Verander je denken dan verandert de wereld

Je kunt geen vakblad openslaan of er staat wel een artikel in over veranderen, transitie of change. Dit geeft wat bedenkingen. In de relaxmode, zittend op een terras, komt plots die ene vraag.

Recent begeleidde ik een managementteam bij een training verandermanagement. Tijdens de terugreis kwam die vraag …; “Waar gaat het over?” Gek eigenlijk, een hele dag in de weer geweest en niemand die deze vraag stelde. Druk bezig geweest met ‘iets’ zonder exact te weten wat dat dan is’. Er zijn voldoende schema’s en diagrammen die dat ons duidelijk trachten te maken, zoals onderstaand.

schema ist-soll

Van ‘IST’ naar ‘SOLL’

Veelal gaat dit over allerlei stuurelementen boven het wateroppervlak, de ‘harde’ kant. Echter er zijn ook tal van ‘zachte’, niet zichtbare, krachten aan het werk binnen de organisatie.

Alles is aan verandering onderhevig. Zelfs een stenen tafel, weliswaar langzaam maar het gebeurd. Zou ‘veranderen’ een relatie hebben met ‘bewegen’? Zo ja, wat beweegt er dan?

stenen tafel

Relativiteit van bewegen

Het waarnemen van een beweging hangt af van ons standpunt, en van onze verwachtingen. Om ‘verandering’ te ervaren heb je dus een positie van ‘zien’ nodig. Ken je dat gevoel? Je denkt dat jij beweegt, maar in feite is datgene waar je naar kijkt in beweging. Dit leert ons dat je niet met zekerheid kunt zeggen of iets beweegt. Beweging blijkt dus relatief. Je kunt enkel stellen dat twee objecten ten opzichte van elkaar bewegen.

Positie van zien

Escher was een meester van het perspectief. Afhankelijk van hoe je er naar kijkt, zie je iets anders. Wat je ziet is, of onmogelijk of compleet iets anders dan wat je eerst dacht. Loopt de kat de trap op of af? Kwestie van perceptie.

kat

In  trainingen gaan we wel eens op tafel staan of op de vloer liggen. Vanuit dat nieuwe perspectief zie je andere dingen. De eigen positie van ‘zien’ en niet-waarnemen met andere zintuigen zijn altijd een relatief punt van waarnemen. Zo is het ook met al die krachten die onder het oppervlak spelen en die we niet direct zien.

Dat maakt dat iedereen zijn eigen waarheid en werkelijkheid heeft. Iedereen komt ergens anders vandaan. Via onze zintuigen komen circa 400 miljard(!) bits per seconde onze hersenen binnen. Hiervan zijn wij ons helaas maar 2000(!) bewust. De rest blijft voor ons verborgen, maar zijn er wel! Dit verklaart de kracht van ons onderbuikgevoel. Het hoofd (ratio) zegt “Ja” maar het gevoel (hart en ziel) zegt “Neeeee”.

De filtering vindt plaats op basis van opvoeding, ervaringen, normen en waarden, verwachtingen, karakter, ego, intentie, etc. Om jouw positie bewust waar te nemen moet je een zeker ‘bewust-zijn’ ontwikkelen. Wie ben ik?, Waar sta ik?, Welke ‘filters’ heb ik? Wat zijn mijn intenties?

Veranderbereidheid

Leidinggevenden die ‘iets’ willen veranderen moeten zich dus eerst bewust worden van de eigen positie van ‘zien’ en de interpretaties die zij hebben over de ‘werkelijkheid’, die zij denken te zien. Bedenk hierbij: ‘De waarheid’ bestaat niet en ook jij, leidinggevende, maakt deel uit van ‘het probleem’.

Hoe vaak wordt er niet veranderd terwijl het probleem niet duidelijk is? Verder is het zichtbare probleem slechts een symptoom en niet de oorzaak. Een gevolg van al hetgeen voorafging (boven én onder water)!

Een aanpak voor meer inzicht is een root-cause-analysis. 5x waarom vragen of een fishbone diagram. Dan pas dring je door tot de kern van de zaak.

Het stellen van een objectieve diagnose van een ‘probleem’ bestaat dus niet. Je kunt je wel bewust worden van de manier waarop je kijkt. Iets wordt pas een probleem door de wijze waarop erover wordt gedacht. Wat vind je belangrijk, hoe kijk je naar mensen, gebeurtenissen of processen.

Naast de eigen feiten en interpretaties is het essentieel dat je goed luistert naar wat anderen zien en zeggen. Vragen stellen en dialoog voeren is essentieel. Als je vanuit meerdere posities kunt kijken dan liggen verrassende oplossingen voor het grijpen. Dit verklaart waarom een team altijd meer weet dan de expert. Jouw team weet meer dan jij! Schokkend, maar waar.

De juiste kennis?

Het is bedroevend met welke historische lesstof managers worden opgeleid, veelal geschoeid op Amerikaans model en slechts met een focus op de ‘harde aspecten’. Wie kent ze niet: Taylor, Fayal, Mayo, Porter, McKinsey, Mintzberg, Gartner, Kotter enz. Veel van hetzelfde en vaak vele jaren oude inzichten en modellen, veelal gebaseerd op hiërarchisch Angelsaksische organisatiemodellen.

ijsberg

Zichtbare – en onzichtbare organisatiecultuur

‘Boven water’ geniet ons aller aandacht. De echte uitdagingen liggen echter ‘onder water’ en vragen geheel andere antwoorden. Stop dus met sturen en managen en begin met coachen en faciliteren. Da’s leuker en levert meer bruikbare informatie op. Klanten (zowel intern als extern) willen gewoon goede persoonlijke aandacht en service. Dat heeft zelden met systemen en procedures te maken.

Change

Organisaties veranderen niet, mensen veranderen. De maakbaarheid van de organisatie is een illusie. Het goede nieuws: Alleen jij kunt jezelf veranderen!. Als er verandering moet komen, zul je mensen op persoonsniveau, ‘onder water’, moeten aanspreken. Je zult aan de slag moeten met je team.

Tips:
  • Kijk vanuit verschillende perspectieven, luister goed, werk niet alleen.
  • Wees alert op aannames en interpretaties; onderzoek!
  • Formuleer eerst zelf een goede diagnose, spring niet direct naar de ‘oplossing’; 5x waarom? Bedenk welk probleem deze oplossing kan veroorzaken.
  • Neem de tijd!
  • Luister naar je intuïtie, maar niet te snel.
  • Wees eerlijk en oprecht ook als dingen lastig zijn; vooral als het over jezelf gaat.
  • Wees kritisch op jezelf, dan pas op een ander
  • Geef ‘problemen’ enkel de aandacht die nodig is, niet meer. Waar je energie aan geeft zal zich ontwikkelen.
  • Blijf positief, denk in mogelijkheden.
  • Is er wel een probleem?
  • Onthoudt dat ook jij deel bent van ‘het probleem’. Alles is met elkaar verbonden.

 

De kern van veranderen

Dit heeft volgens mij dus te maken met ‘bewust-zijn’ in het NU. Het verleden is slechts een herinnering en de toekomst niet meer dan een verwachting. Alleen in het NU kun je richting kiezen.

Bewust-zijn is niet moeilijk. Het is een kwestie van opletten en niet te veel denken. Kijk en luister. Let op datgene wat er in je opkomt, je intuïtie. Uitgangspunt is dat alle kennis feitelijk al in jezelf is. Het mooie is, dat wanneer je spreekt vanuit je hart en dan pas vanuit je hoofd dit inspirerend is voor anderen. Je woorden krijgen een diepgang en eenvoud wat krachtig overkomt. Het appelleert aan de issues ‘onder water’. Dit zorgt voor inspiratie en dat maakt dat mooie dingen kunnen ontstaan.

Onthoud dat niet de vergezichten en idealen, maar knutselen en experimenteren in het NU de grote kracht achter veranderen is.

Verander dus je denken, dan verandert de wereld


Over de auteur: Fred Janssen

Fred; organisatie adviseur en verbetermanager (lean) bij 2C management. Gericht op strategievorming, prestatieverbetering, samenwerking en persoonlijk leiderschap binnen organisaties. Tevens initiatiefnemer van het congres 'BIMopen', over visie, innovatie, samenwerking, kennisdeling, strategie en technologische ontwikkeling in de bouw- en vastgoedsector. Fred adviseert bedrijven en ondersteunt management, projectleiding en teamleden, om te komen tot beter rendement en prestaties. Vanuit zijn achtergrond (Bouwkunde, Projectmanagement, Bedrijfskunde, lean en BIM) en 20 jaar ervaring in het co-creëren, managen en realiseren van complexe multidisciplinaire projecten, werkt hij aan een veranderende visie op integrale samenwerking, ketenintegratie, organisatieontwikkeling en strategie, die een nieuwe richting en houding voorschrijft in de branche. Verder is Fred coördinator van 'Duiven in Dialoog'; vanuit het landelijk initiatief 'Nederland in Dialoog'. Mensen écht met elkaar in contact laten komen. Luisteren om te begrijpen, niet om te antwoorden. Voor Fred zijn eigen bureau 2C management startte heeft hij carrière gemaakt als bouwprojectmanager van complexe multidisciplinaire bouwprojecten voor opdrachtgevers, architecten, en gemeentelijke diensten in heel Nederland. Als Bouwkennis-blogger wil hij graag zijn kennis delen, ontwikkelingen en visies binnen en buiten de branche kritisch voor het voetlicht brengen. Fred zal aandacht besteden aan mensen en hun persoonlijke ontwikkeling ten aanzien van; strategie, innovatie, samenwerking, intrinsieke motivatie, communicatie, en verbetermanagement binnen organisaties en de keten. "Dit zijn de aspecten die mij boeien. Ik merk dat ik steeds frequenter gevraagd word om mijn kennis en inzicht te delen hoe deze ontwikkelingen de organisaties praktisch verder vooruit kunnen helpen. Ik nodig jullie uit om, in reactie, ook jouw visie of kritische kanttekeningen te delen en mijn bijdragen te blijven volgen".

Geef een reactie

Uw privacy en het gebruik van cookies

Deze website gebruikt cookies om de inhoud en de marketing van onze website te personaliseren, extra functies te bieden en websiteverkeer te analyseren.

Per categorie; functioneel of marketing, wordt duidelijk aangegeven waar de cookies voor dienen. U kunt zelf bepalen welke cookies aan of uit mogen staan.

Wanneer u direct op ‘Accepteren’ klikt dan gaat u akkoord met de toepassing van alle cookies binnen deze website.

Meer informatie over de verwerking van persoonsgegevens en gebruik van cookies kunt u vinden in onze privacyverklaring.

x

  • Functioneel
  • Marketing

Deze website gebruikt cookies die voor de functionaliteit van de website noodzakelijk zijn. Denk aan basisfuncties, instellingen, pagina-navigatie en o.a. toegang tot beveiligde delen van de website. Zonder deze cookies kan de website niet naar behoren werken. Deze cookies zijn verplicht om te accepteren. Gegevens die via Google Analytics worden verwerkt zijn allemaal anoniem en bevatten geen persoonsgegevens.

 

Naam Aanbieder Doel Vervaldatum Type
_ga Google Analytics Ten behoeven analyse websiteverkeer 2 Jaar HTTP
_gat Google Analytics Beperkt het aantal geregistreerde gegevens voor Google 1 Minuut HTTP
_gid Google Analytics Ten behoeven analyse websiteverkeer 1 Dag HTTP
ysdb-cookiealert bouwkennisblog.nl Bijhouden geaccepteerde cookies 1 Jaar HTTP
ysdb-cookiealert-hash bouwkennisblog.nl Bijhouden of de cookies aangepast zijn 1 Jaar HTTP

Deze website gebruikt cookies die worden gebruikt om een optimale beleving te bieden aan bezoekers. Via deze cookies kunnen we continu onze diensten versterken en verbeteren. We houden bijvoorbeeld in de gaten wat de meest favoriete pagina’s zijn. Wij maken op basis van onze cookies GEEN gebruik van advertenties. Alle gegevens zijn anoniem en niet traceerbaar naar de bezoeker.

 

Naam Aanbieder Doel Vervaldatum Type
Hotjar, _hjUserId _hjIncludedInSample Hotjar Om inzicht te krijgen in waar gekeken en geklikt wordt op onze website wordt gebruik gemaakt van Hotjar cookies. Met behulp van de gegevens die door deze cookies worden verzameld kunnen we analyseren wat er op de website gedaan wordt om de website te kunnen verbeteren. 1 Jaar HTTP