Ketensamenwerking: ga voor een relatie!

Waarom de markt ketensamenwerking juist nu omarmt

ketensamenwerkingEen jaar of drie geleden zat de bouw nog in een flinke crisis, maar anno 2018 heeft de hele sector het drukker dan ooit. Orderportefeuilles puilen uit, project na project wordt opgestart. Tegelijkertijd is het steeds moeilijker om goede vakmensen te vinden en zijn de levertijden bij toeleveranciers langer dan ooit. Wanneer is de rek eruit? En wat betekent dat voor de projectenstroom die bij de opdrachtgevers nog op de planning staat?

Vanuit mijn werkveld midden in de renovatiemarkt spreek ik dagelijks aanbieders, woningcorporaties en toeleveranciers. De woningcorporaties zijn direct na de crisis flink gaan uitpakken met nieuwe projecten. Enerzijds worden de nieuwbouwambities massaal nieuw leven ingeblazen, anderzijds geven de corporaties flink gas om de energetische doelstelling van gemiddeld label B in 2021 nog te kunnen behalen. De aanbieders die ik spreek zijn er druk mee en worden steeds kritischer in de keuze voor de aanbestedingen waarin ze wel en niet gaan deelnemen. Hoe vind je in deze woelige markt de beste uitvoeringspartner?

Kritisch op de kosten

In de crisistijd hoorde ik enkele corporaties hard roepen dat het gouden tijden waren voor aanbesteden op basis van de laagste prijs. Aanbieders schreven scherp in, niet zelden zelfs onder de kostprijs van het werk. Aan de voorkant waren de projecten daarmee ‘lekker goedkoop’. Aan de andere kant gaven de aanbieders in die tijd massaal aan behoefte te hebben aan een stabiele workflow op basis van ketensamenwerking, wederzijds vertrouwen en de inbreng van hun kennis en ervaring in het proces. Nu de crisis achter de rug is en de markt is gekanteld, zie ik dat juist de corporaties vooral inzetten op ketensamenwerking. Wie zich niet voor langere termijn aan een aanbieder bindt, loopt het risico geen aanbieder of een aanzienlijk minder geschikte aanbieder te vinden voor de opgaven die er liggen. Is daarmee de tijd aangebroken dat vraagzijde en aanbodzijde het met elkaar eens zijn over de wijze van samenwerken? Of ontstaan er opnieuw verschillen in de gewenste aanpak tussen vragers en aanbieders?

Communicerende vaten

Voor een bouw- of onderhoudsbedrijf zijn voor de bedrijfsvoering twee zaken van vitaal belang: rendement en continuïteit. Beiden zijn nodig om de boel draaiende te houden en beiden beïnvloeden elkaar continu. Ga maar na, alle kosten die de aanbieder moet maken in complexe en langdurige aanbestedingstrajecten moeten ergens weer worden terugverdiend. Tegelijkertijd kan zo’n aanbestedingstraject leiden tot werk op de plank en dus continuïteit bieden. In de crisis stond de continuïteit onder druk en werd het rendement teruggeschroefd om de werkvoorraad aan te kunnen vullen. Op dit moment neemt de werkvoorraad toe en in continuïteit minder een issue voor de aanbieders. Daarmee wordt weer meer op rendement gestuurd. Dat kan door de percentages voor winst en risico te verhogen, maar ook door zeer kritisch te kijken naar de deelname aan aanbestedingstrajecten en zo de tenderkosten te drukken. In beide gevallen wordt de opdrachtgever geconfronteerd met de nieuwe realiteit: het regent afmeldingen bij iedere aanbesteding en/of de bouwkosten nemen flink toe.

Net als in het echte leven kan een evenwichtige, lange termijn relatie zekerheid en balans brengen. Door als opdrachtgever niet te (blijven) sturen op prijs maar op continuïteit, wordt het tegengestelde belang van rendement – de opdrachtgever stuurt op lage kosten, de opdrachtnemer juist op voldoende rendement – ingeruild voor een gelijk belang: een continue stroom van werkzaamheden die zekerheid biedt voor de lange termijn. De opdrachtgever heeft daarbij zekerheid dat de projecten ook in drukke tijden volgens planning uitgevoerd kunnen worden en de opdrachtnemer houdt efficiënt ‘treintjes van medewerkers’ aan het werk.

Het voordeel van deze aanpak is echter niet uitsluitend het wederzijds bieden van continuïteit. Door projectoverstijgend samenwerken raken teams op elkaar ingespeeld, kunnen processen worden gestandaardiseerd en niet onbelangrijk: de proceskosten voor aanbesteding kunnen zowel bij de opdrachtgever als bij de opdrachtnemer worden uitgespaard. Resultaat: aanzienlijk lagere kosten voor de opdrachtgever én een gezond rendement voor de opdrachtnemer. En dat door juist niet primair op prijs te sturen…ketensamenwerking


Over de auteur: Sean Vos

"De bouwsector kan een enorme innovatieslag maken door projecten seriematiger aan te pakken en projectoverstijgend samen te werken..." Mijn visie: met samenwerking en opschaling kom je verder. Door projectoverstijgend samen te werken, kunnen de faalkosten in de bouwsector flink omlaag. Bovendien opent dit mogelijkheden voor innovatie en cocreatie, omdat ontwikkelkosten over meerdere projecten én meerdere samenwerkingspartners kunnen worden verdeeld. De huidige bouwtraditie lijkt hier echter niet op ingericht. Het is daarom tijd voor verandering. Ik weiger te geloven dat de bouwsector tradioneel is en zal blijven. Liever ga ik de uitdaging aan. Wie nooit iets probeert, zal immers nooit iets veranderen... Met deze visie ben ik drie jaar geleden begonnen met SlimRenoveren, een advies- en productontwikkelingsbureau voor het vakgebied renovatie. Samen met mijn collega Doris de Bruijn ontwikkel ik concepten en producten voor het seriematig verbeteren van de bestaande (woning)voorraad en help ik opdrachtgevers bij de implementatie daarvan. Een mooie uitdaging in een markt die zich op dit moment razendsnel ontwikkelt!

Geef een reactie