Een huis bouwen in één dag? Ja, het kan!

Goedkope, lelijke, saaie betonnen blokken dozen. Dit is vaak het beeld dat de meeste mensen hebben bij geprefabriceerde woningen. Een tijdje terug was ik in Praag, waar mijn beeld over deze betonnen flats alleen maar bevestigd werd: in de buitenwijken vind je allerlei flats in de typische communistische Sovjet architectuur, maar ook dichterbij huis zijn genoeg voorbeelden te vinden. Prefab bouwen wordt dan ook nog steeds veelal geassocieerd met sociale woningnood en de na-oorlogse bouw waarbij in een kort tijdsbestek zware prefab systemen werden gebruikt om ondanks een gebrek aan bouwmaterialen en geschoolde arbeidskrachten toch te voldoen aan de vraag vanuit de markt. En hoewel onze huidige economie natuurlijk niet vergelijkbaar is met de situatie van toen, zien we ook nu weer een grote vraag naar betaalbare woningen, een tekort aan kwalitatief goede arbeidskrachten en een oplopende levertijd van bouwmaterialen.

Prefab is nu dan ook weer een hot topic. Al is de associatie met goedkope, lelijke hoogbouw wel aan het verdwijnen. De bouw is weliswaar een traditionele sector, maar staat niet helemaal stil. Bij mij in de buurt wordt de ene na de andere moderne nieuwbouwwijk uit de grond gestampt. En waar bouwprojecten vaak maanden of soms jaren in beslag nemen, schieten deze nu als paddenstoelen uit de grond. Zo zag ik dat de wijk die bij mij uit de grond gestampt wordt een MorgenWonen project is van VolkerWessels gaat. Zij zetten in één dag een heel huis in elkaar. Ik kon mij in eerste instantie amper voorstellen dat dit mogelijk is, want de woningen zien er niet anders uit dan nieuwbouwwoningen die ‘traditioneel’ gebouwd worden. De losse prefab elementen passen als legosteentjes perfect in elkaar en vormen binnen een dag zo een ‘echt’ leefbaar, en ook nog eens mooi, huis. En zo zijn er meerdere bouwers die dergelijke concepten aanbieden. Duitsland is ook een goed voorbeeld, ongeveer 10% van alle nieuwgebouwde eengezinswoningen zijn tegenwoordig een zogenoemd “fertighaus”; ofwel een huis dat bijna kant-en-klaar uit de fabriek komt rollen.

Prefab is een onvermijdelijke trend

Prefabricage (vaak afgekort tot prefab) is één van de belangrijkste trends in de bouwsector, gedreven door de aanhoudende digitalisering (hetgeen prefab mogelijk maakt) en een tekort aan arbeidskrachten (waardoor prefab een must wordt). Uit de European Architectural Barometer van USP Marketing Consultancy blijkt dat in ongeveer een kwart van alle bouwprojecten een vorm van prefab wordt gebruikt. Vooral in Nederland is dit het geval in 40% van alle bouwprojecten. In Nederland is het namelijk vaak zo dat veel residentiële nieuwbouwprojecten al een vorm van prefab bevatten. Het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Italië lopen hierin achter.

Ondanks het feit dat prefab wel al geregeld gebruikt wordt, is dit gebruik nog erg fundamenteel. Er wordt voornamelijk gebruik gemaakt van onafgewerkte niet-geïsoleerde 2D elementen. Opvallend is dat binnen het Verenigd Koninkrijk, waar prefab minder toegepast wordt, relatief gezien juist meer gewerkt wordt met geïsoleerde en afgewerkte elementen, of met 3D modules zoals complete geprefabriceerde badkamers of keukens.

Gebruik prefab zal sterk toenemen

De architecten uit alle acht landen die meegewerkt hebben aan de European Architectural Barometer geven aan dat zij verwachten dat het gebruik van de meer hoogwaardige (en afgewerkte) vormen van prefab zal toenemen. Er wordt verwacht dat volledig off-site afgewerkte prefab elementen (bijvoorbeeld een in de fabriek afgewerkte gevel die al voorzien is van gevelplaat of steenstrips) sterk zullen toenemen. Maar met name ook de afgewerkte 3D modules, zoals complete badkamers, zullen terrein winnen.

Zolang zaken als het arbeidstekort, de digitalisering en de sterke groei van de bouwindustrie sterk aanwezig blijven in de bouwsector, zal het gebruik van prefab alleen maar toenemen. Zoals bij elke ontwikkeling, zijn er uiteraard ook enkele technische en praktische obstakels. Zo kan het zijn dat een vraag vanuit de markt en de technische mogelijkheden niet bij elkaar passen. Ook transportkosten of moeilijkheden en complicaties die komen kijken bij prefab voor hoogbouw kunnen een drempel vormen voor het gebruik van prefab. Als deze obstakels overwonnen worden, zal prefab een belangrijke plek innemen in de Europese bouwsector. Dus vaarwel lelijke betonnen dozen, we kunnen met een gerust hart prefab omarmen!


Over de auteur: Jeroen de Gruijl

Jeroen heeft de master media & journalistiek in 2013 met succes afgerond en is sinds 2014 als research analyst werkzaam bij USP Marketing Consultancy voor de afdeling Construction. Vanaf 2016 vervult hij de rol van Project Manager en is hij verantwoordelijk voor het verzamelen van accurate marktinformatie en het adviseren op basis van deze informatie.

Geef een reactie