Dromen waarmaken

De visie op een duurzame samenleving wordt langzaam het onderwerp van de dag. Zelfs het nieuwe kabinet kan er niet zomaar onderuit. Het gaat vandaag de dag om het plaatsen van de stip op de horizon. Met die stip kun je de route bepalen naar een ‘duurzame samenleving’. Als de kans er nu is om in een keer een grote stap te maken dan moet je die nemen. Maar als je situatie, je budget of andere randvoorwaarden het niet toelaten dan vul je de weg naar die stip op de horizon op de best passende manier in. Maar hoe ziet Nederland er dan uit, met al die ingevulde stippen? En door al stippen verliezen we dan niet de werkelijkheid uit het oog, zodat je door al die stippen het bos niet meer ziet?

2050 CO2 neutraal klinkt ver weg. Maar zo futuristisch wordt het naar alle waarschijnlijkheid ook weer niet. Het is maar 33 jaar verder. Vliegende auto’s en lopende steden zijn wellicht wat ver gezocht. Maar ja, 1984 is ook maar 33 jaar geleden. Het was het jaar van de eerste Apple Macintosh en films zoals Ghostbusters en Ciske de Rat. We konden ons toen niet voorstellen dat Apple beeldbepalend zou worden in de samenleving en dat de genoemde films nog steeds te zien zijn zowel het origineel als in een remake…

Dromen over 2050

Wat is er dan wel gebeurd? Laten we eens dromen over het jaar 2050.

…. Het energieverbruik is drastisch gewijzigd. Fossiele brandstoffen worden nog maar nauwelijks gebruikt, ze zijn nu echt bijna op. We wonen wel nog steeds in dezelfde dorpen en steden. Zelfs de woningen zijn nog hetzelfde. Wel zijn die allemaal verbeterd. Er is geen woning die niet geïsoleerd is. Veel mensen hebben dit moment aangrepen om het uiterlijk van hun woning iets aan te passen. Dat is overigens niet overal goed gegaan. Sommige oplossingen zijn zo vaak herhaald dat je niet meer weet in welk buurt je bent. De standaardisatie heeft daar de overhand gekregen.

Was het dertig jaar geleden nog een hele opgave om mensen te interesseren voor energiebesparing, laat staan het hergebruik van materialen, nu kunnen we het ons niet meer indenken dat we plannen voor een woning maken zonder hierbij stil te staan. Sterker nog, als je niet eerst in de hergebruik database kijkt voor materialen krijg je geen financiering. En bij te weinig energieopwekking krijg je geen vergunning. Het is niet voor niets dat renovatie zo in trek is, het hergebruik van materialen garandeert nagenoeg je financiering.

Het is overigens opmerkelijk om te zien dat de eerste woningen nu al weer aan grootonderhoud toe zijn. Aan de andere kant het is ook al weer dertig jaar geleden dat ze verbeterd zijn. De installaties zijn nu nog maar half zo groot als destijds. Kunnen die uitbouwen voor de installatie eindelijk weg. En voor het nieuwe dak moet een andere oplossing worden gevonden, de nieuwe PV panelen leveren zoveel stroom op dat met één vol dakvlak er al meer dan genoeg capaciteit wordt opgewekt. Nu is er dus ruim genoeg energie en hoeft de elektrische auto niet meer aan de buurt accu gekoppeld te worden.

Toen destijds de duurzaamheidsafspraken gemaakt werden, duurde het nog wel even voordat de bouw echte stappen kon maken. De Nederlandse overheid kon geen definitief besluit nemen. Het waren enkele partijen die vooruit liepen en met producten, maar met name processen kwamen die opschaling van renovatie mogelijk maakten. Voor die tijd moest je als eigenaar zelf op zoek gaan naar verschillende partijen om je huis te renoveren. Hoe anders is dat nu. Je kunt nu direct online een beeld krijgen hoe je eigen woning er van binnen en buiten uit komt te zien. Je kunt er virtueel al helemaal doorheen lopen. Het is nog maar een kwestie van kiezen wat je wil en enkele weken later is het gemonteerd en al.

Je zag ook al snel de impact op andere sectoren. Door betere afstemming en kant en klaar aanbod van renovatie is het aantal kleine voertuigen (toen nog vaak dieselbusjes) meer dan gehalveerd. Bovendien zijn ze tegenwoordig allemaal elektrisch. Raar om voor te stellen dat zoiets als de gebouwde omgeving toen verantwoordelijk was voor wel 30 Mton CO2, dat is nu nog niet eens de uitstoot van heel Nederland!

Het grootste goed wat we als samenleving bereikt hebben is dat duurzaamheid heel normaal geworden is. Je denkt er niet meer over na. Alles wat we vandaag de dag doen is gebaseerd op een circulaire benadering. Toch onvoorstelbaar wat je in 35 jaar kunt bereiken…..

Dromen worden werkelijkheid

Het klinkt als een film over de toekomst. Maar de uitgangspunten uit de droom zijn echt. Geen fossiele brandstoffen meer, een samenleving op duurzame energie, materialen die op meerdere niveaus worden hergebruikt. We hebben nog een hele opgave te gaan. 2050 lijkt nog ver weg maar aan de andere kant is 1984 ook weer niet zo gek lang geleden. Dus we moeten nu aan de slag. Hoe zorgen we dat de renovatie oplossingen van vandaag de iPhone7 van 2050 wordt en niet die oude MacIntosch blijft?

 


Over de auteur: Haico van Nunen

Haico van Nunen is als adviseur werkzaam bij BouwhulpGroep. De bestaande bouw is hierbij het werkterrein, van individuele woning tot gehele voorraad, van proces tot aan techniek. Daarnaast is hij Lector aan de Hogeschool Rotterdam met als onderzoekslijn 'Duurzame Renovatie'. Het thema duurzaamheid is de rode draad in dit alles. Aan de ene kant gaat dat in op energie en energiegebruik aan de andere kant gaat het daarbij ook over materialen. Maar alles vanuit het perspectief van de gebruiker. In zijn proefschrift ‘Assessment of the Sustainability of Flexible building’ wordt levensduur als een van de belangrijkste aspecten omschreven om duurzaamheid van de gebouwde omgeving inzichtelijk te maken. Dit is uitgewerkt onder de noemer levensduur-denken met als boodschap dat woningen lang mee gaan en dat er gedurende de levensduur van de woning ingrepen nodig zijn om de kwaliteit op peil te houden. In het onderling afstemmen van deze ingrepen (onderhoud, woningverbetering en energiebesparing), ligt de uitdaging van de bestaande bouw verscholen. Hoe kunnen we dit slim, efficiënt en met kwaliteit realiseren?

Geef een reactie