Een circulair businessmodel, hoe kom je daar?

De afgelopen jaren zijn businessmodellen ingrijpend veranderd. Het was noodzakelijk om te innoveren om concurrerend te blijven en in te spelen op de veranderende klantwensen. De welbekende trend van ‘bezit naar gebruik’ neemt grip op meer sectoren. Door middel van het ondertekenen van het Klimaatakkoord heeft Nederland zichzelf de doelstelling gesteld om in 2050 een volledig circulaire economie te hebben. Om een circulaire bouweconomie te realiseren zijn nieuwe business- en verdienmodellen nodig om uiteindelijk van een lineair naar een circulair model te gaan. Aangezien de grootte van de impact is dit zeker voor de bouwsector een uitdaging. Wat zijn de succesverhalen en waarom lukt het vooralsnog niet om op grote schaal circulaire businessmodellen te implementeren? Ik neem je mee in één van deze businessmodellen, product as a service, die wordt gebruikt om een circulaire manier van werken te integreren. Tot slot worden er vanuit adviesbureau Route Circulair tips gegeven om de slaagkans voor een succesvolle implementatie te vergroten. 

Circulaire businessmodellen

In toenemende mate worden er meer product as a service (PS) businessmodellen gebruikt. Er zijn al verschillende succesverhalen bekend waar aan de hand van PS een circulair businessmodel is geïmplementeerd. Een voorbeeld hiervan is Koninklijke Ahrend die kantoormeubelen leaset en de meubelen, wanneer de klant dit aangeeft, terugneemt. De producent blijft de eigenaar van het product en is gestimuleerd om een goed kwaliteit product te leveren en de restwaarde van het product te maximaliseren. Door middel van een circulair productontwerp, standaardisatie en het makkelijk in en uit elkaar halen van onderdelen kunnen producten zo herbruikbaar mogelijk worden gemaakt en kan de levensduur worden verlengd. Bovendien kunnen modulaire producten op een efficiënte manier worden onderhouden en worden aangepast op eventuele veranderende klantwensen.

Volgens het cradle to cradle principe kan er nauwkeurig in kaart worden gebracht welke materialen er in een gebouw zitten. Dit wordt gedocumenteerd in een materialenpaspoort, zoals het Madaster doet. Zo is het bedrijf Mosa gespecialiseerd in circulaire tegelsystemen en gebruikt een materialenpaspoort om afval zoveel mogelijk te voorkomen. Wanneer er wordt besloten om een (gedeelte van) een gebouw af te breken is het bekend welke materialen in het gebouw zitten en in hoeverre deze kunnen worden hergebruikt in een andere omgeving.

Kansen

Toch worden circulaire businessmodellen nog niet grootschalig toegepast. Er zijn hier verschillende redenen voor. Als eerste kan het zijn dat het incentive verkeerd is. Voor circulair bouwen is in het beginsel een hogere investering nodig en het duurt langer voordat de investering is terugverdient. In sommige gevallen is men niet zeker van de terugverdienmogelijkheden en de risico’s. Een andere kijk op de investering is hierbij noodzakelijk. Juist door een hogere investering vooraf te doen, het investeren in kwaliteit bijvoorbeeld, bespaar je op onderhoud en energiekosten en hou je een grotere restwaarde over waardoor het over tijd voordeliger is. Kennis en ontwikkeling van nieuwe technieken zijn hierbij noodzakelijk.

Door het businessmodel te veranderen naar PS ontstaat er een wederzijdse afhankelijkheid, wat weer extra risico’s met zich meebrengt. Deze risico’s kunnen wel worden gemitigeerd door goed contractmanagement waarin prestatie- en risicoverdeling afspraken worden gemaakt. Deze contracten zijn echter wel complex en dit vergt onderzoek. Wat jammer is is dat in deze situaties wordt vergeten dat PS ook veel voordelen biedt, het vergroot de klantloyaliteit. De klant blijft gedurende langere periode je klant vanwege de goede service en de contracttermijnen. Deze contracten zijn dan ook weer risico verlagend zou je kunnen zeggen. Een andere reden waarom er wordt gekozen om niet te verduurzamen is een split incentive, de eigenaar van het pand investeert in het object, terwijl de huurder hier de vruchten van plukt. Het kijken naar de investering en de kosten op de langere termijn of een toevoeging aan de huurovereenkomst zou in dit geval een oplossing kunnen bieden.

Het implementeren van een nieuw businessmodel kost veel tijd, geld en energie. Om stappen te zetten moet er simpelweg een wil zijn, de urgentie moet groot genoeg zijn en een bedrijf moet de juiste mindset (willen werken aan iets dat positief bijdraagt aan de omgeving) hebben om over te stappen op een circulair businessmodel.  Het stapsgewijs aanpakken en beginnen met een kleiner project zou kunnen helpen om ervaring op te doen, meer vertrouwen te krijgen en de risico’s onderzoeken en te beperken.

PS in Park 20|20

Delta Development Group, een projectontwikkelaar in Hoofddorp, is vooruitstrevend op het gebied van Cradle to Cradle en de Circulaire Economie. Route Circulair, een advies- en implementatie bureau die organisaties helpt hun circulair ambities te verwezenlijken, heeft samen met Delta het concept Product als een Service (PS) verder uitgewerkt en implementeerbaar gemaakt binnen het circulaire vastgoedproject Park 20|20. Dit is gedaan door samen met stakeholders na te denken over het financiële businessmodel en de praktische toepasbaarheid binnen het bouwproces van het bedrijvenpark.

Route Circulair en Delta Development delen graag een aantal van de geleerde lessen om tot een succes te komen:

  • Zoek de samenwerking met stakeholders op om PS zo optimaal mogelijk te implementeren. Zorg ervoor dat de betrokken stakeholders een duidelijk beeld hebben van wat een PS is, waarom dit geïmplementeerd wordt en wat er van hen verwacht wordt.
  • Bespreek vooraf hoe een partij omgaat met het waarborgen van de kwaliteit: bijvoorbeeld reparatie, of vervanging? In geval van vervanging: wat gebeurt er met de restmaterialen?
  • Leg de incentives m.b.t. de service contracten op de juiste plek en zorg ervoor dat je eventuele kostenbesparing eerlijk verdeelt. De juiste plek genereert beweegredenen om voor een PS te kiezen er is nu bijvoorbeeld sprake van restwaarde voor de fabrikant waardoor er een drive is voor hem om deze te optimaliseren. Op die manier is het PS goed uit te leggen aan alle stakeholders en creëer je transparantie.
  • Door KPI’s (bijvoorbeeld geluidsniveau, binnentemperatuur als het gaat om klimaatinstallaties en beschikbaarheid van het product (bedrijfsuren-(buitendiensturen/bedrijfsuren))) in het contract vast te leggen is het duidelijk welk serviceniveau de leverancier belooft te leveren. Zorg ervoor dat deze KPI’s getest worden en dat er een incentive is voor de leverancier om het resultaat te verbeteren.
  • Kijk naar de certificering van het gebouw (Leesman, BREEAM, WELL, etc.): Wat zijn de criteria van deze certificeringen? Waarop kun je dan de service contracten sturen? Stel over, van, voor die criteria KPI’s op.

Wil je meer weten? In het rapport ‘Megatrends in de bouw: de bouw in 2030’ vertellen we je, aan de hand van de inzichten van verschillende experts, meer over de trends op het gebied van veranderende businessmodellen en circulariteit. Wil je in contact komen met Route Circulair? Ga voor meer informatie naar www.routecirculair.nl


Over de auteur: Fleur Hanse

Fleur is sinds 2020 werkzaam bij Bouwkennis en versterkt als junior marktanalist het team. Ze heeft een bedrijfskundige achtergrond en kruipt graag in de huid van de klant. Als marktanalist combineer en analyseer je verschillende data om zo trends en kansen inzichtelijk te maken. Hierbij vindt ze het gebruiksgemak van het product en een goede duiding van data interessant.

Geef een reactie

Uw privacy en het gebruik van cookies

Deze website gebruikt cookies om de inhoud en de marketing van onze website te personaliseren, extra functies te bieden en websiteverkeer te analyseren.

Per categorie; functioneel of marketing, wordt duidelijk aangegeven waar de cookies voor dienen. U kunt zelf bepalen welke cookies aan of uit mogen staan.

Wanneer u direct op ‘Accepteren’ klikt dan gaat u akkoord met de toepassing van alle cookies binnen deze website.

Meer informatie over de verwerking van persoonsgegevens en gebruik van cookies kunt u vinden in onze privacyverklaring.

x

  • Functioneel
  • Marketing

Deze website gebruikt cookies die voor de functionaliteit van de website noodzakelijk zijn. Denk aan basisfuncties, instellingen, pagina-navigatie en o.a. toegang tot beveiligde delen van de website. Zonder deze cookies kan de website niet naar behoren werken. Deze cookies zijn verplicht om te accepteren. Gegevens die via Google Analytics worden verwerkt zijn allemaal anoniem en bevatten geen persoonsgegevens.

 

Naam Aanbieder Doel Vervaldatum Type
_ga Google Analytics Ten behoeven analyse websiteverkeer 2 Jaar HTTP
_gat Google Analytics Beperkt het aantal geregistreerde gegevens voor Google 1 Minuut HTTP
_gid Google Analytics Ten behoeven analyse websiteverkeer 1 Dag HTTP
ysdb-cookiealert bouwkennisblog.nl Bijhouden geaccepteerde cookies 1 Jaar HTTP
ysdb-cookiealert-hash bouwkennisblog.nl Bijhouden of de cookies aangepast zijn 1 Jaar HTTP

Deze website gebruikt cookies die worden gebruikt om een optimale beleving te bieden aan bezoekers. Via deze cookies kunnen we continu onze diensten versterken en verbeteren. We houden bijvoorbeeld in de gaten wat de meest favoriete pagina’s zijn. Wij maken op basis van onze cookies GEEN gebruik van advertenties. Alle gegevens zijn anoniem en niet traceerbaar naar de bezoeker.

 

Naam Aanbieder Doel Vervaldatum Type
Hotjar, _hjUserId _hjIncludedInSample Hotjar Om inzicht te krijgen in waar gekeken en geklikt wordt op onze website wordt gebruik gemaakt van Hotjar cookies. Met behulp van de gegevens die door deze cookies worden verzameld kunnen we analyseren wat er op de website gedaan wordt om de website te kunnen verbeteren. 1 Jaar HTTP