Personeelscrisis biedt kansen

Geschikt personeelJe hoeft maar een willekeurige science fair te bezoeken op een Amerikaanse high school en je kent hem: de zelfgemaakte vulkaan. Als het aan ons nieuwe kabinet ligt, zijn deze pruttelende bergen van azijn en soda binnenkort ook hier een begrip. Om onze kinderen zo vroeg mogelijk warm te laten lopen voor een bètastudie wil Den Haag les in techniek en wetenschap verplichten op de basisschool. Maar voordat u uw vrije zondagmiddag voortaan knutselend aan de keukentafel doorbrengt: is dit echt een effectief medicijn voor het dreigende personeelstekort in de bouw?

Een blog over het personeelstekort? Ik hoor u gelijk denken: “Maar we zitten toch nog steeds middenin een crisis?” Dat klopt. Veel bedrijven komen net uit een zware reorganisatie of zitten hier middenin. Ze vechten om het hoofd boven water te houden en vaak schiet het personeelsbeleid er op de langere termijn bij in. Hierin schuilt echter een groot gevaar. Kwantitatief, maar vooral kwalitatief groeit het tekort aan vaklieden in de bouw al jaren.

40.000 arbeidsplaatsen minder

Sla de cijfers er maar op na: tussen 2008 en 2012 zijn in totaal zo’n 40.000 arbeidsplaatsen voor werknemers in de bouw als sneeuw voor de zon verdwenen. Doordat bedrijven hierbij vaak naar de korte termijn kijken, belanden vooral duurdere en minder flexibele oudere werknemers op straat. En met hen vloeit een enorme hoeveelheid kennis en praktijkervaring weg uit de bouw.

Nieuwe instroom vangt dit verlies niet op. Steeds minder jongeren kiezen voor een carrière in de bouw. Dit komt niet alleen door een imagoprobleem. Doordat het aantrekken van de markt uitblijft, zien jongeren steeds minder heil in een opleiding in de bouw. Het aantal leerbedrijven is in 2012 teruggelopen. Leerlingen die er zijn, komen moeilijker aan de bak: opleidingsbedrijven verspreid over Nederland melden uitplaatsingsproblemen.

Kennisgat

Ervaren krachten met een grote schat aan informatie verlaten kortom de sector en er komen maar weinig nieuwe talenten voor terug. Dit kennisgat is in een laagconjunctuur bij veel beslissers in de bouw helaas minder ‘top of mind’ dan het zou moeten zijn. Als straks de markt weer aantrekt, moet er immers wel personeel met de juiste kwalificaties paraat staan. Er wordt veel gesproken over de hoge faalkosten in de bouw. Er gaat nu zo’n 12% van de jaaromzet weg door faalkosten en met minder capabel personeel en een hoge werkdruk door te kort aan personeel belooft dat weinig goeds voor de toekomst.

Oplossing bij de overheid?

Wie zou dit probleem definitief naar de achtergrond kunnen laten verdwijnen? Moeten we hiervoor naar Den Haag kijken? Eerlijk is eerlijk: de politiek heeft niet stilgezeten. In 2003 lanceerde het Rijk met het Deltaplan Bèta/Techniek een veelbelovende integrale aanpak om meer jongeren te interesseren voor een loopbaan in de bèta- en technieksector. Het resultaat was echter mager.

Begin 2008 volgde kenniscentrum Fundeon met de campagne ‘The Skyline is Yours’. Veelzeggend is de titel die wij hier in één van onze publicaties achter plakten: ‘Maar wie wil hem hebben?’. Door de jaren heen heeft de overheid het ene na het andere proefballonnetje opgelaten. Ze is er echter niet in geslaagd de interesse in techniek structureel op gang te krijgen.

Knutselen komt te laat

Nu komt Den Haag met een plan om op basisscholen al les in wetenschap en techniek te geven. De overheid lijkt hiermee te erkennen dat de vele campagnes van de afgelopen jaren weinig hebben gedaan voor de populariteit van bètavakken. Dat probleem willen ze nu bij de basis aanpakken. Of dit plan uiteindelijk effectief is of niet, er is één groot probleem: het komt voor de bouw hoe dan ook te laat. De eerste lichting technisch personeel is over twee jaar nodig en niet over een jaar of twintig.

Plug and play!

De oplossing moet daarom vanuit de sector zelf komen. Uit de gesprekken die ik voer, maak ik gelukkig op dat er diverse fabrikanten zijn die deze handschoen oppakken. Zij zien het personeelstekort niet als probleem, maar als kans. Hoe? Door te zoeken naar oplossingen om hun producten zo eenvoudig mogelijk in het bouwproces te kunnen gebruiken.

Het staat vast dat bekwaam en ervaren vakmensen in de toekomst lastiger te vinden zijn. Dat betekent dat de producten van de toekomst eenvoudig en snel toe te passen moeten zijn. Een mooi voorbeeld hiervan is bijvoorbeeld Clixys, een samenwerking tussen ABB en Draka, dat ik vorig jaar leerde kennen als inschrijver van onze Marketing Jaarprijs. Deze bedrijven hebben een ingenieus ‘klikbaar’ installatiesysteem bedacht waarmee je met een simpele klik installatiedozen bevestigt:

Maak uw producten userproof

Maar het kan natuurlijk nog beter. Ik verwacht dat steeds meer klussen door consumenten zelf uitgevoerd zullen worden. En zo niet, dan is het maar de vraag hoe bedreven zo’n ‘vakman’ is. Daarom zullen er steeds meer volledige plug and play oplossingen en geïntegreerde toepassingen moeten komen.

Ook gebruiksaanwijzingen zullen hierdoor belangrijker worden. Naar het voorbeeld van één van de concurrenten van de toekomst, IKEA, zullen fabrikanten hun verwerkers (of die nu professional of consument zijn) stap voor stap door het proces heen moeten loodsen. Niet alleen op papier, maar ook met online video’s en apps. De bouw kan het zich niet veroorloven om te wachten tot de knutselaars van nu geschoolde professionals van de toekomst worden. Hier moeten we op inspelen door producten en concepten ultiem userproof maken. De fabrikant die hier de komende jaren in voorop gaat lopen, zou wel eens een grote slag kunnen slaan.


Over de auteur: Maurice van Dijk

Maurice van Dijk is managing informatieadviseur bij BouwKennis. In zijn functie is hij verantwoordelijk voor het bieden van strategische marktinformatie over de bouw-, vastgoed- en installatiesector. Dat betekent meedenken, kansen zien en behoeften invullen. Van Dijk: “Via het BouwKennisBlog wil ik graag delen welke kwesties ik in de praktijk tegen kom. Tegen welke vraagstukken loopt de bouwketen momenteel aan en waar liggen de oplossingen? Dat zijn hierbij belangrijke vragen.”

Geef een reactie

Uw privacy en het gebruik van cookies

Deze website gebruikt cookies om de inhoud en de marketing van onze website te personaliseren, extra functies te bieden en websiteverkeer te analyseren.

Per categorie; functioneel of marketing, wordt duidelijk aangegeven waar de cookies voor dienen. U kunt zelf bepalen welke cookies aan of uit mogen staan.

Wanneer u direct op ‘Accepteren’ klikt dan gaat u akkoord met de toepassing van alle cookies binnen deze website.

Meer informatie over de verwerking van persoonsgegevens en gebruik van cookies kunt u vinden in onze privacyverklaring.

x

  • Functioneel
  • Marketing

Deze website gebruikt cookies die voor de functionaliteit van de website noodzakelijk zijn. Denk aan basisfuncties, instellingen, pagina-navigatie en o.a. toegang tot beveiligde delen van de website. Zonder deze cookies kan de website niet naar behoren werken. Deze cookies zijn verplicht om te accepteren. Gegevens die via Google Analytics worden verwerkt zijn allemaal anoniem en bevatten geen persoonsgegevens.

 

Naam Aanbieder Doel Vervaldatum Type
_ga Google Analytics Ten behoeven analyse websiteverkeer 2 Jaar HTTP
_gat Google Analytics Beperkt het aantal geregistreerde gegevens voor Google 1 Minuut HTTP
_gid Google Analytics Ten behoeven analyse websiteverkeer 1 Dag HTTP
ysdb-cookiealert bouwkennisblog.nl Bijhouden geaccepteerde cookies 1 Jaar HTTP
ysdb-cookiealert-hash bouwkennisblog.nl Bijhouden of de cookies aangepast zijn 1 Jaar HTTP

Deze website gebruikt cookies die worden gebruikt om een optimale beleving te bieden aan bezoekers. Via deze cookies kunnen we continu onze diensten versterken en verbeteren. We houden bijvoorbeeld in de gaten wat de meest favoriete pagina’s zijn. Wij maken op basis van onze cookies GEEN gebruik van advertenties. Alle gegevens zijn anoniem en niet traceerbaar naar de bezoeker.

 

Naam Aanbieder Doel Vervaldatum Type
Hotjar, _hjUserId _hjIncludedInSample Hotjar Om inzicht te krijgen in waar gekeken en geklikt wordt op onze website wordt gebruik gemaakt van Hotjar cookies. Met behulp van de gegevens die door deze cookies worden verzameld kunnen we analyseren wat er op de website gedaan wordt om de website te kunnen verbeteren. 1 Jaar HTTP