst te kijken. Op dit moment gaat die wet ervan uit dat alle reistijd verloren tijd is. Door de opmars van zelfrijdende auto’s hoeft dat in de toekomst niet meer zo te zijn. Dan hoeven we ons niet meer te storen aan files en kunnen we letterlijk overal de laptop openklappen. Het aantal auto’s en daarmee ook het fileprobleem groeit daardoor.

It’s all in the mix: minder New York, meer woningbouw en een vleugje Toronto

Het leefbaar en bereikbaar houden van Nederland vraagt om doordachte oplossingen, willen we geen New York worden voor de happy few met dure en onbereikbare woningen, kapotte wegen en een rammelend openbaar vervoer. Dat er meer moet worden geïnvesteerd in infrastructuur, is geen discussie. Het gaat alleen nog wel even duren voordat de middelen daarvoor bij elkaar zijn gebracht en de prioriteiten zijn herschikt. In de tussentijd hoeven we niet stil te blijven zitten. Via diverse woondeals zoekt minister Ollongren samen met provincies en gemeentes naar het sneller beschikbaar krijgen van woonlocaties daar waar de tekorten het grootst zijn. Ontwikkelaars en bouwers gaan meer conceptmatig en industrieel ontwikkelen & bouwen om de productiviteit en het bouwtempo omhoog te krijgen. Ook is mobiliteit veel vaker een vast onderdeel in de totale gebiedsontwikkeling. Allemaal stappen in de goede richting. Helemaal als we dit combineren met mobility as-a-service waardoor we snel en flexibel kunnen schakelen tussen verschillende modaliteiten en niet meer elke dag in de spits naar de werkplek hoeven reizen. Ik trek me op aan het beeld van de wijk die Google realiseert in Toronto: betaalbare & flexibele woningen, ondergrondse systemen voor goederenverkeer, ruim baan voor zelfrijdende auto’s, zelfrijdende OV bussen die niet op vaste plekken stoppen en een uitgekiend mobilteitsmanagement systeem. Kom maar op met die toekomst!


Over de auteur: Leontien de Waal

Leontien de Waal is sinds 2003 werkzaam bij Rabobank en al bijna 10 jaar in de rol van sectorspecialist bouw, vastgoed & engineering. Ze heeft regelmatig contact met bedrijven uit de gehele bouwkolom om de dialoog aan te gaan over marktontwikkelingen, trends, strategische keuzes en de (financiële) consequenties daarvan. Ook geeft ze lezingen daarover. Leontien adviseert over het te volgen commerciële beleid van Rabobank in de sector. Een persoonlijke uitdaging haalt ze uit het dichter bij elkaar brengen van businesscases van klanten en de financiële mogelijkheden die Rabobank biedt. In het bijzonder op het gebied van duurzaamheid en business model innovatie. Voor Rabobank is duurzaamheid een van de speerpunten bij zowel vastgoedfinancieringen als de financiering van bouwprojecten

Geef een reactie

Uw privacy en het gebruik van cookies

Deze website gebruikt cookies om de inhoud en de marketing van onze website te personaliseren, extra functies te bieden en websiteverkeer te analyseren.

Per categorie; functioneel of marketing, wordt duidelijk aangegeven waar de cookies voor dienen. U kunt zelf bepalen welke cookies aan of uit mogen staan.

Wanneer u direct op ‘Accepteren’ klikt dan gaat u akkoord met de toepassing van alle cookies binnen deze website.

Meer informatie over de verwerking van persoonsgegevens en gebruik van cookies kunt u vinden in onze privacyverklaring.

x

  • Functioneel
  • Marketing

Deze website gebruikt cookies die voor de functionaliteit van de website noodzakelijk zijn. Denk aan basisfuncties, instellingen, pagina-navigatie en o.a. toegang tot beveiligde delen van de website. Zonder deze cookies kan de website niet naar behoren werken. Deze cookies zijn verplicht om te accepteren. Gegevens die via Google Analytics worden verwerkt zijn allemaal anoniem en bevatten geen persoonsgegevens.

 

Naam Aanbieder Doel Vervaldatum Type
_ga Google Analytics Ten behoeven analyse websiteverkeer 2 Jaar HTTP
_gat Google Analytics Beperkt het aantal geregistreerde gegevens voor Google 1 Minuut HTTP
_gid Google Analytics Ten behoeven analyse websiteverkeer 1 Dag HTTP
ysdb-cookiealert bouwkennisblog.nl Bijhouden geaccepteerde cookies 1 Jaar HTTP
ysdb-cookiealert-hash bouwkennisblog.nl Bijhouden of de cookies aangepast zijn 1 Jaar HTTP

Deze website gebruikt cookies die worden gebruikt om een optimale beleving te bieden aan bezoekers. Via deze cookies kunnen we continu onze diensten versterken en verbeteren. We houden bijvoorbeeld in de gaten wat de meest favoriete pagina’s zijn. Wij maken op basis van onze cookies GEEN gebruik van advertenties. Alle gegevens zijn anoniem en niet traceerbaar naar de bezoeker.

 

Naam Aanbieder Doel Vervaldatum Type
Hotjar, _hjUserId _hjIncludedInSample Hotjar Om inzicht te krijgen in waar gekeken en geklikt wordt op onze website wordt gebruik gemaakt van Hotjar cookies. Met behulp van de gegevens die door deze cookies worden verzameld kunnen we analyseren wat er op de website gedaan wordt om de website te kunnen verbeteren. 1 Jaar HTTP