Fijn om verzekerd te zijn

construction-worker-956495_960_720Werk heeft tal van positieve aspecten. Je kunt je vakmanschap ontwikkelen en je verdient een inkomen. Werk geeft regelmaat aan het leven en biedt de mogelijkheid mooie dingen te bouwen. Mensen met werk zijn in het algemeen gezonder en gelukkiger dan mensen zonder werk.

Toch zijn er ook schaduwkanten aan het werk. Je kunt ziek worden van het werk of je kunt een ongeval krijgen. Werken in de bouw is niet zonder risico. In 2015 is bij een op de vijf bouwplaatsmedewerkers een beroepsziekte geconstateerd, overkwam bijna 8000 werknemers een ongeval dat leidde tot verzuim, en werd bij 94 medewerkers die in een ver verleden in de bedrijfstak hebben gewerkt asbestkanker geconstateerd.

Slachtoffers

Het belangrijkste is natuurlijk om risico’s te voorkomen of te beheersen. Op 17 maart vindt de eerste Veiligheidsdag in de bouw plaats. Het nieuwe bedrijfstakinstituut Volandis heeft taken van Arbouw overgenomen. En we hebben regelgeving op gebied van asbest om nieuwe gevallen te voorkomen.

Naast preventie is opvang van slachtoffers van belang. Daar zit ook een financieel aspect aan. Een werknemer met een beroepsziekte of een handicap als gevolg van een ongeval kan niet in alle gevallen op dezelfde voet doorwerken en de carrière vervolgen. Iemand met asbestkanker is vaak al met pensioen, maar heeft wel opeens een hele korte levensverwachting. In de wet is vastgelegd wanneer werknemers als gevolg van hun werk schade oplopen aan de gezondheid, dat de werkgever daarvoor aansprakelijk is. Er kan sprake zijn van materiële schade (bijvoorbeeld door loonverlies en extra medische kosten die niet door de ziektekostenverzekering worden gedekt) en immateriële schade (door een korte levensverwachting, verlies aan levensvreugde).

Bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering

De schade van een individuele werknemer met een beroepsziekte of na een ongeval kan oplopen van tienduizenden tot wel meer dan honderdduizend euro’s. Voor kleine bedrijven is een dergelijke schadepost soms bijna niet op te brengen. Het is daarom goed om te weten dat een bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering dergelijke schade in de regel dekt. Een voordeel voor bedrijven is verder dat een verzekeraar alle juridische rompslomp van een schadeafhandeling op zich neemt. Maar ook voor het slachtoffer is het prettig dat de (voormalige) werkgever verzekerd is, hierdoor kan het niet voorkomen dat, naast alle problemen met de gezondheid, de financiële schade mogelijk niet gedekt wordt.

In Engeland zijn bedrijven verplicht om een verzekering af te sluiten. Ook bestaat er in het Verenigd Koninkrijk een database van oude verzekeringspolissen. Zo kan het bijna niet gebeuren dat een werknemer te maken krijgt met schade waarvoor de (voormalige) werkgever niet verzekerd was. In Nederland zou een dergelijke voorziening welkom zijn.

Regeling in Nederland

Wel kennen we in Nederland het Instituut Asbestslachtoffers (IAS). Dit instituut is in 1999 opgericht om te voorkomen dat slachtoffers met asbestkanker naast een medische lijdensweg ook een juridische lijdensweg ondergaan als zij een schadevergoeding willen verkrijgen. Het IAS brengt advies uit aan de Sociale Verzekeringsbank zodat (voormalige) werknemers met asbestgerelateerde ziekten een financiële tegemoetkoming van de overheid ontvangen. Tevens bemiddelt het IAS met de werkgever over een volledige schadevergoeding voor het slachtoffer. Daarbij is snelheid geboden want mensen met asbestkanker hebben een korte levensverwachting.

Naast het IAS kennen we in de bouw ook de collectieve ongevallenregeling die onderdeel uitmaakt van de cao. De regeling keert na een ongeval met blijvende invaliditeit of de dood tot gevolg een geldbedrag uit afhankelijk van de ernst van het ongeval. De regeling is vrij uniek in Nederland, er zijn voor zover bekend geen andere collectieve regelingen of verzekeringen die door een bedrijfstak-cao worden gegarandeerd. Er mag misschien nog wel wat reclame voor deze regeling worden gemaakt. Als we cijfers in de publicaties van Arbouw vergelijken met die van de Inspectie SZW lijkt het erop alsof niet alle slachtoffers een beroep doen op de regeling, hoewel de verschillende cijfers ook te maken kunnen hebben de dekking van de cao.

Niemand zit te wachten op een ongeval of een ernstige beroepsziekte. Het treffen van preventieve maatregelen is belangrijk om te voorkomen dat werknemers iets overkomt. Tegelijkertijd is het belangrijk om bijtijds na te denken dat, mocht onverhoopt het noodlot toeslaan, er maatregelen zijn getroffen om in elk geval de financiële schade te dekken. In die zin is het goed om verzekerd te zijn en dat er voorzieningen zijn, in de bedrijfstak of voor heel Nederland, waar een beroep op kan worden gedaan.


Over de auteur: Jan Warning

Jan Warning is sinds 2016 directeur van het Instituut Asbestslachtoffers (IAS) te Den Haag. Hiervoor was Warning ruim zes jaar directeur van Arbouw, het kennis- en service instituut op het gebied van gezond en veilig werken in de bouw. Daarvoor was hij directeur van Bureau Beroepsziekten van FNV. Hij promoveerde in 2000 op een proefschrift over vermindering van werkdruk. Voor meer informatie over het IAS zie www.ias.nl.

Geef een reactie