Hand in hand

De bouwproductie loopt ver achter. Prognoses zijn helaas niet geruststellend. Wat horen we vooral als reden voor stagnatie? Stijgende bouwkosten en een tekort aan bouwcapaciteit. Ondertussen blijft  de consument nog steeds hard op zoek naar een woning. Wachten is dus geen optie gezien de urgentie van de opgave. Een opgave waarvoor wij als Bouwend Nederland mede verantwoordelijk zijn. Soms bekruipt me het gevoel dat we bewust op de rem gaan. Er moet echt snel een kentering komen. Maar hoe?

De enige oplossing blijft bouwen, bouwen en nog eens bouwen. Maar zo simpel is dat toch niet. Naast de stijgende bouwkosten en een tekort aan bouwcapaciteit speelt er nog veel meer wat de opgave complex maakt. Zoals een tekort aan bouwpersoneel, RO-procedures die veel langer duren dan voorheen, de overgang naar de omgevingsvergunning, de levertijden van bouwmaterialen, de complexere verdichtingsopgaven maar vooral ook de angst voor een nieuwe crisis. Projectontwikkelaars zijn terughoudend in hun investeringen en het uitgeven van bouwgronden door gemeenten gaat niet snel genoeg. Aan geld en initiatieven ontbreekt het niet maar we zijn bewust voorzichtiger. En dit heeft grote impact op onze daadkracht.

Exploderende bouwkosten

De bouwkosten stijgen harder dan verwacht. Volgens bouwkostenspecialist BDB gaat het om een stijging van 8,5% voor de rest van dit jaar, waar een eerdere verwachting nog 7,5% was. Overschrijdingen van 15% van het oorspronkelijke budget zijn bij complexe projecten eerder regel dan uitzondering. En het einde is nog lang niet in zicht. De reden? Een tekort aan bouwers. BDB verwacht hierin pas rond 2022 een verandering. Het huidige sentiment extrapolerend voorspelt dat dus weinig goeds. De stijgende prijzen zijn een gevolg van de toegenomen vraag. Hogere inkoopprijzen in combinatie met hogere lonen zetten de marges van projecten verder onder druk.

Bijzonder is dat dit volgens ING over het algemeen niet tot meer verliezen leidt. Slechts 5% van de bouwbedrijven geeft in het derde kwartaal van 2018 aan minder winst te maken dan een kwartaal eerder. Opvallend is dat de meeste bouwers even veel of zelfs meer winst behalen. Hogere inkoopprijzen en tegelijkertijd hogere verkoopprijzen zorgen er over het algemeen voor dat bouwbedrijven voorlopig niet in de rode cijfers belanden.

Terug naar de genoemde redenen voor stagnatie. Het zouden dus de aanbodfactoren zijn die de groei van de bouwproductie beperken. Maar in augustus 2018 gaf 26% van de bouwbedrijven aan dat de werkzaamheden werden belemmerd door een tekort aan personeel en 19% gaf aan materialen niet op tijd te ontvangen. Kortom: veruit het grootste gedeelte heeft dus geen personeelstekort en ontvangt zijn materialen keurig op tijd.

Gezocht: tweetalige uitvoerders

Het doel is helder. Voor 2030 moeten er 1 miljoen nieuwe woningen bij. Volgens Fries Heinis, directeur van Bouwend Nederland, zijn er 50.000 bouwvakkers nodig om deze doelstelling te realiseren. Het gat wordt deels gedicht door buitenlandse vakmensen. Onze bouwplaatsen worden hierdoor wel steeds exotischer. Een ontwikkeling waar we aan moeten wennen maar die we volgens mij vooral moeten omarmen. Belangrijk is dat we er wel voor moeten zorgen dat het hier geen China of Dubai wordt. Veiligheid moet vooral voorop blijven staan.

Versnellen

We kunnen niet wachten tot 2022. Het is nu de tijd om te versnellen. Het aantal afgegeven bouwvergunningen voor nieuwbouwwoningen groeide in de eerste helft van 2018 niet meer. De verwachting van het CBS is dat we voor 2019 op een totale productie van 66.000 woningen gaan uitkomen. Dit jaar is de verwachting volgens de Rabobank een productie van 67.000 woningen. De Woonagenda heeft een ambitie afgegeven van 75.000 woningen per jaar. Maar een concreet plan hoe dit te bewerkstelligen blijft daarbij achterwege. Het probleem is dat een visie hoe deze opgave echt aan te pakken ontbreekt. Initiatieven zoals het revolverend fonds voor stedelijke transformatie van minister Ollongren lijken niet echt aan te slaan. De doelstelling van het fonds is het versnellen van de woningbouwopgave door gebruik te maken van een alternatieve financiering voor de ontwikkelingen van lastige locaties. Maar pakt de markt dit op of niet?

Vertrouwen

De oplossing is volgens mij tweeledig. Als eerste is het versnellen van RO-procedures en besluitvormingsprocessen essentieel. Juist nu is een versnelling van planontwikkelingen erg belangrijk om tekorten tegen te gaan. Marktpartijen en gemeenten moeten daarin veel meer samenwerken. Een actiever gronduitgiftebeleid en het omarmen van particuliere initiatieven kunnen hierin helpen. Om planvorming te versnellen is een faciliterende rol van gemeenten nodig. Vertrouwen in elkaar is daarbij essentieel.

Daarnaast moet natuurlijk ook de bouwproductie omhoog. Bouwers, ontwikkelaars en beleggers moeten elkaar hierin veel meer steunen. Belangrijker is nog dat we in deze versnelling vooral wel het juiste product moeten blijven realiseren.

Als we het dus met zijn allen heel goed doen is de realiteit dat we moeten accepteren dat er in deze tijd lagere marges te behalen zijn op onze projecten. De economische impact en dus de winst voor de lange termijn is echter onbetaalbaar. Het ontbreken van daadkracht zit hem vaak in de angst voor het onbekende. Projecten voor elkaar krijgen in deze tijd kan alleen maar door elkaars hand goed vast te houden en elkaar veel meer in de ogen te kijken. Transparant zijn over risico’s en bereid zijn om deze samen te aanvaarden. Coalities vormen met partijen die je vertrouwt en samen inzetten op versnelling. Hand in hand!


Over de auteur: Anjelica Cicilia

Anjelica Cicilia (1977) is breed opgeleid met een achtergrond in civiele techniek, stedenbouw en bedrijfskunde. Als ontwikkelingsmanager bij Syntrus Achmea Real Estate & Finance is ze verantwoordelijk voor de acquisitie van woningprojecten in de regio Zuid-West. Ze werkte voorheen als zelfstandig stedenbouwkundige en daarvoor als commercieel directeur bij een architectenbureau en projectmanager bij een ingenieursbureau. Ze is sinds 2004 verbonden aan de Hogeschool Rotterdam als docent Ruimtelijke Ordening en Planologie waar ze met veel passie en toewijding de volgende generatie professionals opleidt en begeleidt. Anjelica werd in 2009, uit 100+1 bouwvrouwen, door een vakjury gekozen tot Building Passion Vrouw van het jaar. Daarnaast is ze door medestudenten en faculteit leden van de Rotterdam School of Management in 2015 bekroond met de prestigieuze WTC Leadership Award voor haar leiderschapskwaliteiten, het bevorderen van de ontwikkeling van anderen en haar maatschappelijke verantwoordelijkheid en visie.

Geef een reactie

Uw privacy en het gebruik van cookies

Deze website gebruikt cookies om de inhoud en de marketing van onze website te personaliseren, extra functies te bieden en websiteverkeer te analyseren.

Per categorie; functioneel of marketing, wordt duidelijk aangegeven waar de cookies voor dienen. U kunt zelf bepalen welke cookies aan of uit mogen staan.

Wanneer u direct op ‘Accepteren’ klikt dan gaat u akkoord met de toepassing van alle cookies binnen deze website.

Meer informatie over de verwerking van persoonsgegevens en gebruik van cookies kunt u vinden in onze privacyverklaring.

x

  • Functioneel
  • Marketing

Deze website gebruikt cookies die voor de functionaliteit van de website noodzakelijk zijn. Denk aan basisfuncties, instellingen, pagina-navigatie en o.a. toegang tot beveiligde delen van de website. Zonder deze cookies kan de website niet naar behoren werken. Deze cookies zijn verplicht om te accepteren. Gegevens die via Google Analytics worden verwerkt zijn allemaal anoniem en bevatten geen persoonsgegevens.

 

Naam Aanbieder Doel Vervaldatum Type
_ga Google Analytics Ten behoeven analyse websiteverkeer 2 Jaar HTTP
_gat Google Analytics Beperkt het aantal geregistreerde gegevens voor Google 1 Minuut HTTP
_gid Google Analytics Ten behoeven analyse websiteverkeer 1 Dag HTTP
ysdb-cookiealert bouwkennisblog.nl Bijhouden geaccepteerde cookies 1 Jaar HTTP
ysdb-cookiealert-hash bouwkennisblog.nl Bijhouden of de cookies aangepast zijn 1 Jaar HTTP

Deze website gebruikt cookies die worden gebruikt om een optimale beleving te bieden aan bezoekers. Via deze cookies kunnen we continu onze diensten versterken en verbeteren. We houden bijvoorbeeld in de gaten wat de meest favoriete pagina’s zijn. Wij maken op basis van onze cookies GEEN gebruik van advertenties. Alle gegevens zijn anoniem en niet traceerbaar naar de bezoeker.

 

Naam Aanbieder Doel Vervaldatum Type
Hotjar, _hjUserId _hjIncludedInSample Hotjar Om inzicht te krijgen in waar gekeken en geklikt wordt op onze website wordt gebruik gemaakt van Hotjar cookies. Met behulp van de gegevens die door deze cookies worden verzameld kunnen we analyseren wat er op de website gedaan wordt om de website te kunnen verbeteren. 1 Jaar HTTP