Een sterk bedrijfsmodel in de circulaire economie?

Het is nogal een overgang: van een lineaire naar een circulaire economie. Het Nationale Grondstoffenakkoord, dat eerder dit jaar is afgesloten, geeft Nederland hierin een geweldige impuls. Overheden, bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties spraken af om nu samen de overgang van lineair naar circulair te maken. Het principe van de circulaire economie staat inmiddels dus als een huis. Maar in één keer over naar volledig circulaire producten of diensten, dat is nog niet zo vanzelfsprekend. Hoe zorg je ervoor dat je stap voor stap tot een stevig bedrijfs- en verdienmodel komt?

Hoog tijd om ons licht op te steken bij een ondernemer die dit, met vallen en opstaan, gewoon doet. En bij Sustainable Finance Lab, dat de mogelijkheden, obstakels en oplossingen onderzoekt en vertaalt naar de praktijk.

Verkoop je wasjes of machines?

Bundles, het bedrijf van mede-oprichter Wouter Buijze, verkoopt geen wasmachines, maar wasjes: een dienst in plaats van een product. Klanten betalen een vast bedrag per maand en een bedrag per was en hebben de garantie dat ze altijd kunnen wassen met een kwalitatieve wasmachine, die ook zorgt voor zuinig, slim en duurzaam gebruik. Hiermee biedt het een meer circulair alternatief voor de huidige ‘wegwerp’-apparaten. In een uitgebreid interview vertelt Buijze hoe circulariteit in de verschillende levensfasen van de machine, van productie tot hergebruik, terugkomt. En hoe ze dit stap voor stap verder verbeteren. De gebruiksfase is behoorlijk uitgewerkt, maar in de herbruiksfase liggen nog wel de nodige uitdagingen, bijvoorbeeld omdat je iets probeert te plannen wat pas over enkele jaren gaat plaatsvinden. En dan is er nog de zoektocht naar een volledig circulaire wasmachine, die nu nog niet beschikbaar is. Maar: aan die toekomst wordt heel hard gewerkt.

Assetfinanciering grote uitdaging

Het vraagt de nodige lef om als ondernemer met een uitdaging als deze aan de slag te gaan. Hoe financier je zo’n businessmodel als dat van Bundles? Zij zijn gestart door samen te werken met een fabrikant. En onlangs konden ze via een zeer succesvolle crowdfunding zelf de aankoop van 200 wasmachines en abonnementen financieren. Heel typisch voor een circulaire onderneming is dat de investering in het product een langere terugbetalingstijd nodig heeft. Waar anders de verkoop van het product de investering terugbetaalt, komt het geld nu verspreid over veel meer jaren vrij. Tegelijk is er een flink geldbedrag nodig om het bezit aan te kopen. Buijze noemt assetfinanciering één van de belangrijkste uitdagingen van die circulaire economie. Hij ervaart hoe moeilijk dat is, juist omdat het heel erg nieuw is.

Een goed circulair verdienmodel

De ervaringen van Bundles sluiten goed aan bij wat Aglaia Fischer van Circle Economy en Sustainable Finance Lab vertelde over de financiering van deze verdienmodellen. Zij onderzocht de mogelijkheden, obstakels en oplossingen samen met ondernemers én de financiële sector. Heel belangrijk, want: we hebben in Nederland meer geld dan ooit, maar toch is het voor het midden- en kleinbedrijf niet zo simpel om financiering te krijgen. En ondernemers die actief (willen) zijn in de circulaire economie hebben nog een extra drempel: er is nog weinig kennis over goede verdienmodellen en de huidige beslismodellen van investeerders zijn er ook nog niet op afgestemd.

Wat is de echte waarde?

Wat me als ondernemer boeit, is dat Fischer de kracht van circulaire modellen ten opzichte van lineaire benadrukt. Dat het niet alleen gaat om een ander model, maar zeker ook om een slimmer model. Zowel financieel als voor milieu en maatschappij. Zo is het eigenlijk om meerdere redenen helemaal niet slim om waardevolle grondstoffen in een product te steken en de verantwoordelijkheid voor het product en de grondstoffen bij de consument neer te leggen. Ook telt het circulaire model alle kosten en baten mee, ook die voor milieu en maatschappij. Daarmee krijg je een duidelijk beeld van de echte waarde.

Allesomvattende keten

De keten wordt dus heel veel meer omvattend. Het vraagt van de financiële sector en privé-investeerders om anders te kijken naar risico’s, winsten en termijnen. En van de ondernemer om die kracht heel goed uit te werken en inzichtelijk te maken. Om dit te doen, werkte Circle Economy een heel praktisch model uit waarmee je stapsgewijs naar veranderingen in je verdienmodel kunt gaan. Het maakt duidelijk waar je nu in de keten staat en helpt om te bepalen waar je naartoe wilt en kunt. Een mooi initiatief waarmee het concept van de circulaire economie voor al die enthousiaste ondernemers, zoals Wouter Buijze, naar de dagelijkse praktijk wordt gebracht en haalbaar wordt gemaakt!

Op duurzaamheid.nl lees je een volledige uitwerking van de circulaire businesscase van Bundles. En je vindt er het interview dat we met Aglaia Fischer hadden, inclusief de whitepapers die ze maakte.


Over de auteur: Anne-Marie Rakhorst

Anne-Marie is ondernemer, investeerder en publicist. Ze is actief aandeelhouder van The Meetplant en NewFoss en onder andere initiatiefnemer en eigenaar van het onafhankelijke platform Duurzaamheid.nl. Eerder richtte ze het succesvolle bedrijf Search Ingenieursbureau op. In de afgelopen jaren publiceerde ze verschillende boeken, waaronder Nieuwe Energie; Nederland na het fossiele tijdperk en Geld stuurt de wereld; jij bepaalt de koers. Anne-Marie is bestuurslid van de Koning Willem I Stichting en actief bij Human Cities Coalition (duurzame en inclusieve stadsontwikkeling), Vrienden van het Earth Charter, Strawberry Earth, Worldconnectors en Stichting Urgenda. Ook is ze commissaris bij van der Velden Riooltechniek.

Geef een reactie