De bouwsector in 2025: ‘Digital first’ of Big Tech first?

De verwachtingen voor de bouwproductie zijn rooskleurig. Als we het EIB (Economisch Instituut Bouw) moeten geloven, dan groeit de sector zeker tot en met 2023 gemiddeld met 2-3% per jaar. Tenminste, als de economische ontwikkelingen geen roet in het eten gooien. De sector heeft een stevige basis in verschillende uitdagingen; voldoende woningen bouwen, verduurzamen woningen, verduurzamen bedrijfsgebouwen, vervanging en herstel infrastructuur, circulair bouwen etc. Het is wel vervelend om te constateren dat in de meest recente crisis veel capaciteit en kennis verloren is gegaan.

Er wordt flink ingezet op het werven van nieuw personeel, maar ondertussen stijgen de prijzen van arbeid en materialen flink. Juist kostenstijgingen zorgen er voor dat er minder wordt gebouwd dan we op basis van onderliggende vraag zouden verwachten. Digitalisering en technologische innovatie zijn dus hard nodig om het eindproduct betaalbaar en van voldoende kwaliteit te houden. Een rondje op de Bouwbeurs leert dat met name producenten en toeleveranciers druk bezig zijn met digitalisering en nieuwe technologie. Maar wat doen bouwbedrijven, installateurs en afbouwbedrijven? Zien zijn hun productie en omzet ook met 2-3% per jaar groeien? Of groeit de Bouwproductie wel maar slaat deze groei in toenemende mate neer bij toeleveranciers en Big Tech bedrijven?

Productiviteitsrevolutie in de Bouw nog ver weg

Na jaren van dalende arbeidsproductiviteit, is de gemiddelde productiviteitsgroei in de bouw sinds 2014 fors hoger dan die van het totale Nederlandse bedrijfsleven. Maar voorlopig ligt de arbeidsproductiviteit nog altijd lager dan in de industrie. Een productiviteitsrevolutie in de sector is nog ver weg, bijvoorbeeld gelet op het aantal afgegeven vergunningen voor woningen. Tussen november 2017 en november 2018 daalde het afgegeven aantal vergunningen (jaarbasis) van 70.177 naar 69.264. Op zich een minieme daling, maar het weerspiegelt niet een blind  vertrouwen in automatisering, robotisering en efficiencyslagen als antwoord op stijgende inkoopprijzen. Bureaus als McKinsey en Altus group schetsen de mogelijkheden van kunstmatige intelligentie (KI) in combinatie met machine learning en robotisering als een disruptieve kans voor de sector. Onderzoeksbureau Gartner waarschuwt tegelijkertijd dat het nog wel 10 jaar duurt voordat KI toepassingen echt ‘mainstream’ worden. Dat betekent niet dat de bouw in de tussentijd op de handen moet gaan zitten, want McKinsey schetst ook dat met een combinatie van maatregelen en meer digitalisering een productiviteitsstijging van meer dan 50% kan worden bereikt. De interessante vraag is waarom we dan nog te weinig echte technologische doorbraken, schaalbare productie en goedkopere en betere woningen en gebouwen zien.

High tech needs High touch: digitaal leiderschap nodig

De bouwsector wordt in haar ontwikkeling naar een ‘Digital first’ industrie niet gehinderd door de mogelijkheden van technologie en digitalisering. Het schort aan iets heel anders, namelijk een gebrek aan innovatief leiderschap. Zo lang directeuren en managers digitalisering en innovatie blijven zien als pilots en speciale projecten, is het moeilijk om het onderdeel te maken van de dagelijkse praktijk. Het operationele proces en de organisatiestructuur worden niet aangepast en digitalisering en innovatie blijven een ‘feestje’ van de IT afdeling. Leiders die voorop lopen in de bouw beseffen juist dat het anders moet en investeren in data specialisten en bouwen tegelijkertijd aan een minimale digitale geletterdheid van al het personeel.

Ook koppelen ze de strategie van hun bedrijf aan concrete medewerkers doelstellingen voor het gebruik van slimme digitale hulpmiddelen. Denk bijvoorbeeld aan het verplichten van BIM bij de calculatie van projecten, het gebruiken van real-time data & drone beelden van bouwprojecten bij de kwaliteitsbewaking of de inzet van robotica bij het aanbrengen van betonwapening. Alles wat je aandacht geeft, dat groeit. Een high tech bedrijf worden, vraagt dus om een high touch benadering en het creëren van comfort om je medewerkers nieuwe technologie te laten omarmen. De bouw zal wel flink moeten knokken om digitaal talent te binden, want een KI specialist kiest op dit moment nog eerder voor een baan bij een Big Tech bedrijf dan bij een aannemer.

Big Tech wint het van de Bouw?

Big Tech bedrijven als Amazon, Apple en Google begeven zich steeds meer op het terrein van de bouw. Vanuit de platformfunctie die ze nu hebben op het gebied van bijvoorbeeld smart home diensten, lijkt het een kleine stap naar directe bemoeienis met het bouwproces. Amazon investeerde al in een start-up die prefab modulaire woningen produceert en Microsoft heeft recent aangekondigd dat ze USD 500 mln gaat investeren in de bouw van betaalbare woningen rond Seattle. Vanaf daar is het een overzienbare stap naar investeringen in het productieproces van (slimme) woningen. Al is het alleen maar om haar ‘digital twin’ oplossing optimaal te kunnen inzetten. Big Tech bedrijven hebben diepe zakken en kunnen redelijk grote bedragen op tafel leggen als ze hun positie in de bouw willen uitbreiden.

Wint Big Tech het daarmee van een bouwsector die nog bezig is om een ‘Digital First’ industrie te worden? Zeker niet. Bouwbedrijven zitten dicht op de eindklant en weten als geen ander hoe belangrijk is om een goede relatie op te bouwen. Tegelijkertijd hebben Big Tech bedrijven veel moeite om een vertrouwen op te bouwen uit hoofde van data privacy. Wanneer bouwbedrijven gaan samenwerken met ‘Small Tech’ start-ups en scale-ups kunnen ze een innovatief en wendbaar ‘Digital first’ bedrijf worden dat snel en ethisch verantwoord op klantbehoeftes inspeelt. Ik kijk met veel belangstelling uit naar de nieuwe DigiDeal Gebouwde omgeving die digitalisering in de sector moet versnellen. Ondertussen moet de bouw lekker door blijven pionieren met metselrobots, exoskeletten, sensoren die real-time digitale gebouwpaspoorten voeden en slimme algoritmes die op wijkniveau energievraag en aanbod matchen. Ik hoop op veel inschrijvingen in de categorie digitalisering bij de Innovation Challenge tijdens Building Holland.


Over de auteur: Leontien de Waal

Leontien de Waal is sinds 2003 werkzaam bij Rabobank en al bijna 10 jaar in de rol van sectorspecialist bouw, vastgoed & engineering. Ze heeft regelmatig contact met bedrijven uit de gehele bouwkolom om de dialoog aan te gaan over marktontwikkelingen, trends, strategische keuzes en de (financiële) consequenties daarvan. Ook geeft ze lezingen daarover. Leontien adviseert over het te volgen commerciële beleid van Rabobank in de sector. Een persoonlijke uitdaging haalt ze uit het dichter bij elkaar brengen van businesscases van klanten en de financiële mogelijkheden die Rabobank biedt. In het bijzonder op het gebied van duurzaamheid en business model innovatie. Voor Rabobank is duurzaamheid een van de speerpunten bij zowel vastgoedfinancieringen als de financiering van bouwprojecten

Geef een reactie

Uw privacy en het gebruik van cookies

Deze website gebruikt cookies om de inhoud en de marketing van onze website te personaliseren, extra functies te bieden en websiteverkeer te analyseren.

Per categorie; functioneel of marketing, wordt duidelijk aangegeven waar de cookies voor dienen. U kunt zelf bepalen welke cookies aan of uit mogen staan.

Wanneer u direct op ‘Accepteren’ klikt dan gaat u akkoord met de toepassing van alle cookies binnen deze website.

Meer informatie over de verwerking van persoonsgegevens en gebruik van cookies kunt u vinden in onze privacyverklaring.

x

  • Functioneel
  • Marketing

Deze website gebruikt cookies die voor de functionaliteit van de website noodzakelijk zijn. Denk aan basisfuncties, instellingen, pagina-navigatie en o.a. toegang tot beveiligde delen van de website. Zonder deze cookies kan de website niet naar behoren werken. Deze cookies zijn verplicht om te accepteren. Gegevens die via Google Analytics worden verwerkt zijn allemaal anoniem en bevatten geen persoonsgegevens.

 

Naam Aanbieder Doel Vervaldatum Type
_ga Google Analytics Ten behoeven analyse websiteverkeer 2 Jaar HTTP
_gat Google Analytics Beperkt het aantal geregistreerde gegevens voor Google 1 Minuut HTTP
_gid Google Analytics Ten behoeven analyse websiteverkeer 1 Dag HTTP
ysdb-cookiealert bouwkennisblog.nl Bijhouden geaccepteerde cookies 1 Jaar HTTP
ysdb-cookiealert-hash bouwkennisblog.nl Bijhouden of de cookies aangepast zijn 1 Jaar HTTP

Deze website gebruikt cookies die worden gebruikt om een optimale beleving te bieden aan bezoekers. Via deze cookies kunnen we continu onze diensten versterken en verbeteren. We houden bijvoorbeeld in de gaten wat de meest favoriete pagina’s zijn. Wij maken op basis van onze cookies GEEN gebruik van advertenties. Alle gegevens zijn anoniem en niet traceerbaar naar de bezoeker.

 

Naam Aanbieder Doel Vervaldatum Type
Hotjar, _hjUserId _hjIncludedInSample Hotjar Om inzicht te krijgen in waar gekeken en geklikt wordt op onze website wordt gebruik gemaakt van Hotjar cookies. Met behulp van de gegevens die door deze cookies worden verzameld kunnen we analyseren wat er op de website gedaan wordt om de website te kunnen verbeteren. 1 Jaar HTTP