‘Help, ik ben er nog niet!’

Ik verbaas me de laatste tijd over de manier hoe we met verduurzaming om gaan. Begrijp me niet verkeerd, ik ben blij met de aandacht en natuurlijk, er zijn grote problemen te beslechten. Mijn verbazing richt zich op het feit dat, meer dan de helft van de mensen in Nederland denken dat met dubbel glas, een geïsoleerde spouw en natuurlijk zonnepanelen,  je verduurzamingsopgave is ingelost.  Het kwam zelfs voor dat mensen deze maatregelen geadviseerd  kregen door zogenaamde professionals, zonder daarbij de consequenties voor de toekomst mee te geven. Op zich is er niets mis met dubbel glas, een geïsoleerde spouw en zonnepanelen. Maar daarmee is je woning nog niet CO2 neutraal, en ben je er nog niet.  Om in labels te spreken, je zit dan net in de groene labels. Maar om te voldoen aan het Klimaatakkoord zullen we echt grotere stappen moeten maken. 1,5 miljoen woningen verduurzamen en 3,4 Mton CO2 reduceren  betekent namelijk nagenoeg energie neutraal renoveren.

Van dát naar wát

Wat mij betreft moet er meer aandacht moeten komen voor de aard van de verduurzamingsopgave. Niet alleen dát er een verduurzamingsopgave is, want die boodschap is de laatste tijd steeds prominenter geworden. Maar het gaat erover wát je moet doen.  Natuurlijk zijn er kleine stapjes die iets helpen; een tochthond, naden afdichten of radiatorfolie.  Dat zijn vaak de eerste beelden die bij bewoners opkomen als het gaat over verduurzaming, en die veelvuldig  getoond worden bij reclame of het nieuws.  Maar nu we weten dat we moeten verduurzamen  is de tijd gekomen om duidelijk te maken dat het niet gaat over 10-20% reductie, maar dat het energieverbruik meer dan gehalveerd dient te worden. Sterker nog, de totale ambitie ligt op 85-95% CO2 reductie in 2050. En ja, dat is nog ver weg, en ja dan kan kierdichting in de tussentijd helpen. Maar besef wel dat je in de toekomst op zoek moet naar hoogwaardige isolatie, nieuwe kozijnen en/of een andere opwekker.

Het is logisch dat mensen kiezen voor kleinschalige oplossingen.  Zolang de markt nog geen passende oplossingen biedt kiezen we wat er wel is en denken daarmee klaar te zijn. Immers, beter is er niet. Misschien ben ik te pessimistisch en kunnen we wel wachten op die ene uitvinding die de hele wereld gaat veranderen. Maar voorlopig is het nog niet zover. We moeten mensen daarom duidelijk maken voor welke opgave ze staan, en welke oplossingen daarbij passen.  Mensen nu spouwmuurisolatie adviseren, zonder daarbij te vertellen dat er in de toekomst nog meer nodig is lijkt me dan ook niet verstandig.

Hulp

Maar wat dan wel,  de oplossingen liggen niet direct voor het oprapen. Er is geen compleet aanbod wat je mensen kunt bieden. Het huidige aanbod is meestal op productniveau en daarmee slechts een klein onderdeel van het totaalplan. Dus logisch dat mensen daarvoor kiezen. Maar ik denk dat het goed is om het hele verhaal te vertellen. Daar hoort bij dat we er niet aan ontkomen om mee te doen. We hebben die afspraken met zijn allen gemaakt , en niet zonder reden. Met de opwarming gaan we problemen krijgen door hitte, droogte en overstroming. Dat maakt duidelijk dat de duurzaamheidsambities écht over halvering of meer gaan, en dat verduurzaming waarschijnlijk ook geld gaat kosten. Met die kennis hoop ik dat mensen in ieder geval de juiste keuzes gaan maken. Ook al gebeurt er op dit moment niets, maar sparen ze hun geld, om over enkele jaren in een keer de juiste maatregel te treffen.  Dan zijn ze er nog niet direct, maar kunnen ze in plaats van ‘help’ zeggen ‘ik ben op de goede weg’. Het is aan ons, bouwprofessionals, om te laten zien welke keuzes ze dan kunnen maken en die vervolgens aan te bieden. Wie biedt die hulp?


Over de auteur: Haico van Nunen

Haico van Nunen is als adviseur werkzaam bij BouwhulpGroep. De bestaande bouw is hierbij het werkterrein, van individuele woning tot gehele voorraad, van proces tot aan techniek. Daarnaast is hij Lector aan de Hogeschool Rotterdam met als onderzoekslijn 'Duurzame Renovatie' . Het thema duurzaamheid is de rode draad in dit alles. Aan de ene kant gaat dat in op energie en energiegebruik aan de andere kant gaat het daarbij ook over materialen. Maar alles vanuit het perspectief van de gebruiker. (https://www.hogeschoolrotterdam.nl/globalassets/documenten/onderzoek/projecten/kc-dhs/ol_haico-van-nunen.pdf) In zijn proefschrift ‘Assessment of the Sustainability of Flexible building’ wordt levensduur als een van de belangrijkste aspecten omschreven om duurzaamheid van de gebouwde omgeving inzichtelijk te maken. Dit is uitgewerkt onder de noemer levensduur-denken met als boodschap dat woningen lang mee gaan en dat er gedurende de levensduur van de woning ingrepen nodig zijn om de kwaliteit op peil te houden. In het onderling afstemmen van deze ingrepen (onderhoud, woningverbetering en energiebesparing), ligt de uitdaging van de bestaande bouw verscholen. Hoe kunnen we dit slim, efficiënt en met kwaliteit realiseren?

Geef een reactie