Gaat blockchain de bouw echt productiever maken?

Natuurlijk is blockchain allang niet nieuw meer en natuurlijk zijn er ook ontelbare blogs geschreven over mogelijkheden voor de bouw. En ja, ook hier op BouwKennis hebben we het al vaker gehoord: blockchain, daar moeten we ‘iets’ mee.

De voordelen van de blockchaintechnologie zijn helder: decentrale en gedistribueerde data zorgt voor veiligheid en betrouwbaarheid. Wie wil daar nou niet iets mee! Maar wat dat iets dan precies is, dat blijft vaak nog een beetje vaag.

Hoe blockchain BIM kan helpen

Matthew Ramage van Trimble schetste onlangs een mogelijke praktische toepassing: vervang het bestek voor honderden ‘smart contracts’. Dat zijn programmeerbare overeenkomsten. Het idee is dat hierdoor processen die nu vaak nog administratieve rompslomp met zich meebrengen, geautomatiseerd worden. Zoals betalingsprocessen bijvoorbeeld.

Leg in slimme overeenkomsten de volgorde van bouwwerkzaamheden vast en koppel er betalingen aan. Er komt geen papierwerk aan te pas, betalingen worden gedaan in kleine hoeveelheden en het belangrijkste: fouten stapelen zich niet op (iemand installeert leidingwerk op de plek waar luchtkanalen zouden moeten komen, vervolgens worden de luchtkanalen om de leidingen heen gemaakt waardoor het geheel te laag wordt voor de geplande plafondhoogte, etc.).

In het BIM-proces zou elk afgeronde smart contract als voortgang van het model kunnen worden getoond. De aannemer kan dan de voortgang en uitgaven volgen, afgezet tegen tussentijdse resultaten. De eigenaar kan zijn gebouw geleidelijk zien evolueren van virtueel naar realiteit, met uitgaven gekoppeld aan de voortgang.

Het idee luidt samenvattend dus als volgt:
    1. Vervang het bestek voor vele ‘smart contracts’: geprogrammeerde overeenkomsten die vastgelegd zijn op de blockchain.
    2. Elk smart contract bestaat uit een set taken, een deadline en een betaling; vastgesteld door de aannemer.
    3. De betaling wordt automatisch uitgevoerd als een set taken voltooid en geverifieerd is, of bijvoorbeeld als een (deel van de) planning is gehaald; programmeerbaar al naar gelang de gewenste werkwijze.
    4. Papierwerk en personen zijn niet meer nodig om het contract uit te voeren en betalingen worden in kleine hoeveelheden gedaan. Goed voor de cashflow dus!

 
Dit betekent minder papierwerk, minder mensen (die je normaal nodig hebt om de financiële afwikkeling te doen) en volledige zichtbaarheid van verantwoordelijkheid en budget – je betaalt alleen voor wat er gedaan is.

Innovatie en productiviteit in de bouw

Een interessant idee. Misschien klinkt het nog als toekomstmuziek, maar vergis je niet, in de VS is men al veel verder op het vlak van ‘proptech’ (een samentrekking van ‘property’ en ‘technology’); geen wonder dus dat dit idee vanuit Amerika onze kant op komt. Maar het feit is ook dat in de VS, ondanks alle innovaties in de bouw, de productieniveaus al vijf jaar nagenoeg gelijk blijven. Terwijl in andere sectoren over het algemeen een stijgende lijn te zien is. Dit is vreemd omdat, historisch gezien, economische vooruitgang wordt ondersteund door stijgende productiviteit. En de bouw is toch wel een van de steunpilaren van een groeiende economie.

In Nederland zijn we hard op weg naar de hoge productieniveaus van voor de crisis. Er zijn dan ook talloze tools die ons helpen om sneller te bouwen met minder kosten. Software die installateurs sneller laten modelleren en rekenen met echte data dan ooit tevoren. Robots die meten in een tijd waar geen vijf personen met rolmaat tegenop kunnen. Scanners die van een fysieke ruimte met een druk op de knop een virtueel model maken. En niet te vergeten BIM: is dit hele proces er niet op gericht om beter en dus efficiënter samen te werken?

Van kantoor naar de bouwplaats

Mijn twijfel bij dit geschetste blockchain plan voor BIM, is dat -zoals veel innovaties in de bouw- dit bedacht wordt op kantoor door mensen die vooral theoretisch onderlegd zijn en minder ervaring op de bouwplaats hebben. Want als een monteur al glazig staat te kijken omdat hij een QR code moet scannen met zijn telefoon waar hij voorheen gewoon wat vinkjes op een formulier hoefde te zetten, hoe krijgen we hem dan zover om een ‘smart contract’ af te ronden? De bouw is een langzame innovator, dat horen we al jaren. Maar dat komt niet door een gebrek aan innovatieve ideeën zoals deze. Het is de vertaalslag naar de bouwplaats die niet goed genoeg doordacht is. En dat is iets wat je simpelweg niet vanachter je computer kunt doen.

Pas als de manier waarop een voorgesteld smart contact geverifieerd en afgesloten kan worden door installateurs en aannemers zó makkelijk is dat er niet of nauwelijks training voor nodig is en het projecten dus niet vertraagt, pas dan heeft het volgens mij een kans van slagen.


Over de auteur: Hilke Zijlstra

Hilke Zijlstra studeerde aan de TU Delft; ze combineerde na haar bachelor Werktuigbouwkunde de twee masters Science Communication en Management of Technology. Na haar afstuderen is ze als technical product marketer bij Stabiplan aan de slag gegaan. Inmiddels is ze werkzaam als Teamleider Marketing. Stabiplan ontwikkelt en verkoopt ontwerpsoftware voor installatietechniek. Sinds 2018 maakt Stabiplan onderdeel uit van de MEP divisie van Trimble Buildings.


Laatste blogs:

    Geef een reactie