De toekomst begint nu

Je hoort de trends “Nul Op de Meter”, “BENG” en “gasloos bouwen” bijna elke dag voorbijkomen in de bouw. Vaak in combinatie met termen als “later” en “toekomst”, maar zo zien wij dat bij BUVA niet. Om meer dan 7,7 miljoen woningen van het gas af te krijgen voor 2050 en woningen te laten voldoen aan de eisen van BENG in 2020, begint die toekomst nu.

Waar is het begonnen?

In 1992 ging het eerste Bouwbesluit van kracht en vormde hiermee de wettelijke basis voor bouwen in Nederland. De voorschriften golden echter alleen voor nieuwbouw. Dit werd in de loop der tijd verder aangescherpt en uitgebreid, zo werd in 1995 de EPC (Energie Prestatie Coëfficiënt) ingevoerd. De EPC geeft aan hoe energiezuinig een gebouw is. De eerste EPC had in 1995 een waarde van ≤ 1,4. Hoe lager de EPC, hoe beter de energieprestatie. De overheid scherpt deze norm steeds verder aan om de CO2-uitstoot in Nederland sterk te reduceren.

In 2003 is het Bouwbesluit vernieuwt. Het doel was om de gebruiksvriendelijkheid van het document te verbeteren. Tevens werden er prestatie-eisen voor utiliteitsgebouwen en bestaande bouw toegevoegd. Verder zijn er onder andere de hoogtematen van verblijfsgebieden verhoogd en de gemeenschappelijke verkeersruimten verbreed. In de jaren hierna is de EPC verder aangescherpt tot in 2011 naar een EPC ≤ 0,6.

In 2012 kwam er opnieuw een nieuw Bouwbesluit. Hierin zijn verschillende besluiten, regelingen en gemeentelijke vorderingen samengevoegd. Dit zorgt voor een betere samenhang en overzicht. In 2015 is de EPC teruggebracht naar ≤ 0,4. Dit is de laatste stap naar EPC 0 in 2020; het Bijna Energie Neutraal Gebouw (BENG).

EPC 0/BENG is nog geen Nul Op de Meter

Vanaf 1 januari 2020 moet alle nieuwbouw, zowel woningen als utiliteitsbouw, voldoen aan de eisen van BENG. BENG vloeit voort uit het Energieakkoord voor duurzame groei uit de Europese richtlijn EPBD (Energy performance of buildings Directive). BENG kent drie eisen:

  • Maximale energiebehoefte
  • Maximaal primaire fossiele energiegebruik
  • Minimaal aandeel hernieuwbaar op te wekken energie

In deze eisen zien we dat primair fossiel energiegebruik negatief invloed heeft op de prestatie van een gebouw. Door het drastisch terugdringen van het gebruik van gas en energie van de grid, zoals het toepassen van bijvoorbeeld een warmtepomp en deze aansluiten op zonnepanelen, zorgen voor een positieve invloed. De eisen voor BENG zijn nog niet definitief en worden in 2018 getoetst.

BENG is nog niet concreet en toch kijkt de overheid reeds verder de toekomst in. In het Nationale Energieakkoord staat reeds opgenomen dat Nederland in 2050 een energie neutraal gebouwde omgeving is. Aan de onderhandeltafel van het Energieakkoord is afgesproken dat alle burgers in 2050 in een energieneutraal huis wonen. Dit betekent dat er per saldo geen CO2-uitstoot is. Dat gebeurt door in bestaande woningen in woningisolatie te investeren en door steeds meer duurzame bronnen (bijvoorbeeld wind, zonlicht, water en aardwarmte) in te zetten voor elektriciteit en warmte.

Visie van BUVA

Om 7,7 miljoen bestaande woningen in 2050 geen gebruik meer te laten maken van gas, moeten we elk jaar meer dan 230 duizend woningen renoveren. Echter komt bij een renovatie naar een gasloze woning veel meer kijken dan alleen het vervangen van een ketel naar een warmtepomp. Er is een betere schil nodig, enkel glas moet vervangen worden voor dubbelglas, het dak en de begane grond moeten geïsoleerd worden en het warmte-afgiftesysteem moet passend zijn voor een warmtepomp. Voor een Nul Op de Meter woning dienen tevens zonnepanelen geïnstalleerd te worden, zodat de woning volledig zelfvoorzienend is en de CO2-uitstoot per saldo nul. Gemiddeld worden er elk jaar 70 duizend nieuwbouwwoningen gebouwd. Ook deze dienen opgeleverd te worden als gasloze woningen. Dit betekent dat als we nu beginnen, elk jaar 300 duizend woningen volledig gebouwd moeten worden met de “toekomstige eisen”.

Kijken we naar de geschiedenis van renovatie, dan zien we in de afgelopen jaren een gemiddelde van 700 duizend woningen per jaar waarin een energiebesparende maatregel is toegepast. Dit is rond de €18.000 per woning. Zoals in de vorige paragraaf beschreven, is er veel meer nodig dan alleen het vervangen van de ketel voor een warmtepomp. 700 duizend woningen per jaar volledig te renoveren naar een Nul Op de Meter woning is daarom niet haalbaar binnen de Nederlandse bouw. Om ervoor te zorgen dat Nederland voldoet aan het Energieakkoord 2050 moet de bouw nu voorbereid zijn. Wanneer we langer wachten, wordt de druk hoger. Problemen als hoge levertijden en een tekort aan kennis krijgen dan door tijdsdruk een steeds grotere rol in het bouw/renovatieproces. Om dit te voorkomen dienen we die kennis nú te vergaren en ervaringen op te doen met Nul Op de Meter woningen.


Over de auteur: Serife Evers

Serife Evers is een bedrijfskundige én natuurkundig ingenieur met een grote passie voor marketing en communicatie. Dankzij deze combinatie weet zij de laatste technische innovaties te vertalen naar mooie marketingstrategieën. Serife is werkzaam bij BUVA als marketing en communicatie manager. Samen met haar team is ze volop bezig om continu in te spelen op de trends en ontwikkelingen in de bouw.


Laatste blogs:

    Geef een reactie