BIM’mend het jaar uit

De jaarwisseling nadert en de lijstjes vliegen je weer om de oren. Een mooie manier om terug te blikken op het (bijna) afgelopen jaar. Waar ik het liefst op terugkijk, is de ontwikkeling van BIM in binnen- en buitenland. Waar staan we? Wat levert het op? En wat zijn nou mooie projecten?

De BIM-adoptie begint in Nederland behoorlijk van de grond te komen. Uit onderzoek dat Bouwend Nederland in april presenteerde, blijkt dat 45% van de aangesloten bouwbedrijven BIM gebruikt, waarbij zowel het gebruik als de volwassenheidsgraad bij grote bouwbedrijven een stuk hoger ligt dan bij kleine bedrijven. De belangrijkste redenen voor deze bouwbedrijven om BIM in te zetten, zijn om zekerheid te krijgen over de prestaties van een gebouw en budgetten beter te kunnen bewaken. Bedrijfsoverstijgende samenwerking met BIM is nog geen gemeengoed. 62% van de ondervraagde bedrijven ambieert dit wel, maar 56% doet het nog niet.

Ook uit onderzoek van de BNA blijkt: hoe groter het architectenbureau, hoe hoger de BIM-adoptie en volwassenheidsgraad. Van de kleine bureaus (1 tot 5 medewerkers) deelde in 2012 nog ruim 60 procent zijn BIM-informatie niet met andere partijen. De bureaus met meer dan 20 medewerkers deelden allemaal hun informatie met derden, bij 20 tot 40 procent van de projecten. Die derden zijn vaak adviseurs voor de constructie en installaties en uitvoerende bouwbedrijven.

Internationale projecten

Met andere woorden, we zijn flink op dreef in Nederland, maar we zijn er nog lang niet! Ter inspiratie neem ik een kijkje over de grens, want daar worden aansprekende projecten gerealiseerd die de meerwaarde van BIM illustreren:

shanghai

Shanghai Tower

De Shanghai Tower is alleen al vanwege zijn formaat, met 632 meter straks de hoogste toren in China, een indrukwekkend project. De gedraaide vorm en de tweelaags gevel voegen nog toe aan de complexiteit. Duidelijk een project dat vraagt om een 3D-aanpak en BIM-samenwerking. Álle onderaannemers en toeleveranciers moesten aan BIM-voorschriften voldoen. En het ontwerp kon dankzij het 3D-model op verschillende vlakken geoptimaliseerd worden: minder materiaalgebruik bijvoorbeeld en minder lichtvervuiling door de reflectie in de gevel vooraf te simuleren. Het BIM-model wordt ook in de uitvoerings- en beheerfase gebruikt. Volgend jaar wordt het project afgerond, en is de indrukwekkende skyline van Shanghai een icoon rijker.

Bron: Shanghai Tower Construction and Development Co., Ltd. rendering door Gensler

Uitbreiding Denver Airport

Denver AirportWederom een enorm project, dat met name opvalt vanwege twee aspecten: reality capture en het gebruik van het BIM-model in de beheerfase. Met reality capture technologie werd het huidige gebouw gedetailleerd vastgelegd, om de uitbreiding daarop aan te laten sluiten. Voor het onderhoud van het gebouw krijgen medewerkers straks toegang tot BIM-informatie zoals de aanschafdatum en –prijs, de exacte locatie en het onderhoudsschema. Het gebruik van tablets om het BIM-model te kunnen bekijken is trouwens gemeengoed op deze bouwplaats. Opvallend feitje: de enige iPad die tijdens dit project sneuvelde, werd op kantoor gebruikt.

Bron: Denver Airport, rendering door Gensler

Nederland

Dat het buitenland als grote inspiratiebron dient, betekent niet dat er in Nederland geen mooie projecten zijn. Steeds meer partijen gaan de samenwerking met elkaar aan om BIM en daarmee het bouwproces en de gebouwprestaties, naar een hoger niveau te tillen.

Architectonisch, constructief en installatiemodel worden steeds vaker geïntegreerd, wat volgens de betrokkenen aanzienlijke kostenbesparingen oplevert. Dit zien we bijvoorbeeld bij Trebbe en Van der Sluis Technische Bedrijven die nauw samenwerkten op het project De Slaag, in Maurik, om 105 woningen te realiseren en bij de ontwikkeling van de Landbouwbuurt in Rotterdam, waarbij Dura Vermeer van het begin af aan bij het model betrokken was. Ook onderaannemers sluiten steeds vaker en eerder aan bij het BIM-model. Dit zien we bijvoorbeeld bij de nieuwbouw van de Ommelander Ziekenhuis Groep in Scheemda, waar overigens ook het interieur via een linked file in het 3D-model wordt opgenomen.

Drie BIM-projecten die mij dit jaar bijzonder opvielen door het gebruik van technologie voor vergaande samenwerking, zijn:

Verkeersleidingpost ProRail

NVLU rendering ontwerp dJGA december 2012Wat dit project bijzonder maakt, is de complexiteit ervan. Het functioneren van de verkeersleidingposten is cruciaal voor de bedrijfszekerheid van ProRail. Daarom zijn diverse aspecten, zoals de klimaatinstallatie en de elektravoorziening, dubbel uitgevoerd. Dat resulteert in gecompliceerde staalconstructies en installaties. De bouw van deze post is inmiddels aanbesteed en in 2015 moet het gebouw in gebruik worden genomen. ProRail onderzoekt trouwens ook of het haalbaar is om het BIM-model te gebruiken voor beheer en onderhoud.

Bron: de Jong Gortemaker Algra

Stadscentrum Leidsche Rijn

Leidsche Rijn render

Waar we het bij een BIM-model vaak hebben over een gebouw of een appartementencomplex, betreft het hier een compleet stadscentrum. Verschillende architectenbureaus en stedenbouwkundigen werken samen om tot een geïntegreerd BIM-model te komen. De omvang, met onder andere 42.000 m2 winkelruimte, 11.500 m2 kantoorruimte en 846 appartementen, is dan ook wat dit project opvallend maakt, en natuurlijk de afstemming die hierbij komt kijken. Want je kunt alle informatie wel samenvoegen, maar om het tegelijkertijd werkbaar te houden, is weer een ander verhaal. Dit doet Het Facilitair Bureau onder andere door via een Revit-server in één model te werken. Ook gebruikt Het Facilitair Bureau een kostencalculator om real-time kostenramingen uit het model te kunnen genereren om input te geven voor beslissingen.

Bron: Het Facilitair Bureau

Ruimte voor de Waal

Toonaangevend binnen de civiele sector is het ‘Ruimte voor de Waal’ project. Een project waar ik niet omheen kan, al is het maar omdat wij (Autodesk) het een tweede prijs hebben gegeven bij onze jaarlijkse ‘Autodesk Excellence in Infrastructure Competition’. Het project illustreert dat BIM ook tot de civiele sector doordringt, en voor dit soort multidisciplinaire projecten, met water- en grondwerk, wegen en drie bruggen, eigenlijk onmisbaar is om het overzicht te bewaren.

Ondanks dat bovenstaande selectie geen volledig beeld geeft van de het huidige BIM-landschap, hoop ik dat het je enthousiasme voor BIM aanwakkert.

Mijn goede voornemen voor 2014 is in ieder geval om de bouw te inspireren BIM strategisch te gebruiken en om samenwerking te verbeteren.


Over de auteur: Sander Lijbers

Sander Lijbers is Industry Manager voor bouw, civiel en infra bij Autodesk in de Benelux. In zijn visie is ICT de sleutel tot duurzaam succes in deze sectoren. Door kennis vast te leggen en te delen kunnen architecten, engineers, aannemers, gebouwbeheerders en eigenaren beter communiceren en samen tot een zo optimaal mogelijk resultaat komen. Om zijn relaties goed te adviseren, houdt Sander de ontwikkelingen op het gebied van ICT in de bouw en civiele techniek scherp in de gaten. Zijn bevindingen deelt hij op dit blog.

Een reactie op “BIM’mend het jaar uit

  1. Pim van Meer schreef:

    Als we kijken naar dezen lijst zijn wij zo trots! Kokon heeft voor zowel de Landbouwbuurt als Stadscentrum Leidsche Rijn zo veel bijgedragen! Het is jammer dat dit niet opgenomen is in het artikel.

Geef een reactie