De matrixorganisatie. Ken jij ‘m al?

matrixorganisatieHet is altijd goed om te leren van de ervaringen en lessen van buiten de grenzen van onze eigen branche. In het kader daarvan raakte ik vorige week tijdens een keynote bij ING geïnspireerd door de invulling die zij aan hun organisatiestructuur geven. Het zette me aan het denken en ik begon verbanden te leggen met de bouw.

Wat kunnen wij leren van de matrixstructuur? En dan vooral, welke voordelen zou deze structuur kunnen hebben voor de geleverde kwaliteit op de bouwplaats?

Het matrix-concept

Het concept is eenvoudig. De meeste organisaties zijn opgedeeld in afdelingen. Afdelingen waar probleemstellingen worden gedeponeerd en door het desbetreffende team worden afgehandeld. Een project ‘reist’ hiermee op lineaire wijze langs verschillende afdelingen tot het probleem is opgelost. Het effect: iedereen voelt zich verantwoordelijk tot de grenzen van zijn kennisgebied.

Neem dan de matrixorganisatie. In tegenstelling tot enkel de traditionele splitsing in separate afdelingen, worden medewerkers bij een matrixstructuur daarnaast ook ingedeeld in projecten of probleemgebieden. Zo ontstaat er per project een team bestaande uit medewerkers vanuit verschillende disciplines die gezamenlijk het probleem vanuit alle mogelijke hoeken aanvliegt. Het voordeel van deze aanpak is niet alleen dat al vanaf het begin vanuit alle hoeken wordt meegekeken naar de beste oplossing, ook draagt het gehele team samen de verantwoording voor het slagen van het project. Het over de schutting gooien van problemen zou hierdoor tot het verleden moeten behoren.

Het bouwproces als matrix

Terug naar onze praktijk. Het is geen geheim dat onze sector te kampen heeft met een grote post ‘faalkosten’. Iets dat we met behulp van bijvoorbeeld ketenintegratie proberen te verhelpen. Maar in de praktijk zien we veelal dat ketenintegratie niet meer is dan het afstemmen van werkwijzen en het optimaliseren van opeenvolgende processen. ‘Sneller en beter’ luidt het devies.

Als we dan kijken naar de matrixstructuur valt mij op dat we ondanks de goede intenties van ketenintegratie nog steeds lineair acteren. We hebben het namelijk nog steeds over het optimaliseren van opeenvolgende activiteiten terwijl we in het kader van de matrixstructuur alle disciplines juist al in een vroeg stadium bij elkaar zouden moeten brengen én niet te vergeten de verantwoording voor het slagen van het project zo laag mogelijk zouden moeten houden. Meer focus op betrokkenheid en ownership in plaats van tijdswinst. Bouwen zou hierdoor verder moeten gaan dan louter realiseren wat op voorhand op tekening is gezet. Waarbij, nogmaals, niet verder wordt gekeken dan het eigen vakgebied.

Nu hoor ik je denken: “Patries, is dit niet wat idealistisch?”. Nou ja, misschien wel. Maar terugdenkend aan de bouw van mijn eigen woning deel ik die ervaring met de voordelen van de matrixorganisatie in ieder geval wel. In het kader van particulier opdrachtgeverschap kochten wij enkele jaren geleden een kavel en besloten om zonder tussenkomst van een aannemer alles zelf te realiseren. Het selecteren van de juiste partijen bewaar ik voor een andere keer, maar door in het begin met alle partijen samen om tafel te zitten en wekelijks onder het genot van koffie, bier en worstenbrood (ik ben tenslotte een getogen Brabantse) lopende en aankomende taken en mogelijke problemen te bespreken, creëerden we een saamhorigheid die zich dubbel en dwars heeft terug betaald. We realiseerden onze woning vrijwel probleemloos, zonder enig opleverpunt en op enkele posten zelfs een besparing ten opzichte van de begroting. Tel uit je winst.

Kunnen wij dit dan niet ook op grotere schaal toepassen? Vaak wordt gedacht in termen van “Ga je voor kwaliteit, dan gaat het ten koste van je tijd” en vice versa. Maar kwaliteit wordt niet alleen bepaald door tijd. Betrokkenheid is een minstens zo grote factor én daar ontbreekt het mijns inziens in veel organisaties aan door te blijven hangen in traditionele lineaire bouwprocessen en door te weinig betrokkenheid en ownership laag in de organisatie.

Durf te leren en durf te experimenteren met de matrixorganisatie. Voor tips omtrent toepassing en implementatie verwijs ik je graag door naar de ING.

Vanuit mijn interesse in deze ontwikkeling en de kansen voor de bouwsector kom ik daarnaast graag in contact met bedrijven die deze organisatiestructuur wél toepassen.


Over de auteur: Patricia Leeman

Na diverse functies binnen de bouw- en vastgoedsector is Patricia Leeman (1987) sinds 2015 als CEO verbonden aan het online platform Quantibus. Quantibus is het eerste onafhankelijke beoordelingsplatform om de beste partners uit de gehele bouwkolom te vinden en biedt daarbij bedrijven een gebruiksvriendelijke all-in-one tool om de online reputatie te managen, klanttevredenheidsonderzoeken uit te voeren en direct offerteaanvragen te ontvangen. Quantibus moet sectorbreed gaan zorgen voor een continue verbetering van de geleverde kwaliteit, transparantie, efficiency.

Geef een reactie