Echte innovatie: geen dromen maar daden

innovatieDeze blog schrijf ik uit bezorgdheid. Ik word onrustig als ik bedenk dat er zoveel innovatiepotentieel aanwezig is in de bouw-en vastgoedsector, maar dat het nog niet wil vlotten met het verzilveren van kansen. Innovatie is broodnodig om je als bedrijf te onderscheiden. Deze tijd is veel complexer dan in de voorliggende decennia: de technologische mogelijkheden veranderen snel en klanten eisen flexibiliteit en verantwoordelijkheid voor het functioneren van een bouwwerk gedurende de totale levensduur. Succesvol innoveren kent 3 belangrijke succesfactoren: (i) focus op productvernieuwing en niet alleen procesverbetering, (ii) open innovatie i.p.v. co-creatie binnen de keten en (iii) focus op pilots en opschalingsmogelijkheden.

Vroeger is niet meer

Kort geleden was ik spreker tijdens twee verschillende bijeenkomsten. De een was gericht op de relevantie van Big Data voor de vastgoedsector, de ander op BIM in de bouwsector. Mijn verhaal richtte zich op de uitdagingen voor de bouw-en vastgoedsector in de komende jaren. BIM en Big Data horen daar zeker bij als onderdeel van een trend die zich het beste laat omschrijven als singularity (versmelting van mens & technologie, van de fysieke en virtuele wereld). Onder andere deze trend markeert dat de sector momenteel niet alleen uit een crisis komt, maar verkeert in een transitieperiode. In de transitie wordt alles behoorlijk anders. Juist door die belangrijke rol van technologie die nieuwe oplossingen faciliteert. En dat zijn waarschijnlijk minder voor de hand liggende oplossingen dan voorheen, (mede) bedacht door bedrijven die nog geen onderdeel zijn van de traditionele bouw-en vastgoedketen. Ikea bouwt al woningcomplexen en hotels, Siemens opereert als hoofdaannemer bij de realisatie van ziekenhuizen en leveranciers van auto-onderdelen en smart (electrical) mobility infrastructuur zoeken naar een rol in wegenonderhoud.

Van procesversnelling naar radicaal nieuwe producten & diensten

Fantastisch om met BIM de faalkosten flink terug te brengen door processen anders in te richten. Erg nuttig om met behulp van Big Data straks alles te weten over het energieverbruik van een gebouw, de gebruikte materialen en wie erin wonen of werken. Een dialoog over het kostenplaatje voor de totale levensduur van een gebouw is veel makkelijker te voeren met de gebouweigenaar of opdrachtgever. Zonder meer verbeteringen, maar het helpt voorlopig vooral bij het sleutelen aan bestaande producten en processen om efficiency te verhogen en het beter kunnen beheersen en controleren van kosten. Op zich niet zo vreemd in een tijd waar marges in de sector flinterdun zijn en concurrentie zeer scherp is. Nu onder invloed van socio-demografische ontwikkelingen de vraag diverser wordt, is dit slechts het halve antwoord. Een voorbeeld uit de woningbouw: een foutloos gerealiseerde, duurzame woning met een gegarandeerde energieprijs voor de komende 10 jaar is mooi. Nog mooier is diezelfde woning met een daaraan gekoppeld up-to-date BIM model dat op basis van sensoring en Big Data analyse voorspellingen doet over het gewenste onderhoud, de timing daarvan en als klap op de vuurpijl ook nog eens proactief suggesties doet over verbouwmogelijkhedenpassend bij je woonvoorkeuren en het gebruik van de woning. Nog spannender is het als de bezorgservice van de supermarkt verse boodschappen aflevert via een ‘koelvak’ naast je voordeur op het moment dat je ’s avonds na het werk de auto start om naar huis te rijden.  Wie trekt de handschoen aan en neemt het voortouw in de ontwikkeling van nieuwe producten en diensten hierbij?

Co-creatie vs. open innovatie

Innovatie is een trending topic binnen de bouw- en vastgoedsector, maar er is nog veel sprake van wensdenken. Initiatieven sterven nog vaak in schoonheid. Een van de uitdagingen is de natuurlijke terughoudendheid t.a.v. het samenwerken met derden. Successen worden hoogstens opgetuigd met 1 of enkele directe toeleveranciers (co-creatie) uit angst dat men niet meer wordt gezien als de beste in een bepaalde tak van sport. Door niet volledig transparant te zijn is het echter lastig om je te spiegelen en tot echt nieuwe inzichten en producten en diensten te komen. In tegenstelling tot co-creatie komen bij open innovatie  ineens ook nieuwe partners van buiten de keten meekijken. Er liggen potentieel allerlei mislukkingen op de loer; gesteggel over aansprakelijkheden, onenigheid over de verdeling van opbrengsten/verliezen/winsten, vertraging in het komen tot consensus. De oplossing is het gemeenschappelijk optuigen van een verdienmodel. Dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan, maar het begint met het besef dat als je niets brengt, ook niets kunt halen. Zo heeft een van onze klanten uit de bouwsector een interessant nieuw bouwconcept, maar zoekt naar alternatieve financieringsstroom voor doorontwikkeling en voorfinanciering hiervan. Er is nog geen pasklare oplossing en het bouwbedrijf levert dus geen kant en klare business case bij ons aan op basis waarvan wij gaan rekenen wat financieel haalbaar is. Samen met de bouwer en enkele kennispartners hebben we een brainstorm opgezet om de business case te formuleren. Vanzelf komt dan ook de wederzijdse vraag op tafel wie op welk moment intellectueel eigenaar wil worden van een gezamenlijk doorontwikkeld concept. Dat is een spannende vraag om te beantwoorden als je nog niet concreet kunt zien wat de eindbestemming wordt, maar het getuigt wel van vertrouwen en een open blik.

cherry

De kers op de taart: van pilot naar opschalen

De hamvraag is of ieder nieuw initiatief te bestempelen is als innovatie. Innovaties worden al gauw luchtkastelen als er onvoldoende wordt nagedacht over een solide businessmodel en eventuele opschaalbaarheid. Innovaties blijven zo hangen op productniveau, zijn te weinig gefocust op de eindklant/gebruiker en staan dus ver af van een integraal concept of totaaloplossing. Het kan bijvoorbeeld erg ongelukkig zijn om in de beginfase ontwerpers of architecten buiten te sluiten omdat zij juist een goede inschatting kunnen maken van de functionaliteit, duurzaamheid en kosten van specifieke materialen. Als de eerste hindernissen zijn overwonnen dan denkt menal snel dat de klus (het project) is geklaard. Niets is minder waar, want succesvolle innovaties gaan in bouw-en vastgoed steeds vaker over projectongebonden samenwerking. Hierbij zijn focus op een gemeenschappelijke belangen, lange termijn doelen en solide contracten en commitments van groot belang. Er worden vaak pilots opgetuigd waarin de (financiële) haalbaarheid en mogelijke opschaalbaarheid nog moet worden onderzocht. Wat helaas nog regelmatig ontbreekt is een eerlijke toetsing hierop. Gedreven door subsidies en regelingen wordt er driftig op los geëxperimenteerd terwijl een heldere evaluatie en harde keuzes worden uitgesteld.

Blijf weg van fake innovaties

Innovatie in bouw-en vastgoed vraagt om experimenteren, maar het overdrijven hiervan leidt tot het trekken aan het spreekwoordelijke ‘dode paard’. Fake innovaties zijn te herkennen aan slechte scores en omslachtige verhalen bij de in de inleiding geformuleerde succesfactoren. Durf ook kritisch te zijn in het onderscheiden van incrementele verbeteringen tegen marginale meeropbrengsten en echte innovaties die niet uitgaan van de beschikbaarheid van techniek en materialen, maar van daadwerkelijke behoeftes van klanten en eindgebruikers. Ik wens de sector veel succes bij het ontdekken van nieuwe partners en het verzilveren van kansen. 


Over de auteur: Leontien de Waal

Leontien de Waal is sinds 2003 werkzaam bij Rabobank en al bijna 10 jaar in de rol van sectorspecialist bouw, vastgoed & engineering. Ze heeft regelmatig contact met bedrijven uit de gehele bouwkolom om de dialoog aan te gaan over marktontwikkelingen, trends, strategische keuzes en de (financiële) consequenties daarvan. Ook geeft ze lezingen daarover. Leontien adviseert over het te volgen commerciële beleid van Rabobank in de sector. Een persoonlijke uitdaging haalt ze uit het dichter bij elkaar brengen van businesscases van klanten en de financiële mogelijkheden die Rabobank biedt. In het bijzonder op het gebied van duurzaamheid en business model innovatie. Voor Rabobank is duurzaamheid een van de speerpunten bij zowel vastgoedfinancieringen als de financiering van bouwprojecten

Een reactie op “Echte innovatie: geen dromen maar daden

  1. Dick Rakhorst 27 juli 2014 om 18:52

    Herken veel in wat je schrijft en nodig je graag uit om hier eens over door te praten
    Dat kan in de 1e duurzame galerie in Nederland, http://www.interart.nl waar we vaker gasten ontvangen die echt willen veranderen
    BIM is leuk maar niet genoeg
    Bouw moet anders en daar hebben wij met anderen concrete ideeen over

Geef een reactie

Uw privacy en het gebruik van cookies

Deze website gebruikt cookies om de inhoud en de marketing van onze website te personaliseren, extra functies te bieden en websiteverkeer te analyseren.

Per categorie; functioneel of marketing, wordt duidelijk aangegeven waar de cookies voor dienen. U kunt zelf bepalen welke cookies aan of uit mogen staan.

Wanneer u direct op ‘Accepteren’ klikt dan gaat u akkoord met de toepassing van alle cookies binnen deze website.

Meer informatie over de verwerking van persoonsgegevens en gebruik van cookies kunt u vinden in onze privacyverklaring.

x

  • Functioneel
  • Marketing

Deze website gebruikt cookies die voor de functionaliteit van de website noodzakelijk zijn. Denk aan basisfuncties, instellingen, pagina-navigatie en o.a. toegang tot beveiligde delen van de website. Zonder deze cookies kan de website niet naar behoren werken. Deze cookies zijn verplicht om te accepteren. Gegevens die via Google Analytics worden verwerkt zijn allemaal anoniem en bevatten geen persoonsgegevens.

 

Naam Aanbieder Doel Vervaldatum Type
_ga Google Analytics Ten behoeven analyse websiteverkeer 2 Jaar HTTP
_gat Google Analytics Beperkt het aantal geregistreerde gegevens voor Google 1 Minuut HTTP
_gid Google Analytics Ten behoeven analyse websiteverkeer 1 Dag HTTP
ysdb-cookiealert bouwkennisblog.nl Bijhouden geaccepteerde cookies 1 Jaar HTTP
ysdb-cookiealert-hash bouwkennisblog.nl Bijhouden of de cookies aangepast zijn 1 Jaar HTTP

Deze website gebruikt cookies die worden gebruikt om een optimale beleving te bieden aan bezoekers. Via deze cookies kunnen we continu onze diensten versterken en verbeteren. We houden bijvoorbeeld in de gaten wat de meest favoriete pagina’s zijn. Wij maken op basis van onze cookies GEEN gebruik van advertenties. Alle gegevens zijn anoniem en niet traceerbaar naar de bezoeker.

 

Naam Aanbieder Doel Vervaldatum Type
Hotjar, _hjUserId _hjIncludedInSample Hotjar Om inzicht te krijgen in waar gekeken en geklikt wordt op onze website wordt gebruik gemaakt van Hotjar cookies. Met behulp van de gegevens die door deze cookies worden verzameld kunnen we analyseren wat er op de website gedaan wordt om de website te kunnen verbeteren. 1 Jaar HTTP