Kip of het ei

De afgelopen dagen kwam Tesla regelmatig in het nieuws met de presentatie van de Powerwall. Een accu voor in huis, die het mogelijk maakt om zelf energie op te slaan. Het opent nieuw deuren voor het opwekken van duurzame energie, zoals zonne-energie.

Op zichzelf een interessante ontwikkeling, al zal vanwege de prijs en het effect het nog wel even duren voordat iedereen een dergelijk product in huis heeft. Het opmerkelijke van het bericht is dat de productie plaats vindt in een grote nieuwe fabriek die enkel en alleen accu’s gaat maken. De gedachte hierachter is, dat door een fabriek van dat formaat op te zetten (de wereldwijde productiecapaciteit wordt verdubbeld) de prijs van de accu’s moet dalen. En een lagere prijs voor accu’s heeft Tesla nodig om hun auto’s betaalbaar te kunnen maken. Daarmee schept Tesla zijn eigen voorwaarden voor een betaalbaar product. En daarmee wordt het kip en het ei verhaal doorbroken. Opschaling vindt alleen plaats als de prijs daalt, maar de prijs daalt alleen als er opschaling van de vraag plaatsvindt.

Opschaling

Tesla+Powerwall Dan naar de bouw. Ook daar lijkt ondertussen een kip en ei verhaal te ontstaan. Voor grootschalige verbeteringen, maar ook nieuwbouw, is alleen ruimte en animo als het tegen beperkte investeringen plaats kan vinden. Maar een dergelijk lage investering is alleen maar te realiseren bij een omvang die voldoende groot is. En de trend is juist dat er meer gedifferentieerd wordt aangezien de gebruiker mag kiezen, met het gevolg dat de omvang afneemt. In de jaren zestig werd die omvang door de overheid gestimuleerd. Daardoor werden de grote bouwstromen (systeembouw) in de jaren zestig mogelijk, maar daar was geen sprake van keuze. En dergelijke stimulans zal de overheid nu niet meer geven en moeten we op zoek naar een andere manier om te verbeteren. Een grote investeerder, zoals Tesla, die een fabriek van bouwelementen neerzet, zie ik nog niet opstaan. Er is namelijk niet één partij die er baat bij heeft, maar diverse partijen. En voordat die samen gaan werken, dat duurt wel even. En bovendien ontbreekt in de bouwsector de investeringscapaciteit en de visie om het bouwen op die manier duurzamer en betaalbaarder te maken. Ik ben bang dat de benodigde opschaling van grootschalige verbeteringen nog even op zich laat wachten.

Kleiner maken

Een andere oplossing is om de opgave kleiner te maken. Bij Tesla zoeken ze de oplossing in de accu. Eén component van de auto. Door de focus te richten op één component kun je er alles aan doen om dat component te optimaliseren, in kwaliteit en prijs. Denk bijvoorbeeld aan meer of andere afzetgebieden, of juist het zoeken naar specifieke kwaliteiten zoals een luxe, duurzame of onderhoudsarme variant. Ook het verlagen van de investering, maar verhogen van de frequentie zorgt voor een opschaling. Neem het dak als voorbeeld. Door de focus op het dak te leggen kan daar een dak met hoge prestaties worden ontwikkeld, tegen betaalbare prijs. Datzelfde dak kan bij bestaande woningen gebruikt worden, maar ook bij nieuwe woningen. En er zijn maar een beperkt aantal dak varianten. Zie het als de accu, dezelfde techniek past in de woning, maar ook in de auto.

Vrijer

Met componenten ben je vrijer om naar die specifieke oplossing te zoeken. Bovendien kan de optimalisatie en vernieuwing op meerder fronten tegelijk plaatsvinden, doordat er verschillende partijen bij betrokken zijn. Innovatie wordt daarmee versneld. Het gevolg is dat je daarmee een andere opgave krijgt; hoe ziet de markt eruit als we passende component gaan maken? Je kunt kiezen tegen welke prijs en met welke kwaliteit je een verbetering wil. Bovendien krijg je de ruimte om duurzaamheid in al zijn aspecten (mooi, bruikbaar en degelijk) door te ontwikkelen en een plek te geven binnen een component. En dat ontwikkelde component kun je vervolgens weer toepassen in zowel de huidige voorraad maar net zo goed in die incidentele ‘Tesla’.


Over de auteur: Haico van Nunen

Haico van Nunen is als adviseur werkzaam bij BouwhulpGroep. De bestaande bouw is hierbij het werkterrein, van individuele woning tot gehele voorraad, van proces tot aan techniek. Daarnaast is hij Lector aan de Hogeschool Rotterdam met als onderzoekslijn 'Duurzame Renovatie' . Het thema duurzaamheid is de rode draad in dit alles. Aan de ene kant gaat dat in op energie en energiegebruik aan de andere kant gaat het daarbij ook over materialen. Maar alles vanuit het perspectief van de gebruiker. (https://www.hogeschoolrotterdam.nl/globalassets/documenten/onderzoek/projecten/kc-dhs/ol_haico-van-nunen.pdf) In zijn proefschrift ‘Assessment of the Sustainability of Flexible building’ wordt levensduur als een van de belangrijkste aspecten omschreven om duurzaamheid van de gebouwde omgeving inzichtelijk te maken. Dit is uitgewerkt onder de noemer levensduur-denken met als boodschap dat woningen lang mee gaan en dat er gedurende de levensduur van de woning ingrepen nodig zijn om de kwaliteit op peil te houden. In het onderling afstemmen van deze ingrepen (onderhoud, woningverbetering en energiebesparing), ligt de uitdaging van de bestaande bouw verscholen. Hoe kunnen we dit slim, efficiënt en met kwaliteit realiseren?

Een reactie op “Kip of het ei

  1. Peter Linders 20 mei 2015 om 07:53

    Beste Haico,

    Ik ben het niet met je eens! Voor flinke innovatiesprongen en prijsverlagingen zijn grootschalige aanpakken benodigd! En tot zover hebben wij geen verschil van inzicht. Op dit moment zijn wij vanuit de provincie Brabant de oprichting van een provinciaal consortium aan het aanjagen (wij van: B5, Provincie Brabant en Energiesprong). Door te backcasten wat het betekend om 800.000 woningen in Brabant in 2050 energieneutraal te krijgen, moeten er nu al 100 woningen per dag aangepakt worden. Dat vraagt om industrialisatie. Het financieren van deze route is een uitdaging maar niet het grootste probleem. Wetende dat alleen al het renoveren naar gemiddeld Label B per jaar ca. €396 miljoen oplevert. In Brabant zitten we nu in een pressure-coocker vanaf het begin van 2015, met als doel een grote deal per 9 juli a.s. met daarin de eerste 1000 woningen naar nulopdemeter voor 2018.

    Tientallen gemeenten, woningcorporaties, bouwers en industrie zeggen al ja, tegen deze aanpak. Me dunkt! Het betreft een omzet perspectief van meer dan €30 miljard de komende 35 jaar. Deze strategie is niet meer te stoppen! Politiek, de vraagzijde, de aanbieders en industrie melden zich massaal voor een provinciale coalitie.

    Eigenlijk zijn wij geen verschil van mening, Haico! Maar er gebeurd al meer om je heen dan je suggereert in jouw blog. Er is naast deze opschalingsaanpak voldoende ruimte voor de ontwikkeling en innovatie van losse componenten en minder industriële aanpakken.

    De kip of het ei? Ik heb gemerkt dat bij marktontwikkelingen van een dergelijke schaal, dat er sprake is van een parallel proces. Urgentie en de confrontatie zet stakeholders in beweging.
    Meer weten? http://www.svbrabant.nl

    Met vriendelijke groet,
    Peter Linders

Geef een reactie

Uw privacy en het gebruik van cookies

Deze website gebruikt cookies om de inhoud en de marketing van onze website te personaliseren, extra functies te bieden en websiteverkeer te analyseren.

Per categorie; functioneel of marketing, wordt duidelijk aangegeven waar de cookies voor dienen. U kunt zelf bepalen welke cookies aan of uit mogen staan.

Wanneer u direct op ‘Accepteren’ klikt dan gaat u akkoord met de toepassing van alle cookies binnen deze website.

Meer informatie over de verwerking van persoonsgegevens en gebruik van cookies kunt u vinden in onze privacyverklaring.

x

  • Functioneel
  • Marketing

Deze website gebruikt cookies die voor de functionaliteit van de website noodzakelijk zijn. Denk aan basisfuncties, instellingen, pagina-navigatie en o.a. toegang tot beveiligde delen van de website. Zonder deze cookies kan de website niet naar behoren werken. Deze cookies zijn verplicht om te accepteren. Gegevens die via Google Analytics worden verwerkt zijn allemaal anoniem en bevatten geen persoonsgegevens.

 

Naam Aanbieder Doel Vervaldatum Type
_ga Google Analytics Ten behoeven analyse websiteverkeer 2 Jaar HTTP
_gat Google Analytics Beperkt het aantal geregistreerde gegevens voor Google 1 Minuut HTTP
_gid Google Analytics Ten behoeven analyse websiteverkeer 1 Dag HTTP
ysdb-cookiealert bouwkennisblog.nl Bijhouden geaccepteerde cookies 1 Jaar HTTP
ysdb-cookiealert-hash bouwkennisblog.nl Bijhouden of de cookies aangepast zijn 1 Jaar HTTP

Deze website gebruikt cookies die worden gebruikt om een optimale beleving te bieden aan bezoekers. Via deze cookies kunnen we continu onze diensten versterken en verbeteren. We houden bijvoorbeeld in de gaten wat de meest favoriete pagina’s zijn. Wij maken op basis van onze cookies GEEN gebruik van advertenties. Alle gegevens zijn anoniem en niet traceerbaar naar de bezoeker.

 

Naam Aanbieder Doel Vervaldatum Type
Hotjar, _hjUserId _hjIncludedInSample Hotjar Om inzicht te krijgen in waar gekeken en geklikt wordt op onze website wordt gebruik gemaakt van Hotjar cookies. Met behulp van de gegevens die door deze cookies worden verzameld kunnen we analyseren wat er op de website gedaan wordt om de website te kunnen verbeteren. 1 Jaar HTTP