Waarom zijn de bananen krom?

In mijn rol als business development manager bij een consultancy bureau, maar ook in mijn vorige rollen bij een BIM leverancier en bij STABU kwam en kom ik bij vele bouw en installatiebedrijven over de vloer. Bovendien hebben wij (Contakt Consulting) vorig jaar een benchmark onderzoek gehouden over de stand van zaken rondom het digitaal samenwerken in de sector. Hieraan hebben 85 bedrijven meegedaan, die ik nu mag bezoeken. Dit alles geeft mij de laatste jaren veel gelegenheid om een kijkje te nemen in de keuken van vele uiteenlopende bedrijven en in de praktijk te zien hoe het ervoor staat in de bouwsector met digitalisering, digitalisatie en samenwerking. Op deze tour door Nederland kom ik vele pareltjes tegen, die voor de rest van Nederland onbekend blijven. Ook kom ik worsteling tegen en frustraties. Dit geeft een mooie doorsnede van de bouwsector. Met deze kennis proberen wij nu bedrijven in de sector te helpen met hun zoektocht naar en de implementatie van hun (digitale) toekomst.

Graag wil ik zomaar een aantal constateringen met u delen. Ongetwijfeld niet nieuw en zeker zeer herkenbaar. Toch blijft de vraag voortdurend: waarom? Waarom gaat het zoals het gaat en waarom accepteren we dat met elkaar, alle goede bedoelingen, initiatieven en succesjes ten spijt? Misschien zouden meer mensen de waarom vraag eens wat vaker moeten stellen. “Nee, dat doen we niet zo…” “waarom?” “Nou, omdat we het altijd anders doen”. “Waarom?” “Omdat het nu eenmaal niet anders kan, ZO werkt het immers niet…” “Waarom?”…

Géén Lerende Organisatie

Het gemiddelde bouwbedrijf (en hieronder schaar ik vanaf nu voor het gemak even aannemers, installateurs en diverse toeleveranciers) is geen lerende organisatie. De bouw is als sector geen lerende organisatie. Hierover heb ik jaren geleden al diverse columns geschreven. (https://www.bouwkennisblog.nl/de-bouw-als-lerende-organisatie/) en (https://www.bouwkennisblog.nl/leren-noodzakelijk-voor-samenwerking/). Ieder bouwproject staat op zichzelf en lessons learned worden in beperkte kring gedeeld, als ze überhaupt al gedeeld worden. Ieder verbetertraject in de sector duurt lang door alle tegenstrijdige belangen op ieder niveau (!) en bloedt vervolgens dood en wordt al snel opgevolgd door iets nieuws, zonder daarbij al te veel te hebben geleerd van voorgaande gelijksoortige trajecten. Fouten worden voor zichzelf gehouden, maar ook successen (de pareltjes in de sector) blijven onbekend voor het grote publiek… WAAROM?

Jongeren haken af

Er is geen nieuwe aanwas meer van vakmensen. Een goede stukadoor, timmerman of elektricien is steeds lastiger te krijgen. De jongeren van vandaag zijn nauwelijks meer te interesseren voor de bouw. De jongeren die met veel enthousiasme en nieuwe frisse ideeën de sector binnen komen worden al snel opgezogen door de heersende cultuur en haken gefrustreerd af omdat de veranderingen niet snel genoeg gaan.  Successen, waarvoor hard gewerkt is worden gebagatelliseerd en nieuwe ideeën niet gewaardeerd. WAAROM?

Toeleveranciers en afbouwers worden niet betrokken

Het keten denken zit nog diep geworteld in de sector. In alle gremia over data en BIM komen nauwelijks fabrikanten en toeleveranciers aan het woord. (Gelukkig gaat dit de laatste tijd steeds beter nu branche organisaties als NVTB en FBS zich op dit gebied aan het roeren zijn). Partijen die aan het eind van de keten zitten worden niet betrokken bij het ontwerp, met alle nadelige gevolgen van dien. Innovatiekracht zit vaak juist bij deze partijen. Hen betrekken zou best slim zijn. Ik was laatst bij een stukadoorsbedrijf die ingewikkelde muur afwerkingen met isolerende werking aanbrengen. Hoe de gevel is afgewerkt, hoever het dak oversteekt en andere zaken zijn van groot belang voor het type gevel afwerking dat wordt aangebracht. En toch worden ze pas een paar weken van te voren betrokken, waardoor het door de architect gekozen systeem niet blijkt te kunnen en er een andere oplossing gekozen dient te worden of alles fors duurder wordt doordat er e.e.a hersteld moet worden of andere maatregelen genomen moeten worden. Als dit van te voren was meegenomen in het ontwerp was dit alles niet nodig geweest. En toch gebeurd het niet. WAAROM?

Gedeelde smart is halve smart, delen is vermenigvuldigen

In proeftuinen voor (digitale) samenwerking worden nieuwe samenwerkingsvormen met veel succes uitgeprobeerd. Zo is bij de verbouwing van een apotheek bij het Rijnstate Ziekenhuis door opdrachtgever met aannemer, onderaannemers, softwareleveranciers en gebruikers samengewerkt in een alliantie met gedeelde winst/risico pot. Iedereen werkte samen en alles werd open en transparant met elkaar gedeeld. Uiteindelijk resultaat was dat iedereen extra winst uit de pot kon halen, iedereen met trots en genoegen terugkeek op het project en ook de gebruikers die gedurende ontwerp en realisatie waren betrokken uiterst tevreden waren. (zie ook: https://www.climatech.nl/een-bijzondere-realisatie-van-een-nieuwe-ziekenhuisapotheek-voor-rijnstate/). Toch is deze manier van werken nog geen gemeengoed en blijft men vechten en uitknijpen. WAAROM?

Bezinnen en dan pas beginnen

Ik heb eerder een column geschreven met als titel: “Bimt eer ge begint, maar bezint eer ge BIMt” (https://www.bouwkennisblog.nl/bimt-eer-ge-begint-maar-bezint-eer-ge-bimt/ ). En dat geldt eigenlijk voor alles. Waarom doe je iets. Wat is het idee erachter. Is het wel nodig wat je doet of kun je beter iets anders doen. Zo kom ik bij bedrijven waar een hoop goede ontwikkelingen op het gebied van digitalisatie plaatsvinden. Maar allemaal losse eindjes. Hobbyprojectjes van individuen, waartussen geen enkele samenhang zit. Dit zie ik bij hele grote bouwbedrijven zelfs heel vaak voorkomen. Ook bij digitalisatie geldt: wat is je visie, je strategie om daar te komen en hoe ga je vervolgens aan de slag en in welke volgorde en tempo. Organisaties waarin de directie een visie heeft op digitalisatie komen het verst, zo blijkt uit de benchmark, maar ook uit de praktijk voorbeelden. Ook externe factoren zoals de WKB die op de sector afkomt per 1 -1-2021 stellen eisen. Toch zijn nog weinig organisaties bezig met het gestructureerd toewerken vanuit een visie en met een duidelijke strategie en doelstellingen. Ik kom ze gelukkig wel steeds vaker tegen. De pareltjes in de sector. Hier van leren zou mooi zijn, maar deze informatie wordt niet breeduit gedeeld. WAAROM?

De bomen en het bos

De laatste constatering die ik deze keer wil delen is dat door de bomen het bos niet meer wordt gezien. Op het gebied van data bijvoorbeeld. Veel organisatie hebben aardig wat gedigitaliseerd en hebben ongelooflijk veel data beschikbaar, maar weten hier geen gebruik van te maken. En hoe en waar te beginnen? Of op het gebied van standaarden. Alle goede initiatieven ten spijt, het gemiddelde bouwbedrijf weet niet wat er te krijgen is op het gebied van informatiestandaarden, uitwisselstandaarden en softwarestandaarden. Blijkbaar komen alle pogingen van brancheorganisaties en kennis instituten of spontaan ingezette initiatieven niet tot gedeelde kennis voor iedereen in de sector. WAAROM?

Hoe dan wel?

Natuurlijk is het lekker makkelijk om het te hebben over wat er niet goed gaat. Dat doen we met elkaar al lange tijd. Maar hoe dan wel? Genoeg ideeën om de komende paar blogs te vullen maar voor nu waag ik me aan een aantal niet nader uitgewerkte ideeën. Ook ongetwijfeld niet nieuw en er zitten vast haken en ogen aan. Maar laten we hier eens over nadenken en met elkaar over doorpraten. In mijn volgende blog wil ik me richten op de toekomstvisie en wellicht deze mogelijke oplossingen een plek geven.

  1. Wordt een Lerende organisatie. Er zijn vele theorieën hoe je een Lerende Organisatie kunt worden. Het vraagt discipline en de juiste software. Ook zijn er consultants die je hiermee kunnen helpen. Ik denk dat dit een investering waard is. (https://nl.wikipedia.org/wiki/Lerende_organisatie)
  2. Betrek Jongeren bij uw besluitvorming. Jongeren hebben heldere ideeën over hun toekomst. Door hen te betrekken bij uw toekomstplannen wordt direct duidelijk wat er moet gebeuren om uw bedrijf aantrekkelijk te maken voor nieuwe generaties. Denk bijvoorbeeld eens aan een “hofnar” in uw organisatie (https://approvedbya.nl/de-hofnar/)
  3. Betrek (toe)leveranciers en afbouwers bij het ontwerp. Toeleveranciers en afbouwers hebben goede ideeën over hoe hun producten en oplossingen beter tot zijn recht komen. Laat niet aan het toeval over of en hoe zij aan het werk moeten. Let op: mee laten doen is wel garantie geven dat zij de klus krijgen en anders betalen voor hun inzet!
  4. Start een proeftuin voor samenwerking. Probeer eens een andere manier voor samenwerking en durf hierin te experimenteren. Leg uw oor te luister bij succesvolle projecten zoals het genoemde Rijnstate project of coöperatieve cocreatie vormen zoals de superloft (https://superlofts.co/our-journey/).
  5. Heb een visie op uw toekomst. Wat voor soort bedrijf wilt u over 10 jaar zijn. Een productleverancier? Een modulair bouwer? Wilt u alles prefabben of 3-D printen? Gunt u uw klant aan de knoppen? Waarop wilt u excelleren? De Rolls-Royce onder de bouwwerken, de goedkoopste, kwalitatief geen gezeur? Wat het ook is, bedenk uw eigen roze wolk en richt alles daarop. Uw organisatie, processen en IT.
  6. Laat u ondersteunen. Er zijn partijen die hun corebusiness hebben gemaakt van informatie, data, software, procesverbeteringen etc. Ja dat kost wat. Maar als u door kunt gaan met uw eigen core business levert het hoogstwaarschijnlijk meer op en bent u echt gereed voor de toekomst. Ieder zijn vak. Uw klant gaat ook niet zelf stenen op elkaar metselen of een warmtebron slaan. (https://contakt.nl/digitalisering-gebouwde-omgeving/).

Ik ben benieuwd naar uw ervaringen en ideeën. Herkent u deze zaken. Heeft u andere ervaringen. Heeft u wellicht een of zelfs dé oplossing? Ook als u het niets vind hoor ik dat graag. Uiteraard stel ik dan wel de volgende vraag:…  WAAROM?


Over de auteur: Marc Verhage

Marc Verhage werkte tot de zomer van 2018 5,5 jaar bij STABU als Algemeen Directeur. Namens STABU was hij ondermeer medeoprichter en bestuurslid bij het BIM Loket. Na een korte periode bij een jonge onderneming die BIM modelleer diensten levert, werkt hij nu bij Contakt Consulting. Contakt is een adviesbureau dat reeds 20 jaar succesvol is in de retail en sinds een paar jaar ook in de bouwsector. Contakt biedt haar diensten aan rondom digitalisering van organisaties en processen. Zo is Contakt ondermeer betrokken bij de Digideal en het Digitaal Stelsel Gebouwde Omgeving (DSGO), bij de implementatie van de Wet Kwaliteitsborging voor de Bouw (WKB) bij de VNG en bij het opzetten van het Centraal Register Techniek (waaronder het “vakpaspoort” valt). Marc Verhage is sinds hij in de bouwsector actief is geworden, zo’n 8 jaar geleden, betrokken bij nieuwe manieren van samenwerken in de bouw zoals Lean Bouwen en BIM. Hij heeft bij een installateur gewerkt, bij een liftenbedrijf, STABU en nu bij Contakt. Daarvoor werkte hij achtereenvolgens als marineofficier, bij KPN en bij diverse consultancybedrijven in de ICT en Telecom. Bij Contakt is Marc verantwoordelijk voor business development en is hij actief als consultant bij diverse klanten in de sector waaronder ICOP die het product “BriefBuilder” op de markt aanbiedt. BriefBuilder is hét tool om (programma van ) eisen vast te leggen, te verifiëren en te beheren. Marc schrijft blogs over diverse onderwerpen in de sector, maar altijd met verandering als centraal thema.

Geef een reactie

Uw privacy en het gebruik van cookies

Deze website gebruikt cookies om de inhoud en de marketing van onze website te personaliseren, extra functies te bieden en websiteverkeer te analyseren.

Per categorie; functioneel of marketing, wordt duidelijk aangegeven waar de cookies voor dienen. U kunt zelf bepalen welke cookies aan of uit mogen staan.

Wanneer u direct op ‘Accepteren’ klikt dan gaat u akkoord met de toepassing van alle cookies binnen deze website.

Meer informatie over de verwerking van persoonsgegevens en gebruik van cookies kunt u vinden in onze privacyverklaring.

x

  • Functioneel
  • Marketing

Deze website gebruikt cookies die voor de functionaliteit van de website noodzakelijk zijn. Denk aan basisfuncties, instellingen, pagina-navigatie en o.a. toegang tot beveiligde delen van de website. Zonder deze cookies kan de website niet naar behoren werken. Deze cookies zijn verplicht om te accepteren. Gegevens die via Google Analytics worden verwerkt zijn allemaal anoniem en bevatten geen persoonsgegevens.

 

Naam Aanbieder Doel Vervaldatum Type
_ga Google Analytics Ten behoeven analyse websiteverkeer 2 Jaar HTTP
_gat Google Analytics Beperkt het aantal geregistreerde gegevens voor Google 1 Minuut HTTP
_gid Google Analytics Ten behoeven analyse websiteverkeer 1 Dag HTTP
ysdb-cookiealert bouwkennisblog.nl Bijhouden geaccepteerde cookies 1 Jaar HTTP
ysdb-cookiealert-hash bouwkennisblog.nl Bijhouden of de cookies aangepast zijn 1 Jaar HTTP

Deze website gebruikt cookies die worden gebruikt om een optimale beleving te bieden aan bezoekers. Via deze cookies kunnen we continu onze diensten versterken en verbeteren. We houden bijvoorbeeld in de gaten wat de meest favoriete pagina’s zijn. Wij maken op basis van onze cookies GEEN gebruik van advertenties. Alle gegevens zijn anoniem en niet traceerbaar naar de bezoeker.

 

Naam Aanbieder Doel Vervaldatum Type
Hotjar, _hjUserId _hjIncludedInSample Hotjar Om inzicht te krijgen in waar gekeken en geklikt wordt op onze website wordt gebruik gemaakt van Hotjar cookies. Met behulp van de gegevens die door deze cookies worden verzameld kunnen we analyseren wat er op de website gedaan wordt om de website te kunnen verbeteren. 1 Jaar HTTP