‘Eigen stikstof eerst’ of ‘Netherlands first’?

Stikstof drukt ons met de neus op de feiten van milieu- en klimaatimpact en het legt pijnlijk de grenzen van de ‘old skool’ manier van produceren, bouwen en (agrarisch) ondernemen bloot. Allerlei partijen kibbelen over wie de meeste stikstofdepositie veroorzaakt, hoe je het moet meten en wie er het hardst voor moet bloeden. Het eigen stikstof probleem eerst willen oplossen en de schuld bij de ander neerleggen. Het doet me denken aan een sketch van Herman Finkers over de kwestie van een bom en waar deze zal inslaan. De minister van Binnenlandse Zaken zegt zeker te weten dat deze buiten ons land zal inslaan en de minister van Buitenlandse Zaken weet zeker dat de bom niet buiten ons grondgebied zal vallen. Het doet er niet zoveel toe waar de ‘stikstofbom’ het hardste inslaat. Het gaat erom dat we in gezamenlijkheid de schouders zetten onder slimme oplossingen. Dat is toch hetgeen waar we als Nederlanders voor staan? Tijd om te laten zien dat ‘Netherlands first’ ook een optie is als we de spierballen bundelen over de schotten van sectoren heen.
Weg met het poldermodel

In Nederland denken we dat zaken snel worden opgelost als iedereen wat water bij de wijn doet. In werkelijkheid is ons poldermodel per definitie niet geschikt om structurele oplossingen op het gebied van stikstof te realiseren. Dat blijkt ook uit de uitspraak van de Raad van State die zich kritisch heeft uitgelaten over de haalbaarheid van de voorgestelde spoedmaatregelen. Het richt zich erop iedereen tevreden te houden en van alles een beetje minder te doen: wat minder vee houden, wat minder hard rijden en wat minder vliegen. Een lange termijn oplossing voor stikstof vraagt om gezamenlijk sturen op een daadwerkelijke transformatie van wonen, werken, produceren, ondernemen en recreëren in Nederland. We lopen tegen de grenzen aan van wat ons landje aankan. Of het nu gaat om stikstof, fijnstof, CO2 uitstoot of milieubelasting. De bouw kan wel vinden dat de oplossing voor stikstof primair in andere sectoren ligt, maar dan kijkt ze wel heel smal. Zo’n 25 tot 30% van al het wegvervoer is bouw gerelateerd, dus wegkijken is niet netjes. In aanvulling op het zoeken naar korte termijn administratieve en technische oplossingen (o.a. elektrisch materieel) is het slim om een gezamenlijk nieuw lange termijn perspectief te formuleren met andere sectoren.

Hout: het nieuwe beton?

Een gezamenlijk perspectief is wellicht een andere uitvoering van de woningbouwopgave. Tot en met 2030 moeten er nog ruim 1 miljoen nieuwe woningen worden gebouwd in Nederland. Als we dat primair met staal en beton blijven doen, dan zorgt dat voor een uitstoot van 55 miljoen ton CO2, nog los van het transport (stikstof uitstoot) dat nodig is om beton te storten of zware bouwdelen te vervoeren. Door te kiezen voor houtbouw in combinatie met prefabricage, wordt uitstoot flink gereduceerd en kan zwaar transport worden verminderd. Doen we er nog een schepje bovenop dan kunnen we ook nog natuurinclusief bouwen. Op de Green Village van de TU Delft wordt binnenkort het NoNoHouse gebouwd wat een testcase wordt voor een huis dat geen stikstof, CO2 of fijnstof uitstoot. Door daken en gevels te bekleden met mos en algen wordt er zelfs stikstof opgenomen en draagt het huis ook bij aan de biodiversiteit en leefbaarheid. Houtbouw in combinatie met natuurinclusief bouwen kan in potentie het nieuwe ‘beton’ worden. Het is uitermate geschikt voor zowel hoogbouw als woningbouw. Dit wordt mooi verbeeld in een nieuw Eindhoven’s project van Being Development waar op en rondom het pand een stadsbos verrijst.

Het nieuwe ‘eco’ innoveren: Van PAS naar Productiebos

Een ‘houten eeuw’ komt de gebouwde omgeving niet vanzelf aanwaaien. Daarvoor moet de bouw echt de agrarische sector en de natuurorganisaties omarmen. Ontbossing is momenteel een van de grote klimaatproblemen. Zolang we het hout voor nieuwe gebouwen nog veelvuldig importeren van buiten de landsgrenzen, gaat het nog mank met sommetjes over stikstof, CO2 uitstoot en milieuschade. Een stadsbos zoals in Eindhoven is leuk, maar wat we nodig hebben zijn productiebossen. Agrarische ondernemers die hun veestapel moeten inkrimpen uit hoofde van stikstof, zouden beloond kunnen worden als ze een deel van hun grond gaan inzetten voor een nieuw type productiebossen. Een toename van bouwen met hout helpt zo de bouwsector, de agrarische sector en het voegt ook natuur toe. En zo zijn er meer voorbeelden te noemen waarbij er voordelen op meerdere fronten te behalen zijn. Niet alles zal vanaf morgen in hout worden gebouwd, maar door het maken van andere ontwerpkeuzes kan er gemakkelijker modulair en in prefab worden gebouwd. Slimme, gebundelde logistiek met minder uitstoot vanuit handige bouwhubs draagt bij aan het besparen van wegkilometers, zorgt voor efficiëntere bouwprocessen en geeft meer ruimte voor de natuur. De verdienste van samenwerking tussen de bouwsector, de industrie en logistieke dienstverleners. Een pleidooi voor ‘Netherlands first’, een land waar innovaties ontstaan door samenwerking. Kom maar op met die toekomst!


Over de auteur: Leontien de Waal

Leontien de Waal is sinds 2003 werkzaam bij Rabobank en al bijna 10 jaar in de rol van sectorspecialist bouw, vastgoed & engineering. Ze heeft regelmatig contact met bedrijven uit de gehele bouwkolom om de dialoog aan te gaan over marktontwikkelingen, trends, strategische keuzes en de (financiële) consequenties daarvan. Ook geeft ze lezingen daarover. Leontien adviseert over het te volgen commerciële beleid van Rabobank in de sector. Een persoonlijke uitdaging haalt ze uit het dichter bij elkaar brengen van businesscases van klanten en de financiële mogelijkheden die Rabobank biedt. In het bijzonder op het gebied van duurzaamheid en business model innovatie. Voor Rabobank is duurzaamheid een van de speerpunten bij zowel vastgoedfinancieringen als de financiering van bouwprojecten

Geef een reactie

Uw privacy en het gebruik van cookies

Deze website gebruikt cookies om de inhoud en de marketing van onze website te personaliseren, extra functies te bieden en websiteverkeer te analyseren.

Per categorie; functioneel of marketing, wordt duidelijk aangegeven waar de cookies voor dienen. U kunt zelf bepalen welke cookies aan of uit mogen staan.

Wanneer u direct op ‘Accepteren’ klikt dan gaat u akkoord met de toepassing van alle cookies binnen deze website.

Meer informatie over de verwerking van persoonsgegevens en gebruik van cookies kunt u vinden in onze privacyverklaring.

x

  • Functioneel
  • Marketing

Deze website gebruikt cookies die voor de functionaliteit van de website noodzakelijk zijn. Denk aan basisfuncties, instellingen, pagina-navigatie en o.a. toegang tot beveiligde delen van de website. Zonder deze cookies kan de website niet naar behoren werken. Deze cookies zijn verplicht om te accepteren. Gegevens die via Google Analytics worden verwerkt zijn allemaal anoniem en bevatten geen persoonsgegevens.

 

Naam Aanbieder Doel Vervaldatum Type
_ga Google Analytics Ten behoeven analyse websiteverkeer 2 Jaar HTTP
_gat Google Analytics Beperkt het aantal geregistreerde gegevens voor Google 1 Minuut HTTP
_gid Google Analytics Ten behoeven analyse websiteverkeer 1 Dag HTTP
ysdb-cookiealert bouwkennisblog.nl Bijhouden geaccepteerde cookies 1 Jaar HTTP
ysdb-cookiealert-hash bouwkennisblog.nl Bijhouden of de cookies aangepast zijn 1 Jaar HTTP

Deze website gebruikt cookies die worden gebruikt om een optimale beleving te bieden aan bezoekers. Via deze cookies kunnen we continu onze diensten versterken en verbeteren. We houden bijvoorbeeld in de gaten wat de meest favoriete pagina’s zijn. Wij maken op basis van onze cookies GEEN gebruik van advertenties. Alle gegevens zijn anoniem en niet traceerbaar naar de bezoeker.

 

Naam Aanbieder Doel Vervaldatum Type
Hotjar, _hjUserId _hjIncludedInSample Hotjar Om inzicht te krijgen in waar gekeken en geklikt wordt op onze website wordt gebruik gemaakt van Hotjar cookies. Met behulp van de gegevens die door deze cookies worden verzameld kunnen we analyseren wat er op de website gedaan wordt om de website te kunnen verbeteren. 1 Jaar HTTP