Domweg het bestek volgen of blijven nadenken?

013_3d_4600x3450_all-free-download.comDe laatste maanden kom ik in de praktijk rare dingen tegen. Aannemers volgen het bestek blind, ook wanneer het voorgeschreven product geen goede oplossing is voor het probleem of niet ‘eindgebruiker-vriendelijk’ blijkt te zijn. Bij projecten waar geen duidelijk bestek is en een architect ergens een type product heeft aangegeven op een detailtekening, wordt dit direct aangezien als ‘de waarheid’ en wordt deze klakkeloos gevolgd. Wat is dat toch, dat we niet meer nadenken over de praktische toepasbaarheid door de eindgebruiker? Doet het ons niets hoe men in de praktijk naar ons eindproduct kijkt?

Het bestek

Wat is nu eigenlijk een bestek? Volgens Wikipedia is een bestek “de omschrijving van een uit te voeren (bouw)werk, inclusief de van toepassing zijnde administratieve, juridische en technische bepalingen, materialen en uitvoeringsvoorwaarden.” Naast de technische omschrijving, wat het bestek eigenlijk is, zijn er bijbehorende tekeningen die gezamenlijk de basis vormen tussen het contract tussen opdrachtgever en aannemer. Het bestek wordt over het algemeen geschreven door een architect of een bestekschrijver welke lid is van de Bond van Nederlandse Bestekdeskundigen.

Merken

Heel officieel is het niet toegestaan in een bestek naar merken te verwijzen, zo schrijft de Cobouw in een artikel in mei 2013. Tenzij de aanbesteder er niet in slaagt zijn eisen functioneel of als prestatie-eis te omschrijven. Vreemd, als ik de bestekken bekijk die momenteel op mijn bureau liggen cq. in mijn mailbox zitten, dan zie ik alleen maar voorgeschreven merken.

‘Of gelijkwaardig’

De opvatting dat hetgeen geschreven in bestek ook ‘gelijkwaardig’ mag zijn, is niet geheel terecht. In de praktijk blijkt dat de partijen in de bouwkolom vaak niet open staan voor een gelijkwaardige oplossing. Ook niet als deze beter blijkt te zijn voor de voortgang van het bouwproces of toegevoegde waarde levert. Waarom? Redenen die ik te horen krijg: het kost veel tijd en moeite de architect te overtuigen, de specificaties van het voorgeschreven merk te ontleden en te bewijzen dat het andere product inderdaad een gelijkwaardige oplossing biedt. Dat is lastig, kost tijd en dus….

Traditioneel of…..

Het bestek bestaat tegenwoordig grotendeels uit merken. Hierbij wordenthinking_monkey_191286 eisen genoemd. Door het betere ‘plak- en knipwerk’ ontstaat een bestek met eisen aan producten van merken die niet met elkaar kloppen. Als daarbij ook nog de diverse rapporten van adviseurs op het gebied van geluid en brand in detail worden bekeken, wordt de verwarring nog veel groter. Wanneer ervoor gekozen wordt om merken voor te schrijven, moeten de verantwoordelijken voor het schrijven van het bestek, om alles te laten kloppen, beschikken over een flinke dosis productkennis.

….functioneel

Wanneer men over het merk heen zou stappen en functioneel gaat omschrijven in het bestek, zou dit naar mijn idee kunnen leiden tot verrassende en creatieve mogelijkheden om tot de beste oplossing te komen. Daarnaast scheelt dit een berg tijd in discussies tussen fabrikant, aannemer, adviseurs en opdrachtgever. Het maakt ook een gezonde concurrentie tussen diverse merken mogelijk. Zaak is dan wel de functionaliteit goed te omschrijven.

Geld boven kwaliteit

Een praktijkvoorbeeld welke mij ter ore kwam in de markt: in een bestek wordt genoemd dat een deur voorzien moet worden van kantafwerking. Dit is een zeer breed begrip. De aannemer in kwestie zag hierdoor mogelijkheden. Er werd gevraagd een prijs te maken voor twee uitersten, namelijk zonder kantafwerking en met stootbestendige kanten. Op de vraag waarom dit wenselijk was, antwoordde de aannemer ‘als ik het onderhoud niet in opdracht krijg, lak ik de kanten in het werk af met blanke lak. Als ik het onderhoud wel in opdracht krijg, kies ik voor stootbestendige kanten.’ Vrij vertaald: als ik het onderhoud niet krijg, neem ik het goedkoopste product en zadel ik een ander op met de problemen.

Betrokkenheid

In een aanbesteding kwam ik laatst de volgende zin tegen: ‘Ontwerppartners van opdrachtgever mogen tijdens de aanbiedingsfase begrijpelijkerwijs niet benaderd worden door aanbieders en hun partners.’ Het woord begrijpelijkerwijs viel mij op. Waarom is dit begrijpelijk? Wanneer in aanbiedingsfase de betrokken architecten en adviseurs niet benaderd mogen worden, op welke manier wordt er dan verwacht dat er meegedacht wordt in de beste oplossing? Zeker als er een merkenbestek aan het project ten grondslag ligt, is een betrokken instelling waarin meedenken over het oplossen van het probleem vaak niet gewenst. ‘Geef ons maar de voordeligste prijs zodat we meer kans maken’ is dan één van de gehoorde opmerkingen.

Budget

Het budget wordt gemaakt op basis van het bestek. Het merkenbestek bevat fouten. Er wordt dus ingeschreven met verkeerde producten, want ‘we moeten aanbieden volgens bestek’. Als er later fouten in blijken te zitten, kan in het project alsnog voor de juiste producten gekozen worden, met alle prijsconsequenties voor de opdrachtgever van dien. Naast dat de merken niet kunnen voldoen aan de gestelde eisen, komt het vaak voor dat onderdelen die bij elkaar horen, niet op elkaar passen. Er wordt dan in het budget gerekend met product X en Y, uiteindelijk wordt het X en Z. Z is duurder, maar Y past niet, dus………budgetoverschrijding.

Kennis van specialisten

De kennis van de producten zit bij de fabrikanten. Zij zijn immers specialist op het gebied van hun eigen product. Wanneer er functionaliteiten in het bestek worden omschreven, dan kan iedere fabrikant dit met de eigen beste oplossing invullen. Behalve dat de opdrachtgever/eindgebruiker een goede oplossing heeft, heeft dit over het algemeen ook een positief effect op het budget.

Door het bestek klakkeloos aan te houden, zonder hierbij na te denken, kiest men naar mijn mening de weg van de minste weerstand in het voortraject. De weg die voor de calculatie het minste tijd en geld kost. Over de consequenties tijdens de uitvoering wordt op dat moment niet of niet voldoende nagedacht. Tijdens de uitvoering worden de problemen pas zichtbaar maar is er weinig kans meer om binnen het budget de goede oplossing te kiezen.

Hoe kunnen we met alle partijen in de bouwkolom zorgen voor het toepassen van de juiste oplossingen welke ook nog in het budget passen? Ik zeg: vooraf, bij het schrijven van het bestek, al goed nadenken over de beste oplossing voor de opdrachtgever. Als dit niet gebeurd is, dan als aannemer niet het bestek blind volgen, maar blijven nadenken hoe er beter kan worden opgeleverd. Aanvullingen en andere zienswijzen hierin zijn van harte welkom!


Over de auteur: Sanne Spek-van den Boogert

Sanne Spek-van den Boogert (1979) is afgestudeerd ingenieur Technische Bedrijfskunde met als hoofdrichting Commerciële Technische Bedrijfsvoering. Sinds 2001 is zij bouwgerelateerd werkzaam bij diverse onderdelen in de bouwkolom. ‘De bouwwereld is een dynamische omgeving waar gevraagd wordt om flexibiliteit, wendbaarheid en innovatiekracht. Geen dag is hetzelfde, iedere dag brengt nieuwe uitdagingen. Spin in het web, verbindingen leggen, het grotere geheel zien, creativiteit, inzicht in processen, mensenkennis, voelend aanwezig zijn, ondernemerszin, energiek, multipotentialite, vertrouwen, bouwen. Een aantal steekwoorden die bij mij passen. Ik zet mijn kwaliteiten daar in waar nodig. Op een verrassende manier, met frisse blik. Als afgestudeerd ingenieur Technische Bedrijfskunde (met als hoofdrichting Commerciële Technische Bedrijfsvoering) ben ik sinds 2001 in de bouwkolom werkzaam. Door diverse functies bij handel, aannemer, toeleverancier en fabrikant heb ik het bouwproces vanuit diverse invalshoeken meegemaakt. De wereld is aan het veranderen, ook binnen de bouw krijgen we daarmee te maken. Ik ben benieuwd op welke manier we dit positief kunnen benutten. Ik hou ervan om mensen te bewegen tot het maken van (kleine) stappen om dingen beter te maken. Ze inzichten te geven, zowel op zakelijk als op persoonlijk vlak. Om ook zelf van deze mensen weer dingen te leren om zo zelf weer stappen te zetten. In echte verbinding met anderen kom je het meest ver.

4 reacties op “Domweg het bestek volgen of blijven nadenken?

  1. Anoniem om

  2. Anoniem om

  3. Leo van de Wal schreef:

    Je artikel begint met “de laatste maanden”. Dat is een denkfout: de praktijken die je omschrijft herken ik al meer dan 20 jaar, en bestaan waarschijnlijk nog veel langer. Misschien loop je nog niet zo lang mee.

    Zolang opdrachtgevers blijven aanbesteden, zal deze praktijk zich handhaven. Voor aannemers is het NIET lonend om inhoudelijk mee te denken en met betere oplossingen te komen. Afwijkingen van het bestek, ongeacht of dit betere oplossingen zijn of niet, maken de inschrijvingen niet vergelijkbaar. Waardoor de aanbesteding gefrustreerd wordt. Je zou als aanbesteder dat maar eens laten gebeuren, dat inschrijvende partijen met betere oplossingen komen dan dat je zelf voorgeschreven hebt.

    Los van de vraag of dat inderdaad zo is.

    Ego’s zijn te groot op dit gebied.

    Kortom, een destructief stelsel wordt in stand gehouden door kortzichtigheid en wantrouwen. Lees binnenkort het gratis E-boos ‘Anders Samenwerken in de Bouw’

  4. Sanne Spek schreef:

    Beste Leo, bedankt voor je reactie. Vanaf 2002 ben ik bouwgerelateerd werkzaam. Uiteraard heb ik in die hele tijd ook veel van dit soort praktijken gezien. Even had ik de illusie dat de bouw door de crisis een goede weg in geslagen was, vandaar dat ik begin met “de laatste maanden”. Of de bouw echt de goede kant op gaat, dat moet nog blijken. Alle partijen in de bouwkolom zijn debet aan de huidige praktijken, misschien juist vooral de opdrachtgevers. Ego……als we dat los kunnen laten en samen kunnen werken naar de beste oplossing, dan pas komen we echt ergens!

  5. Anton Kooij schreef:

    Dag Sanne, zonder diep op het artikel in te gaan kan ik uit ervaring zeggen: ieder bestek bevat gemiddeld 15% faalkosten, moet je dan zoiets blind volgen?

  6. Sanne Spek schreef:

    Beste Anton, bedankt voor je reactie. Uiteraard is mijn mening gelijk aan jouw stelling. Helaas gebeurd het in de praktijk nog wel veel te vaak.

Geef een reactie

Uw privacy en het gebruik van cookies

Deze website gebruikt cookies om de inhoud en de marketing van onze website te personaliseren, extra functies te bieden en websiteverkeer te analyseren.

Per categorie; functioneel of marketing, wordt duidelijk aangegeven waar de cookies voor dienen. U kunt zelf bepalen welke cookies aan of uit mogen staan.

Wanneer u direct op ‘Accepteren’ klikt dan gaat u akkoord met de toepassing van alle cookies binnen deze website.

Meer informatie over de verwerking van persoonsgegevens en gebruik van cookies kunt u vinden in onze privacyverklaring.

x

  • Functioneel
  • Marketing

Deze website gebruikt cookies die voor de functionaliteit van de website noodzakelijk zijn. Denk aan basisfuncties, instellingen, pagina-navigatie en o.a. toegang tot beveiligde delen van de website. Zonder deze cookies kan de website niet naar behoren werken. Deze cookies zijn verplicht om te accepteren. Gegevens die via Google Analytics worden verwerkt zijn allemaal anoniem en bevatten geen persoonsgegevens.

 

Naam Aanbieder Doel Vervaldatum Type
_ga Google Analytics Ten behoeven analyse websiteverkeer 2 Jaar HTTP
_gat Google Analytics Beperkt het aantal geregistreerde gegevens voor Google 1 Minuut HTTP
_gid Google Analytics Ten behoeven analyse websiteverkeer 1 Dag HTTP
ysdb-cookiealert bouwkennisblog.nl Bijhouden geaccepteerde cookies 1 Jaar HTTP
ysdb-cookiealert-hash bouwkennisblog.nl Bijhouden of de cookies aangepast zijn 1 Jaar HTTP

Deze website gebruikt cookies die worden gebruikt om een optimale beleving te bieden aan bezoekers. Via deze cookies kunnen we continu onze diensten versterken en verbeteren. We houden bijvoorbeeld in de gaten wat de meest favoriete pagina’s zijn. Wij maken op basis van onze cookies GEEN gebruik van advertenties. Alle gegevens zijn anoniem en niet traceerbaar naar de bezoeker.

 

Naam Aanbieder Doel Vervaldatum Type
Hotjar, _hjUserId _hjIncludedInSample Hotjar Om inzicht te krijgen in waar gekeken en geklikt wordt op onze website wordt gebruik gemaakt van Hotjar cookies. Met behulp van de gegevens die door deze cookies worden verzameld kunnen we analyseren wat er op de website gedaan wordt om de website te kunnen verbeteren. 1 Jaar HTTP