De valkuilen van een bestaand gebouw

Een van de grootste uitdagingen in de bouw is het werken aan een bestaand casco. Of het nu een verbouwing is, een uitbreiding, of beide, het bestaande gebouw blijft een onzekere factor. Onderschatting van dit fenomeen is funest voor het bouwproces. Aan de hand van een concreet project worden de valkuilen blootgelegd.
Het voortraject

Ons bestaande gebouw is eerst helemaal gestript, en daarna uitgebreid en voorzien van een compleet nieuwe schil. In het voortraject was het bestaande gebouw echter nog in gebruik. Het in kaart brengen van het gebouw gebeurde daarom op een traditionele manier: met oude bouwtekeningen. Er werden BIM modellen gemaakt van het casco, zodat er in ieder geval een redelijk betrouwbaar uitgangspunt was om het ontwerp op te baseren. De eerste uitdaging was van constructieve aard. Aan het betoncasco kon niet zomaar een nieuwe gevel opgehangen worden, dus moesten er extra maatregelen worden genomen om dit mogelijk te maken.

De 3D scan

Als het gebouw ontdaan is van zijn oude huid, wordt het betoncasco zichtbaar. Dan heeft het pas zin om een 3D scan te maken. Het ontwerptraject is dan inmiddels afgerond. Sterker: we zitten dan al in de uitvoeringsfase. Een 3D scan is een puntenwolk (point-cloud), die te importeren is in een BIM programma zoals Revit. Wat je op je scherm ziet, zijn eindeloos veel puntjes die samen de gebouwcontour vormen. Je kunt je voorstellen dat een pointcloud hierdoor een bijna niet te hanteren bestandsgrootte heeft. Daarom is de pointcloud opgeknipt per bouwlaag. Let op: een pointcloud heeft geen enkele intelligentie! Je kunt er eigenlijk maar één ding mee: overtrekken. En overtrekken kost tijd. Veel tijd.

De waarheid

Een pointcloud liegt niet, en de waarheid is soms hard. Doordat het gebouw werkt, kunnen er behoorlijke afwijkingen zijn ten opzichte van de oorspronkelijke bouwtekeningen. Hoe groter het gebouw, hoe meer afwijking. Als je pech hebt, is het gebouw ook nog eens fractioneel gedraaid, staan kolommen niet in een lijn, of zijn er zaken anders uitgevoerd dan op tekening is vastgelegd. Wij hadden geluk: het bouw stond orthogonaal, de kolommen redelijk in lijn, maar de afwijking was door het grote oppervlak zestig millimeter.

Het nulpunt

De pointcloud, en alle bijbehorende afwijkingen, zullen moeten landen in het BIM model. Tenminste, alles wat voor het project relevant is. Als de opgave een uitbreiding betreft aan één zijde van het gebouw, zorg je ervoor dat die kant exact klopt. Het overige is dan niet zo belangrijk meer, daar gebeurt immers toch niets mee. De pointcloud kun je zodanig over het model schuiven dat deze zo mooi mogelijk aansluit aan de kant waar het jou het beste uitkomt. In bovenstaand voorbeeld ligt de pointcloud dus tegen de zijde van waaruit je gaat uitbreiden. In ons geval werd het complete gebouw voorzien van een nieuwe gevelschil. Wij hebben ervoor gekozen om het hart van het gebouw te nemen als uitgangspunt, zodat aan alle zijden de afwijkingen beperkt zouden blijven.

De planning

Dan moet de grootste valkuil nog komen: het verwerken van de pointcloud naar het uitvoeringsmodel. Daar moet tijd voor ingeruimd worden, en iemand moet daar opdracht voor krijgen. Hoewel: als je aan een bestaand gebouw gaat werken, zul je ook moeten nadenken over het verwerken van een 3D scan. En in ieder geval ter sprake moeten brengen voordat het zover is. De uitvoering van het gebouw is echter als een rijdende trein. Het eindpunt ligt vast, en vooral ook het tijdstip. Vertraging is onbespreekbaar. Dan moet je wel sterk in je schoenen staan om aan de noodrem te trekken. Het model moet kloppend gemaakt worden, en daar gaat een aantal weken tijd in zitten. Tijd die er vaak niet lijkt te zijn. Je kunt moeilijk de bouw stil leggen om het BIM model kloppend te maken.

Boemerang

Uiteindelijk is de pointcloud wel verwerkt, op vijfentwintig millimeter nauwkeurig. Achteraf gezien een halve oplossing. Want juist op plaatsen waar een nieuwe staalconstructie moest worden aangebracht, is een betrouwbaar en nauwkeurig model onmisbaar. Het half verwerken van de pointcloud kwam als een boemerang weer terug, met extra werk als gevolg. De aannemer had, als hij het opnieuw had moeten doen, liever het bestaand gebouw gesloopt. Een bestaand gebouw vormt nu eenmaal een risico, en als je dat kunt uitbannen door het gebouw te slopen, dan moet dat dan maar. Nu je de geheimen en valkuilen van een bestaand casco kent, kun je er ook naar handelen. Van onderschatting kan geen sprake meer zijn. De risico’s van het bestaande gebouw minimaliseren, met een gedegen werkplan, lijkt mij juist een uitdaging!


Over de auteur: Maurice van Dinther

Eigenaar bouwkundePro. Revit / BIM modelleur met een passie voor architectuur. Werkt als flexibele schil voor architecten, omdat de branche zich niet laat plannen. Integraal ontwerpen is zijn specialiteit. Bouwkundige onderdelen, constructies en installaties sluiten naadloos op elkaar aan. Stelt zijn inhoudelijke kennis in dienst van het bouwteam, om zo tot een optimaal eindresultaat te komen.

Geef een reactie

Uw privacy en het gebruik van cookies

Deze website gebruikt cookies om de inhoud en de marketing van onze website te personaliseren, extra functies te bieden en websiteverkeer te analyseren.

Per categorie; functioneel of marketing, wordt duidelijk aangegeven waar de cookies voor dienen. U kunt zelf bepalen welke cookies aan of uit mogen staan.

Wanneer u direct op ‘Accepteren’ klikt dan gaat u akkoord met de toepassing van alle cookies binnen deze website.

Meer informatie over de verwerking van persoonsgegevens en gebruik van cookies kunt u vinden in onze privacyverklaring.

x

  • Functioneel
  • Marketing

Deze website gebruikt cookies die voor de functionaliteit van de website noodzakelijk zijn. Denk aan basisfuncties, instellingen, pagina-navigatie en o.a. toegang tot beveiligde delen van de website. Zonder deze cookies kan de website niet naar behoren werken. Deze cookies zijn verplicht om te accepteren. Gegevens die via Google Analytics worden verwerkt zijn allemaal anoniem en bevatten geen persoonsgegevens.

 

Naam Aanbieder Doel Vervaldatum Type
_ga Google Analytics Ten behoeven analyse websiteverkeer 2 Jaar HTTP
_gat Google Analytics Beperkt het aantal geregistreerde gegevens voor Google 1 Minuut HTTP
_gid Google Analytics Ten behoeven analyse websiteverkeer 1 Dag HTTP
ysdb-cookiealert bouwkennisblog.nl Bijhouden geaccepteerde cookies 1 Jaar HTTP
ysdb-cookiealert-hash bouwkennisblog.nl Bijhouden of de cookies aangepast zijn 1 Jaar HTTP

Deze website gebruikt cookies die worden gebruikt om een optimale beleving te bieden aan bezoekers. Via deze cookies kunnen we continu onze diensten versterken en verbeteren. We houden bijvoorbeeld in de gaten wat de meest favoriete pagina’s zijn. Wij maken op basis van onze cookies GEEN gebruik van advertenties. Alle gegevens zijn anoniem en niet traceerbaar naar de bezoeker.

 

Naam Aanbieder Doel Vervaldatum Type
Hotjar, _hjUserId _hjIncludedInSample Hotjar Om inzicht te krijgen in waar gekeken en geklikt wordt op onze website wordt gebruik gemaakt van Hotjar cookies. Met behulp van de gegevens die door deze cookies worden verzameld kunnen we analyseren wat er op de website gedaan wordt om de website te kunnen verbeteren. 1 Jaar HTTP