25 jaar verbod, maar einde aantal slachtoffers nog niet in zicht

Twee weken geleden ging in TivoliVredenburg een documentaire in première. 25 jaar geleden werd in Nederland het asbestverbod van kracht. Dit was een historisch moment, daar niet van. Maar het was beter geweest als het verbod eerder had plaatsgevonden.

In 1993 was Nederland zeker niet het eerste Europese land dat een asbestverbod instelde. De Scandinavische landen, Zwitserland, Oostenrijk en Italië waren voorgegaan. Maar België, Duitsland, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk moesten nog volgen. Op het moment dat het verbod werd ingesteld overleden jaarlijks driehonderd mensen aan de gevolgen van asbestgerelateerde ziekten in Nederland. Inmiddels is dit aantal bijna verdubbeld. Nu melden zich jaarlijks zo’n zeshonderd slachtoffers bij het Instituut Asbestslachtoffers (IAS). Bijna al deze slachtoffers die nu bij het IAS aankloppen, verklaren dat ze vóór 1993 aan asbest zijn blootgesteld. Het feit dat zich bijna geen slachtoffers met blootstelling van na 1993 melden, betekent dat het asbestverbod effectief is geweest. Dat is de positieve kant van het asbestverbod.

Einde stroom aanmeldingen nog steeds niet in zicht

Het aantal slachtoffers vanaf halverwege de vorige eeuw tot nu bedraagt ongeveer 15.000. En het einde van de stroom aanmeldingen bij het IAS is nog steeds niet in zicht. Volgens recent onderzoek zullen de komende tien jaar nog achtduizend mensen de diagnose longvlieskanker te horen krijgen. Dat is de duistere kant van het asbestverbod. Het is te laat gekomen. Een eerder verbod zou duizenden slachtoffers hebben gescheeld.

Een van de redenen voor het late verbod is gelegen in de extreem lange tijd dat het na blootstelling aan asbest duurt voordat de ziekte zich ontwikkelt. Bij de mensen die zich nu aanmelden bij het IAS is het gemiddeld vijftig jaar geleden dat ze voor het eerst in contact kwamen met asbest. Deze enorme effecten waren vroeger niet direct zichtbaar. En het is met de kennis van nu makkelijk om te wijzen op fouten in het verleden. Daar staat tegenover dat al in de jaren veertig van de vorige eeuw het bekend was dat asbest longkanker veroorzaakte. En sinds de jaren zestig was de relatie van asbest met longvlieskanker bekend. Dus ook al was de omvang van deze catastrofe niet te voorspellen, ook toen was het duidelijk dat waakzaamheid met asbest was geboden.

Documentaire

In de documentaire maken we kennis met Bonne de Weerd. Hij bladert door een fotoalbum van veertig jaar geleden. De tijd dat hij voor de marine voer op het schip HM Tromp. “Een geweldige tijd” kijkt hij terug en hij laat foto’s zien dat het schip de evenaar passeerde. Maar het was ook de tijd dat hij in contact kwam met asbest. “Toen moet het zijn gebeurd” zegt hij nu. “Wij waren aan het schuren en lassen en liepen daar zonder enige bescherming rond. Verder heb ik nooit met as-best gewerkt.”

De kijker ziet Bonne de Weerd vervolgens schoffelen in de tuin. Door het interview met hem krijgen de wat onpersoonlijke aantallen van asbestslachtoffers opeens een gezicht. Het is onvoorstelbaar dat er al vijftienduizend mensen van vlees en bloed zijn geweest als Bonne de Weerd. En dat er nog achtduizend zullen komen.

Historische gebeurtenissen verdienen het om bij stil te staan en om lering van te trekken. We moeten niet meteen bij elke nieuwe stof of verdacht product roepen dat dit ‘het nieuwe asbest’ zou kunnen zijn. Innovatie moet plaats kunnen vinden. Anderzijds is waakzaamheid geboden, dit wordt ook wel het voorzorgsbeginsel genoemd. Als er aanwijzingen zijn voor risico’s moet dit eerst, door een onafhankelijke instantie, worden onderzocht voordat de stof grootschalig in productie wordt genomen.

Als we dit voornemen tegenover elkaar bevestigen is het zinvol geweest om stil te staan bij 25 jaar asbestverbod. De documentaire is hier te bekijken:


Over de auteur: Jan Warning

Jan Warning is sinds 2016 directeur van het Instituut Asbestslachtoffers (IAS) te Den Haag. Hiervoor was Warning ruim zes jaar directeur van Arbouw, het kennis- en service instituut op het gebied van gezond en veilig werken in de bouw. Daarvoor was hij directeur van Bureau Beroepsziekten van FNV. Hij promoveerde in 2000 op een proefschrift over vermindering van werkdruk. Voor meer informatie over het IAS zie www.ias.nl.

Geef een reactie

Uw privacy en het gebruik van cookies

Deze website gebruikt cookies om de inhoud en de marketing van onze website te personaliseren, extra functies te bieden en websiteverkeer te analyseren.

Per categorie; functioneel of marketing, wordt duidelijk aangegeven waar de cookies voor dienen. U kunt zelf bepalen welke cookies aan of uit mogen staan.

Wanneer u direct op ‘Accepteren’ klikt dan gaat u akkoord met de toepassing van alle cookies binnen deze website.

Meer informatie over de verwerking van persoonsgegevens en gebruik van cookies kunt u vinden in onze privacyverklaring.

x

  • Functioneel
  • Marketing

Deze website gebruikt cookies die voor de functionaliteit van de website noodzakelijk zijn. Denk aan basisfuncties, instellingen, pagina-navigatie en o.a. toegang tot beveiligde delen van de website. Zonder deze cookies kan de website niet naar behoren werken. Deze cookies zijn verplicht om te accepteren. Gegevens die via Google Analytics worden verwerkt zijn allemaal anoniem en bevatten geen persoonsgegevens.

 

Naam Aanbieder Doel Vervaldatum Type
_ga Google Analytics Ten behoeven analyse websiteverkeer 2 Jaar HTTP
_gat Google Analytics Beperkt het aantal geregistreerde gegevens voor Google 1 Minuut HTTP
_gid Google Analytics Ten behoeven analyse websiteverkeer 1 Dag HTTP
ysdb-cookiealert bouwkennisblog.nl Bijhouden geaccepteerde cookies 1 Jaar HTTP
ysdb-cookiealert-hash bouwkennisblog.nl Bijhouden of de cookies aangepast zijn 1 Jaar HTTP

Deze website gebruikt cookies die worden gebruikt om een optimale beleving te bieden aan bezoekers. Via deze cookies kunnen we continu onze diensten versterken en verbeteren. We houden bijvoorbeeld in de gaten wat de meest favoriete pagina’s zijn. Wij maken op basis van onze cookies GEEN gebruik van advertenties. Alle gegevens zijn anoniem en niet traceerbaar naar de bezoeker.

 

Naam Aanbieder Doel Vervaldatum Type
Hotjar, _hjUserId _hjIncludedInSample Hotjar Om inzicht te krijgen in waar gekeken en geklikt wordt op onze website wordt gebruik gemaakt van Hotjar cookies. Met behulp van de gegevens die door deze cookies worden verzameld kunnen we analyseren wat er op de website gedaan wordt om de website te kunnen verbeteren. 1 Jaar HTTP