Kennis is macht, met goede kennissen ben je machtiger

Kennis is macht, met goede kennissen ben je machtigerHet realiseren van een bouwproject is tegenwoordig veel meer dan puur een technische aangelegenheid. Het slagen van een project is sterk afhankelijk van factoren zoals kwaliteit, tijd/timing, geld en de omgeving/eindgebruiker. Deze aspecten moeten in een vroeg stadium optimaal op elkaar worden afgestemd om aan een steeds complexere klantvraag te voldoen.

Het innovatief inregelen van het proces is heel belangrijk en ook nazorg (onderhoud, services) moet in de totaaloplossing worden meegenomen. Dat vraagt nogal wat van het gemiddelde bouwbedrijf. Niet in de laatste plaats wordt deze uitgedaagd op het gebied van kennisbehoud & ontwikkeling en de samenwerking m et andere schakels in de bouwkolom.

Veel bedrijven in de  bouwketen moeten nog ‘ontketend’ worden van een oude manier van kennisvergaring en kennisbehoud. Er wordt nog teveel in de eigen ‘silo’ gedacht. Getuigen hiervan zijn de vele verticale sectorale kennisclubs en belangenverenigingen die paradoxaal genoeg nog te vaak workshops ketenintegratie geven voor de eigen achterban.

Kennisbehoud is een achterhoedegevecht

Momenteel vliegt allerlei ‘ouderwetse’ technische kennis in rap tempo de deur uit, doordat de huidige instroom in het technisch onderwijs zeer mager is. In combinatie met de versnelde uitstroom van techneuten die de komende jaren de pensioenleeftijd bereiken (ingegeven door malaise in de sector), roept dit de vraag op hoe bouwers de kennis binnen de organisatie kunnen behouden.

Volgens het Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt kan het tekort in 2016 oplopen naar wel 150.000 arbeidskrachten. Dus moet de sector actief aan de slag met kennismanagement en kennisborging. Dit zijn helaas slechts te kleine pleisters op een grote wond. Feit blijft dat er gewoon een tekort is aan een specifiek type werknemer.

Dan hebben we het nog niet eens gehad over de medewerker van de toekomst: een techneut die het vermogen heeft om technische oplossingen te vertalen naar slimme bouwconcepten met oog voor alle stakeholders in de volledige levenscyclus van gebouwen. Qua profiel zijn dat bijvoorbeeld afgestudeerden van studierichtingen als Constructie management & engineering en Integraal Ontwerp & beheer. Aan de TU Delft zijn het er helaas nog steeds maar enkele tientallen jaarlijks die hierin afstuderen.

Complexe uitdagingen dwingen sector tot cocreatie

De complexiteit van bouwprojecten vraagt om meer intensieve samenwerking, innovatie en cocreatie. Wachten op het moment totdat je alle benodigde expertise binnen het eigen bedrijf hebt verzameld, dat duurt veel te lang. In de woningbouw vindt een transitie plaats van ‘100 one-size-fits all woningen in de wei’ naar ‘kleinschaliger gestandaardiseerd maatwerk in de bebouwde omgeving’.

Bij complexe projecten is samenwerken vanuit vertrouwen een groot goed. Het draait o.a. om het tijdig nakomen van afspraken,  kwaliteitscontrole & communicatie hierover, planningen & budgetten bewaken en een tandje bij zetten als dat nodig is. De partners in het bouwproces kunnen uit wantrouwen specifieke informatie over technieken, processen en (klant)wensen bij zich houden. Het delen van ervaringen, ideeën, meningen en kwantitatieve data levert echter waardevolle kennis op.

Innovaties die men voor zich zelf houdt, geven een tijdelijke voorsprong. Ze zijn al snel waardeloos en niet meer up-to-date. Cocreatie biedt het voordeel dat ontwikkelkosten kunnen worden verlaagd en dat de kwaliteit van het eindproduct kan worden vergroot.  Open innovatie wordt de opmaat om een zogenaamde ‘commodity trap’ te vermijden. Kale fysieke bouwproducten zijn namelijk commodities waarmee je enkel en alleen op prijs kan concurreren. Het gaat toch echt om het leveren van toegevoegde waarde en oplossingen.

Kennis delen is het nieuwe hebben?

Delen is het nieuwe hebben, dat moet niet zo nieuw meer klinken. Je struikelt tegenwoordig over de websites, bloggers en trendwatchers die op enthousiaste wijze ‘het nieuwe hebben’ verwoorden. We delen al muziek, auto’s, parkeerplaatsen en het bezit van een woning wordt ook langzaam minder gewoon als we luisteren naar architect Thomas Rau.

Turntoo van o.a. Thomas Rau en partners pleit voor performance-based consumption, wat betekent dat je uit gaat van het punt dat consumenten alleen betalen voor de prestatie en niet meer voor de grondstoffen in het product. Het product gaat na de gebruiksperiode weer terug naar de producent. Een woning wordt zo een grondstoffenbank die woongenot biedt en naar mate van gebruik betaal je voor deze service.

Bron: http://www.turntoo.com

Bron: http://www.turntoo.com

Kennis zou je ook heel goed kunnen delen en het is daardoor niet langer strikt noodzakelijk alle kennis zelf in huis te halen. In de bouwsector is de eerste stap gezet door FLOOW2. Onder andere Volker Wessels, Ballast Nedam en TBI bieden middels FLOOW2 hun materieel inclusief bijbehorend deskundig personeel te huur aan. Om te komen tot cocreatie moet je natuurlijk wel een stap verder durven gaan dan de uitwisseling van bijvoorbeeld een kraanmachinist. Het is nu nog flink zoeken naar bedrijven in de bouwkolom die hun ‘kennisgrondstoffenbank’ breed willen inzetten en bovendien ook verder kijken dan 1 transactie of project.

floow2

Bron: http://www.floow2.com

Met delen verlies je niets

De uitwisseling van ideeën is vaak inspirerend; het brengt een multiplier op innovatievlak. Wanneer twee bedrijven allebei hun beste innovatie/idee uitwisselen dan heb je beiden na kennismaking in ieder geval twee ideeën. Of het ook drie ideeën kunnen worden, hangt af van de bereidheid ook voor de langere termijn te willen ‘geven’.

Veel bedrijven zijn nog te weinig gebrand op langlopende samenwerkingsverbanden. Per project wordt helaas nog te vaak bekeken wat de goedkoopste partners zijn. Niet direct een voedingsbodem voor open innovatie, cocreatie en dat soort zaken. Directeur Alfons van Woensel van Bruil Groep wijst in Cobouw op hoofdaannemers die maximale openheid in offertetrajecten eisen, maar zelf de kaarten tegen de borst houden. Met ontvangen offertes & ideeën van Bruil gaan ze vervolgens shoppen bij andere partijen om te kijken of het een dubbeltje goedkoper kan.

Gelukkig zijn er ook zeer inspirerende voorbeelden, zoals bijvoorbeeld Schutte Bouw & ontwikkeling die aantoonbaar winst realiseert o.b.v. structurele relaties, ERA Contour die in haar cocreatie proces vanaf de start aan tafel zit met opdrachtgever, architect en onderaannemers en Dura Vermeer die recent een vijfjarig contract heeft getekend met 10 vaste partners (dakspecialisten en installateurs) voor de doorontwikkeling van het PCS woningbouwconcept. Kennis is macht, kennis delen is kracht! Zonder kennisdeling geen duurzame cocreatie en benefit sharing[1].

 


[1] Benefit sharing: door tijd, kennis en kunde te investeren  in een project van de ander of een gezamenlijk project, deel je uiteindelijk mee in de toekomstige financiële voordelen en niet-financiële voordelen  (bijv. kennisverwerving) van datzelfde project


Over de auteur: Leontien de Waal

Leontien de Waal is sinds 2003 werkzaam bij Rabobank en al bijna 10 jaar in de rol van sectorspecialist bouw, vastgoed & engineering. Ze heeft regelmatig contact met bedrijven uit de gehele bouwkolom om de dialoog aan te gaan over marktontwikkelingen, trends, strategische keuzes en de (financiële) consequenties daarvan. Ook geeft ze lezingen daarover. Leontien adviseert over het te volgen commerciële beleid van Rabobank in de sector. Een persoonlijke uitdaging haalt ze uit het dichter bij elkaar brengen van businesscases van klanten en de financiële mogelijkheden die Rabobank biedt. In het bijzonder op het gebied van duurzaamheid en business model innovatie. Voor Rabobank is duurzaamheid een van de speerpunten bij zowel vastgoedfinancieringen als de financiering van bouwprojecten

4 reacties op “Kennis is macht, met goede kennissen ben je machtiger

  1. Anoniem om

  2. Erwin Hooijschuur schreef:

    Dit is wat we allemaal willen. Maar de praktijk is weerbarstig. De meeste bouwbedrijven zijn MKB-ers. Hoe scheppen we de voorwaarden voor de noodzakelijke cultuuromslag die niet opgelegd kan worden, maar van ‘binnenuit’ moet komen ……

  3. Leo Nieuwenhuis schreef:

    Beste Erwin,
    Vanuit Activate hebben we daar een antwoord op: sociale innovatie. Dat is werkt echt!

  4. Richard Brok schreef:

    Beste Leo en Erwin,

    Sociale innovatie is de sleutel naar een vernieuwing binnen de bouwkolom. Als architect ervaar ik de kantelingen binnen de bouwbranche aan den lijve. De architect zal zijn kennis moeten delen. Vraag is: weet een ieder over welke kennis de architect beschikt. Ik zou zeggen: “out of the box denken” gebaseerd op technische kennis en ervaring. Daarnaast overtuigingskracht inbrengen en mensen kunnen motiveren door ander geluid te laten horen.
    Geld verdienen is mooi, maar het mooist is ‘het verdienen’.

    Richard Brok
    Architect MASarchitectuur bv

  5. René de Klerk schreef:

    Het concept: PRP, wat staat voor Pre Returnable Procurement, is onafhankelijk van financieringsvorm en wordt geborgd in een wettelijk contract en is volledig integreerbaar in elk inkooptraject van rechtstreekse inkoop tot (Europese)aanbesteding.

    PRP, ontwikkeld door Rendemint BV in 2010, borgt behoud van grondstoffen, energie en de eliminatie van toxische stoffen en emissies op projectniveau. De totale massa nodig voor de realisatie van een project, wordt vooraf in kaart gebracht en gevolgd van extractie tot en met het hergebruik. Corporate Social Responsability is een zware factor binnen PRP evenals flexibiliteit en esthetische duurzaamheid.

    De contractvorm is ‘migratie proof’ en borgt PRP ook bij wisseling van eigenaar.

    PRP is o.a toegepast voor het nieuwe Provinciehuis Friesland, Leeuwarden en het nieuwe hoofdkantoor van Tennet TSO te Arnhem
    waarbij bij beide projecten de overall footpint significant gereduceerd is, zonder inboeten op ontwerp of functionaliteit, met een sterke toename van flexibiliteit en gebruiksduur en niet onbelangrijk: geheel binnen budget en planning.

    René de Klerk
    Rendemint BV

Geef een reactie