De bouw in 2018: de belangrijkste ontwikkelingen (deel 1)

De bouw heeft een uitstekend jaar achter de rug. Het aantal opgeleverde nieuwbouwwoningen is flink toegenomen en ook de utiliteitsbouw groeide in 2017 na jaren van daling eindelijk weer eens. Welke ontwikkelingen zullen in 2018 een belangrijke stempel gaan drukken op de bouw en mag je dus niet missen?

In dit blog deel ik de eerste twee ontwikkelingen, morgen zal ik in een ander blog nog twee ontwikkelingen aanstippen.

ontwikkelingen

Bron: Kadaster/DNB/bewerking BouwKennis, december 2017

1. Dalend aantal woningverkopen en toenemende druk op betaalbaarheid

Het aantal verkochte bestaande koopwoningen kwam in 2017 op bijna 242.000 uit. Dit is flink meer dan voor de crisis, toen er in 2008 zo’n 215.000 woningen van eigenaar wisselden. De hypotheekrente bleef tegen ieders verwachting in op een historisch laag niveau. Alleen de rentetarieven voor hypotheken met een rentevaste periode van meer dan 10 jaar namen in 2017 iets toe: van gemiddeld 2,87% in december 2016 naar 3,00% in december 2017. De aantrekkende economie zou er namelijk voor moeten zorgen dat mensen meer uitgeven en de inflatie weer toeneemt. Dit eerste gebeurt momenteel zeker, het laatste echter niet. Gedurende heel 2017 kwam de inflatie in zowel Nederland als in de Eurozone niet boven de zo gewenste 2% uit. Als dit doel al benaderd werd, kwam dat vooral door de stijging van de olieprijs. Het herstel van de economie is volgens de Europese Centrale Bank ECB nog niet structureel genoeg om haar rentebeleid aan te passen. Inmiddels er wel duidelijk geworden dat de ECB het opkoopprogramma in 2018 verder zal gaan afbouwen. Het is echter de verwachting dat de rentetarieven pas in 2019 weer stapsgewijs verhoogd gaan worden. Daardoor zal de hypotheekrente in Nederland op de lange termijn absoluut weer gaan stijgen. Op de korte termijn zal de zeer lage hypotheekrente in 2018 maar langzaam gaan stijgen.

Het blijft voor woningkopers in 2018 dus zeer goedkoop om geld te lenen om de aankoop van een woning te financieren. De vraag naar woningen zal daarmee vermoedelijk dus ook komend jaar wel groot blijven. Dan moet er wel een aankoop kunnen plaatsvinden en laat nou juist dat in 2017 een groot probleem geworden zijn. Het historisch hoge aantal woningverkopen heeft ook het woningaanbod in rap tempo doen dalen. In december 2017 stonden er zelfs minder dan 85.000 woningen te koop. Ter vergelijking: tijdens het hoogtepunt van de woningmarkt vlak voor de crisis stonden er grofweg 105.000 woningen te koop. Het is dus zeer de vraag hoe het woningaanbod zich dit jaar gaat ontwikkelen. Neemt het aanbod nog verder af, dan neemt logischerwijs de gemiddelde verkooptijd verder af en zullen potentiële kopers nog sneller de keuze moeten maken om een woning al dan niet te kopen. Met deze gedachte in het achterhoofd, kan dit er voor zorgen dat de prijsstijging zoals we die nu zien, ook in 2018 verder doorzet. Dat betekent dat woningen nog weer duurder zullen worden.

De groep die daarvan de dupe zal gaan worden zijn de starters. Zij zullen dan steeds vaker simpelweg niet in staat zijn om aan een betaalbare woning te komen. Het wegvallen van deze groep zal op den duur tot gevolg hebben dat de vraag naar zogenaamde instapwoningen (goedkope, veelal kleine woningen waar mensen de eerste stap in hun wooncarrière mee maken) zal gaan opdrogen. Dat heeft weer tot gevolg dat de doorstroming op de woningmarkt opdroogt en kan er uiteindelijk zelfs toe leiden dat de hele woningmarkt weer in een neerwaartse spiraal terecht komt. Zo ver zal het in 2018 vermoedelijk nog niet komen, maar het is wel iets om rekening mee te houden. Ervan uitgaande dat het huidige aantal woningverkopen echt wel het maximum bereikt heeft en een koopwoning voor steeds minder mensen bereikbaar wordt, zal dit er in 2018 voor gaan zorgen dat het aantal woningverkopen licht zal gaan dalen en dat de druk op de betaalbaarheid van de woning verder zal toenemen.

2. Verder voorsorteren op een gasloze gebouwde omgeving

Huishoudens zijn in grote mate afhankelijk van gas: grofweg 70% van de energievraag van huishoudens is voor verwarming van de woning en nog eens zo’n 13% is voor het verkrijgen van warmtapwater. Deze energie wordt veelal via een gasgestookte cv-ketel opgewekt. Dit gas komt veelal uit Groningse gasvelden. Recente aardbevingen aldaar als gevolg van de gaswinning hebben de discussie over het terugschroeven van deze gaswinning in het afgelopen jaar flink aangewakkerd. Het lijkt dan ook een kwestie van tijd voordat de Groningse gaskraan (verder) dichtgedraaid gaat worden. Daarmee wordt het ook steeds duidelijker dat Nederland minder afhankelijk moet worden van gas. Daarnaast heeft het in 2017 nieuw aangetreden kabinet Rutte III een stevige ambitie op het gebied van duurzaamheid en het verminderen van het energieverbruik in Nederland.

De roep naar gasloze woningen wordt dan ook steeds groter. De eerste stap is inmiddels gezet, met het schrappen van de verplichte gasaansluiting bij nieuwbouwwoningen. De volgende logische stap is het verbieden van een gasaansluiting bij nieuwbouwwoningen. Dit zal in 2018 nog niet gaan gebeuren, maar ook dat lijkt een kwestie van tijd. In de afgelopen jaren heeft de ontwikkeling van warmtepompen dan ook niet stil gestaan. Warmtepompen gebruiken energie uit de bodem of uit de lucht om hiermee de woning te verwarmen. Vooral luchtwarmtepompen hebben in de afgelopen jaren flink aan populariteit gewonnen. Nadeel van deze systemen is dat ze in de winter, als er veel warmte nodig is, juist weinig energie uit de lucht kunnen halen. Daardoor worden warmtepompen vaak samen met een cv-ketel of boiler in een hybride systeem geplaatst. De cv-ketel of boiler zorgt er dan voor dat de woning tijdens deze piekmomenten toch voldoende verwarmd kan worden. Daarnaast is de prijs van warmtepompen momenteel nog minimaal het dubbele van die van een HR-ketel.

In bestaande woningen ben je er met een warmtepomp zelf nog niet. Warmtepompen kunnen alleen goed functioneren als de woning goed geïsoleerd is. Daarnaast moet het verwarmingsapparaat in de woning geschikt zijn voor LTV (Lage Temperatuur Verwarming). Dat maakt het dat het gasloos maken van een woning dus een flinke kostenpost en het vaak ook tamelijk veel overlast kan geven als de woning geïsoleerd moet worden en de verwarming ook vervangen moet worden. Dat maakt het dus dat de woningnieuwbouw op dit moment de meest voor de hand liggende kartrekker is. Voor de bestaande woningbouw is een warmtepomp en de daarbij horende overige ingrepen vaak te duur en zal hier dus nog veel moeten gebeuren, voordat ook de bestaande woningvoorraad gasloos gemaakt kan gaan worden.

Lees in dit blog de ontwikkelingen personeels- en materiaaltekort remt de productie en energiemonitoring en -opslag terug.


Over de auteur: Maurice van Loon

MSc. Maurice van Loon is werkzaam bij BouwKennis als Marktanalist. Na zijn studie Bouwkunde in Delft heeft Maurice het vak van data analist geleerd. Sinds oktober 2016 werkt hij als marktanalist bij BouwKennis. Maurice is altijd op de hoogte van de laatste cijfers, trends en ontwikkelingen over de woning- en utiliteitsbouw. Maurice combineert zijn vakinhoudelijke kennis over de bouw graag met cijfers en data. Zijn scherpe analyses zijn voor klanten dan ook absoluut van meerwaarde voor hun besluitvorming. “Cijfers vertalen naar heldere inzichten, daarvan krijg ik veel energie. Via de BouwKennisBlog deel ik dan ook graag mijn mening!

Geef een reactie

Uw privacy en het gebruik van cookies

Deze website gebruikt cookies om de inhoud en de marketing van onze website te personaliseren, extra functies te bieden en websiteverkeer te analyseren.

Per categorie; functioneel of marketing, wordt duidelijk aangegeven waar de cookies voor dienen. U kunt zelf bepalen welke cookies aan of uit mogen staan.

Wanneer u direct op ‘Accepteren’ klikt dan gaat u akkoord met de toepassing van alle cookies binnen deze website.

Meer informatie over de verwerking van persoonsgegevens en gebruik van cookies kunt u vinden in onze privacyverklaring.

x

  • Functioneel
  • Marketing

Deze website gebruikt cookies die voor de functionaliteit van de website noodzakelijk zijn. Denk aan basisfuncties, instellingen, pagina-navigatie en o.a. toegang tot beveiligde delen van de website. Zonder deze cookies kan de website niet naar behoren werken. Deze cookies zijn verplicht om te accepteren. Gegevens die via Google Analytics worden verwerkt zijn allemaal anoniem en bevatten geen persoonsgegevens.

 

Naam Aanbieder Doel Vervaldatum Type
_ga Google Analytics Ten behoeven analyse websiteverkeer 2 Jaar HTTP
_gat Google Analytics Beperkt het aantal geregistreerde gegevens voor Google 1 Minuut HTTP
_gid Google Analytics Ten behoeven analyse websiteverkeer 1 Dag HTTP
ysdb-cookiealert bouwkennisblog.nl Bijhouden geaccepteerde cookies 1 Jaar HTTP
ysdb-cookiealert-hash bouwkennisblog.nl Bijhouden of de cookies aangepast zijn 1 Jaar HTTP

Deze website gebruikt cookies die worden gebruikt om een optimale beleving te bieden aan bezoekers. Via deze cookies kunnen we continu onze diensten versterken en verbeteren. We houden bijvoorbeeld in de gaten wat de meest favoriete pagina’s zijn. Wij maken op basis van onze cookies GEEN gebruik van advertenties. Alle gegevens zijn anoniem en niet traceerbaar naar de bezoeker.

 

Naam Aanbieder Doel Vervaldatum Type
Hotjar, _hjUserId _hjIncludedInSample Hotjar Om inzicht te krijgen in waar gekeken en geklikt wordt op onze website wordt gebruik gemaakt van Hotjar cookies. Met behulp van de gegevens die door deze cookies worden verzameld kunnen we analyseren wat er op de website gedaan wordt om de website te kunnen verbeteren. 1 Jaar HTTP