Gezocht: leiders met nieuw elan

LeadershipNee, bovenstaande omschrijving vindt u niet in de vacaturesectie van uw vaste bouwblaadje. Het is een oproep die ik aan bouwers en ontwikkelaars zou willen doen die actief zijn in de B&U. De huidige tijd daagt uit tot meer onderscheidend vermogen om bestaansrecht in de toekomst te verzekeren. Hiervoor is een ander soort manager, of beter gezegd, een ander soort leider nodig.

Om de voortdurende crisis te lijf te gaan is het adagium onder directeuren van bouwbedrijven veelal om de kaasschaaf nog maar eens over de organisatie te halen. Afgezien van enkele voorlopers wordt er nog mondjesmaat geïnvesteerd in nieuwe concepten zoals BIM, LEAN, prefab. Ondertussen zijn de marges bedroevend laag. Nieuwe leiders gaan er echter vanuit dat de sector structureel verandert en zetten in op zowel procesinnovatie als productinnovatie.

Het combineren van proces- en productinnovatie is heel wat anders dan de veelbesproken ketenintegratie. Bedrijven in de bouwketen moeten écht uit hun comfortzone komen en het aandurven om gezamenlijk te investeren in noviteiten. Dit is noodzakelijk aangezien de bouwmarkt transformeert van een primair door nieuwbouw gedreven markt naar een herontwikkelings- en transformatiemarkt. Met als gevolg structureel lagere (nieuw)bouwvolumes. De oude rolverdeling tussen bouwers, ontwikkelaars en toeleveranciers gaat veranderen. Hebben we over tien jaar nog pure ontwikkelaars? Creatieve destructie, ofwel voortdurende innovatie waarbij nieuwe technieken en methodes de oude vernietigen, is een aanjager.

Veranderende rollen

Niet al te lang geleden kregen veel bedrijven nog de kriebels  bij uitspraken als ‘ontwikkelaars moeten langjarig financieel betrokken blijven bij een project, ook in de exploitatiefase’. ‘We zijn ontwikkelaars geen ontwikkelingswerkers’, was een veelgehoorde uitspraak. Inmiddels herontwikkelt IKEA (samen met Skanska en Siemens) in Londen bij het voormalige Olympic Park een achterstandswijk met het doel sociale cohesie te vergroten in een tijdsbestek van een aantal jaar.

Een andere ontwikkeling is het feit dat bouwers zich meer vanuit hun technische expertise gaan bemoeien met de kwaliteit van een bouwwerk. Wat heeft het voor zin om binnen gegeven outputspecificaties een bouwoplossing nog eens 10 procent goedkoper dan concullega’s te kunnen aanbieden? Integrale kwaliteit van een bouwwerk moet het uitgangspunt zijn. Inmiddels zien we in de markt nieuwe innovatieve bedrijven die daadwerkelijk meedenken over slimme, langjarige onderhoudsconcepten met nieuwe, duurzame materialen en initiatieven om de leefbaarheid te vergroten. Het gaat al lang niet meer alleen om een gebouw, maar uiteindelijk altijd om de plek waar het staat (o.a. de bereikbaarheid ) en of de eindgebruiker zich daar prettig voelt (o.a. veilig, gezellig). Alleen dan levert een bouwwerk langjarig rendement op. Dat lijkt een comfortabeler uitgangspunt dan kortstondige winst o.b.v. procesoptimalisatie.

Echte ketensamenwerking

We moeten af van suboptimalisaties van delen van het bouwproces die vervolgens weer aan elkaar worden geplakt en worden gepresenteerd als een ultieme oplossing. Feitelijk zijn BIM en LEAN prima tools om inefficiënties in het bouwproces aan te pakken. Durf echter een stap verder te gaan. Durf écht samen met anderen te vernieuwen en kies voor echte open source ontwikkelingen. Daar ligt de kans op langjarig rendement en lagere kosten voor alle stakeholders. Er is nog veel weerstand om met deze zuivere vorm van ketenintegratie aan de slag te gaan, zeker niet alleen onder bouwers.

Een middelgroot installatieadviesbureau verwoordde het als volgt: “laten we lekker met BIM aan de slag gaan, dan kunnen alle bouwpartners hun goede ideeën vroegtijdig kortsluiten en zo tot betere oplossingen komen.” Op de vraag of dit bureau ook zijn nieuwe, innovatieve energiebesparingsconcept in die fase gaat inbrengen, luidde het antwoord: “we geloven meer in het individueel ontwikkelen van bedrijfstakspecifieke productoplossingen,  we gaan onze inzichten toch echt niet zomaar met anderen delen in de ontwikkelfase.” Zucht. Als ASML en haar toeleveranciers er ook zo over hadden gedacht dan hadden we nu geen ultra snelle, betaalbare chips en al helemaal geen handzame tablet pc’s en smartphones.


Bron: website ASML

Te veel aandacht voor het proces

In plaats van ‘kijken naar wat de klant wil’ focust men zich momenteel nog teveel op procesinnovatie. Sneller, beter en vooral tegen lagere kosten. Dat is ook zeer belangrijk, maar de klant krijgt dan niet per se het beste product. Hoe waardevol BIM en LEAN ook zijn, ze duwen nog sterk op het realiseren van procesefficiency gebaseerd op bestaande productoplossingen en bouwmethodes. Vaak kan door het kiezen van andere materialen en andere productiemethoden een beter en aantrekkelijk geprijsd bouwproduct ontstaan, zeker als we kijken naar levensduurkosten. Hiervoor is het nodig dat de sector zich richt op industriële vormgeving in plaats van industriële massaproductie. Het is de uitdaging te komen tot mooie en ook praktische producten en die ook nog eens voor redelijke prijs te produceren, te onderhouden en te recyclen. Dat is wat anders dan seriematig ‘prefab’ produceren onder een constante kwaliteit met zo min mogelijk gebreken.

Benefit sharing en nieuw leiderschap: sleutels naar succes

Je moet eerst kunnen delen om te kunnen vermenigvuldigen. Realistisch bekeken gaat ‘open source’ ontwikkeling en het balanceren van proces- en productinnovatie nooit werken als men niet bereid is te delen. Het niet willen delen van een kennisvoorsprong is een cruciale factor waarom zogenaamde nieuwe ‘verdienmodellen’ vaak stuklopen of niet financierbaar blijken. Als kosten van een nieuwe ontwikkeling immers niet gezamenlijk kunnen worden gedragen, dan is dat al gauw een aanzienlijk  risico voor één specifieke partij. Nieuw leiderschap is uiteindelijk hetgeen wat al het goede samenbrengt en onderscheidend vermogen binnen een bouwbedrijf aanjaagt.

Nieuwe leiders zien in dat nieuwe concepten, producten en samenwerkingsvormen bestaande verdienmodellen omver werpen. Uit een eerder onderzoek door Rabobank en Bouwend Nederland (maart 2011) blijkt dat koplopers onder bouwbedrijven vaker een relatief jonge directie hebben en de directie heeft ook vaker een bedrijfseconomische opleiding. Hieronder alvast mijn ideeën bij onderscheidende bouwbedrijven en hun ‘nieuwe’ leiders. Willen de echte ondernemers nu opstaan?

Oude stijl Nieuwe stijl
Beslissingen worden genomen in klein directieteam (algemeen + financieel directeur) Beslissingen worden voorbereid in breed managementteam
Aannemers mentaliteit, bedrijf heeft onderaannemers Ondernemers mentaliteit,  bedrijf heeft vaste partners
Formeel leiderschap, focus op gezag Informeel leiderschap, focus op authenticiteit
Innovatie vanuit procesdenken Innovatie vanuit Systeem –en productdenken
Innovatie belegd bij staf/directie Collectieve verantwoordelijkheid innovatie
Management neemt regie op rendementsverbetering Management neem regie op klantgerichte houding en focus op eindgebruiker
Strakke sturing en control Voorwaardenscheppend management
Primaire focus op faalkostenreductie Primaire focus op waardecreatie voor de klant
Focus op resultaat, medewerkers volgen Focus op medewerkers, resultaat volgt
Focus op efficiency Focus op effectiviteit
Top-down business plan Bottom-up actieplan
BIM en LEAN om bedrijfsvoering te verbeteren, ingezet op specifieke projecten BIM en LEAN als hulpmiddel bij open samenwerking, bedrijfsbrede inzet
Missie, wat het bedrijf ‘is’ staat centraal Gedeelde Visie, wat het bedrijf kan worden staat centraal

Over de auteur: Leontien de Waal

Leontien de Waal is sinds 2003 werkzaam bij Rabobank en al bijna 10 jaar in de rol van sectorspecialist bouw, vastgoed & engineering. Ze heeft regelmatig contact met bedrijven uit de gehele bouwkolom om de dialoog aan te gaan over marktontwikkelingen, trends, strategische keuzes en de (financiële) consequenties daarvan. Ook geeft ze lezingen daarover. Leontien adviseert over het te volgen commerciële beleid van Rabobank in de sector. Een persoonlijke uitdaging haalt ze uit het dichter bij elkaar brengen van businesscases van klanten en de financiële mogelijkheden die Rabobank biedt. In het bijzonder op het gebied van duurzaamheid en business model innovatie. Voor Rabobank is duurzaamheid een van de speerpunten bij zowel vastgoedfinancieringen als de financiering van bouwprojecten

16 reacties op “Gezocht: leiders met nieuw elan

  1. Waarde collega Leontien,

    Een wat lange maar zeer juiste bijdrage. Alles wat je zegt is waar. Met twee aantekeningen:
    – In algemene zin is de bouw in Nederland nog bezig met de transitie van product naar procesdenken. Als veranderingsdeskundige kan ik melden dat die transitie eerst nagenoeg afgerond moet zijn, wil een volgende transitie kunnen aanvangen. Dit proces gaat in veel gevallen te lang duren om te overleven.
    – Het product moet klantafhankelijk zijn. Grote uitdaging is die klant van kennis te voorzien wat hij gaat willen. Er zal een grote slag moet worden gemaakt om de uiteindelijke klant (bewoner) duidelijk te maken, wat de mogelijkheden in wensen zijn en welke wensen er bij een bepaald bewonersprofiel zouden kunnen horen. Vervolgens moet degene die produceert (producer naar analogie van film en muziek) duidelijk hebben wat dat voor het product betekent.

    Al langer noem ik de autoproductie als groot voorbeeld voor de bouw in Europa. Onderdelen zijn voor 80% eender, toch zijn er meer dan 10000 klantspecifieke modellen mogelijk. Qua smaak en esthetiek in te vullen door de klant. Bij auto’s denkt de klant exact te weten wat goed voor hem is. Voor bewoners is dit niet zo. Bewoners zijn dom gehouden door opdrachtgevers en financiers, doordat het model inderdaad gebaseerd is op angst, afgunst en winstmaximalisering in de top. Al lange tijd staat de term innovatie daardoor gelijk aan de snelste weg naar faillissement.

    De door jou geschetste visie is volkomen waar, maar heeft integraal gezien zo veel impact, dat het een utopie zal blijven. Ten voorbeeld: de randvoorwaarden krijgen we aankomende 10 jaar niet voor elkaar. Tegen die tijd is de wereld zo snel om ons heen veranderd, dat alles wat we nu samen verzinnen, bedenken en logischerwijs kunnen bewijzen volledig achterhaald is.

  2. Jan Willem van de Groep 16 december 2012 om 12:31

    @Maarten Je maakt een denkfout. De sector is nooit productgedreven geweest. Waar jij het over hebt zijn projectontwikkelaars die zelf bedachten wat er waar gebouwd moest worden en daar vervolgens klanten bij zochten die, in een overspannen markt, maar moesten slikken wat hen voorgezet werd.

    De bouwindustrie die Leonie beschrijft zijn de bouwers, de installateurs, de toeleverende industrie etc. Die denken alleen maar in processen. Ze zijn immers leverancier van productiecapaciteit en niet van een product. Dat product is veelal door de opdrachtgever (een ontwikkelaar, belegger, particulier, bedrijf) zelf bedacht met de behulp van een aantal adviseurs. Dat proces efficiënter maken is niet de oplossing voor een 21e eeuwse woonindustrie. De tussenlaag (projectontwikkelaars/corporaties) gaan in de toekomst overbodig worden door een industrie die gaat denken in woonoplossingen. En dat is geen volgende transitie…dat is een transitie die nu al gaande is. Volg bijvoorbeeld @NiaNesto, @deVoorsprong of de ontwikkelingen rondom conceptueel bouwen…de toekomst van morgen is al begonnen.

    O ja…Leontien…topverhaal….kom graag eens bij je langs om te kijken of jullie ook een visie hebben over het versterken van deze beweging.

    Verhalen in dezelfde lijn kun je ook vinden op mijn site http://www.greenspirator.com

  3. Koen van der Heijden 12 december 2012 om 20:55

    Hallo Leontien, Maarten en alle andere lezers,

    @Leontien: Helemaal met je eens dat dit de toekomst zou moeten zijn in onze branche. Bedrijven die deze slag als eerste weten te maken zullen de voorlopers zijn en de concurrentie voor blijven.

    @Maarten: De nieuwe stijl is m.i. een must. Als we het als een utopie blijven zien, blijft het iets wat onhaalbaar is. Bedrijven die de helft al waar maken zullen (als de concurrentie dat niet doet) voor de troepen uit gaan lopen. Laat het een droom ipv utopie zijn van nieuwe leiders en hun richting geven in hun visie- en strategievorming. Een reis van 1000 km begint immers met de eerste stap!

    In mijn geheugen staat gegrift de uitspraak van Einstein: “We can’t solve problems by using the same kind of thinking we used when we created them.”. En daar ligt het probleem (maar ook de oplossing!!) bij veel bedrijven in onze sector. Men is teveel gefocust op de Hardware (het vastgoed, de stenen, concepten etc – het WAT), in mindere mate op de Software (de bedrijfsprocessen – het HOE) en nauwelijks op de Mindware (filosofie, visie, passie – het WAAROM) van de organisatie. Men is te veel van buiten (het WAT) naar binnen (het WAAROM) gericht, dan andersom. Hiervoor is m.i. een mindreset ofwel systeemreset van de organisatie én haar mensen nodig. Men is namelijk niet gewend om anders te denken!

    Bedrijven zijn te veel gefocust op de Output van de organisatie, zoals omzet, verkoop, resultaat etc etc. Terwijl er veel te weinig stil gestaan wordt bij de Input die deze Output mogelijk maakt, zoals klanten en medewerkers door hun kennis, ideeën en innovatiekracht. En daarnaast op de (zoals ik het noem) throughput (het proces van de organisatie), waarin onvoldoende naar optimalisaties (lean-denken) gezocht wordt. Output-focus is korte termijn, Input-focus is lange termijn en creert uiteindelijk meer waarde (voor de klant, voor de medewerkers, voor share- en stakeholders en voor de maatschappij). Ook worden medewerkers m.n. beoordeeld en gewaardeerd op output ipv op input. Dit kan en moet m.i. anders!

    TIME TO CHANGE!

    Koen
    http://www.linkedin.com/pub/koen-van-der-heijden/8/820/609

  4. Beste Leonie,
    Allereerst, compliment voor het geschrevene. Prachtig verwoordt! In deze veranderingstijd is er idd veel te doen op het gebied van vernieuwend leiderschap. Vooral in de bouw is er de laatste decennia geen gelijkende vernieuwing geweest als in andere sectoren. De Nederlandse bouw is om redenen lang in zijn tradities overeind gebleven. Vernieuwend leiderschap vind een weg door deze tijd naar een kansrijke toekomst. Ondernemers in de bouw kunnen zich afvragen: hoe kom ik daar en waar begin ik nu? Op nr. 1 staat wat mij betreft de sociale innovatie, vervolgens een duidelijk plan met een heldere visie door een inspirerende leider met draagvlak.

    Stichting Activate – the new builders is opgericht in juli 2012 en samen met Antonie ter Harmsel geef ik sturing aan deze stichting. De stichting wil de aanjager zijn van een lerende bouwsector door inspiratie en creativiteit te delen. We doen dit met de vrienden van Activate in groepen van max. 20 vrienden per groep. Activate koestert een grootse missie! Binnen deze stichting worden niet direct daadwerkelijk projecten onder handen genomen. Wij richten ons op de positieve energie (flow) en saamhorigheid die er in is en ook verder kan groeien tussen de deelnemers. We gaan voor een heuse community. Daar vandaan kan er meerwaarde ontstaan: waarde-creatie t.a.v. Markt, Product, Organisatie en Mens.

    We nodigen een ieder uit die gelijkgestemd is ten aanzien van dit initiatief en willen de verbinding maken met iedereen in en om de bouw die een missie heeft voor de toekomst; (toekomstige) leiders die weten en voelen waar zij het voor doen.

  5. Mooi rijtje met oud en nieuw leiderschap naast elkaar, een beste uitdaging om dit in een traditionele markt voor elkaar te krijgen. Daarnaast is het in een krimpende markt weinigen gegeven om stappen vooruit te zetten en te investeren in ontwikkeling.

    De verschillen tussen oude stijl en nieuwe stijl leiderschap en het zoeken naar nieuwe verdienmodellen zijn ook zichtbaar in de groei van het aantal zzp-ers in de bouw. Een steeds grotere groep wil wel gezamelijk hun doelen bereiken, maar niet als radertje in een topdown structuur. Voor de zzp-ers ligt er ook een uitdaging om zich te ontwikkelen en te innoveren. Met Bouwmaat focussen we ons op de zzper in herstel, renovatie en onderhoud en bieden we hem alles onder 1 dak. Alles op gebied van produkten, maar ook diensten om een betere ondernemer te zijn.

    Ik ben benieuwd of je in een volgende column je licht wilt laten schijnen over de impact en ontwikkeling van zzp-ers in de bouw.

  6. Bart Kroesbergen 16 december 2012 om 17:52

    Beste Leontien,
    Als je een keer wilt en horen hoe het al werkt, dan neem ik daar graag de tijd voor. Een aantal randvoorwaarden zijn net even iets anders, maar in grote lijnen klopt je verhaal.

  7. Ja, bouwers en ontwikkelaars, en ook architecten en adviseurs en producenten, van ketenintegratie naar klantintegratie, dát gaat je wat opleveren. Net als in de ‘gewone’ vraag- en aanbodmarkt 😉
    Wie slim is zet de knop om.

    @Leontien dank je wel.

  8. Goed Verhaal. Kan ik mij goed in vinden. Er is een vraag die rest en die heeft er mee te maken dat het een verhaal is over een andere wijze van werken in de bouwsector, die overigens bijna één op één te vertalen is naar andere sectoren, maar de hamvraag: ‘Leiders gezocht’ komt niet aan bod. En de logische vervolgvraag waar zijn die leiders of waarom zijn die leiders er niet daarmee ook niet. Zolang we die vraag niet analyseren en beantwoorden blijven we roepende in uitdijende woestijnen.

  9. Leontien de Waal 17 december 2012 om 15:39

    Waarde lezers,

    Met mijn blog heb ik willen prikkelen om de ambitie hoog neer te leggen. Je moet immers hoog inzetten om iets beter dan gemiddeld te kunnen scoren. Mooie beeldspraak van Koen van der Heijden: een reis van 1000 km begint met de eerste stap. Of eerder aangehaald door ‘Loesje’: het was zo’n dag als deze dat Marco Polo naar China vertrok, wat zijn jouw plannen voor vandaag.’ Voorts sluit ik mij inderdaad aan bij de boodschap dat de sector nu écht productgericht moet gaan denken met de eindgebruiker scherp in het vizier.

    Het is nodig om anders te gaan denken, want ‘als je doet wat je altijd deed, dan krijg je wat je altijd kreeg.’ Een cliché dat heel erg waar is. Inderdaad zeer uitdagend om in deze tijden vooruit te kijken en te investeren in vertrouwen en nieuwe ontwikkelingen. De sector heeft er echter wel baat bij als tradities worden doorbroken. Het betekent vaak dat je eerst moet zaaien voordat je kan oogsten. Dat gaat zeker niet altijd direct gepaard met flinke omzetgroei en fors hogere rendementen. In dat verband zou ik graag de masterthesis van ir. Karen de Klerk (werkzaam bij ministerie BIZA) lezen. Haar conclusie : vertrouwen en lef nodig voor samenwerking ten behoeve van innovatie. Sociale innovatie is dus broodnodig om een andere manier te gaan werken. Blijft nog wel altijd de vraag overeind hoe hiermee van start te gaan.

    Hoe ga je die eerste stap zetten van die 1000 km? Er is al heel wat gereedschap dat het makkelijk maakt om te monitoren of iedere bouwketenpartner in de realisatie van een bouwproduct zich aan de afspraken houdt. Het gaat er echter om dat je elkaar durft aan te spreken als het niet goed gaat in de ontwerpfase. Anders is het resulaat dat suboptimale oplossingen ontstaan en dat de eindgebruiker wordt vergeten. Een bouwwerk moet meer in modules worden ontwikkeld waarbij je een parallel zou kunnen trekken naar ‘systems engineering’. De systematische aanpak houdt rekening met een zeer veranderlijke en complexe omgeving. Toegegeven, systems engineering is ontstaan in de telefonie en de vliegtuigbouw en een praktische doorvertaling naar woning- en utiliteitsbouw vraagt nog wel wat denkwerk. Ik denk dat het moet lijken op wat (voormalig) hoogleraar Hennes de Ridder van de TU Delft in zijn boek ‘Legolisering van de bouw’ beschrijft. Bouwen met variabele elementen (modules) in een vaste structuur. Ook in dit boek naast wordt naast de productietechniek en de organisatie van het bouwproces een essentiële succesfactor genoemd: de wil om zaken daadwerkelijk anders te willen aanpakken.

    Met de wil om zaken daadwerkelijk anders te willen aanpakken ben ik weer terug bij de titel van blog en mijn constatering dat er kennelijk nog weinig ‘nieuwe’ leiders zijn gesignaleerd. De vraag is of ze er echt niet zijn en of dat voor een deel aan het opleidingsaanbod in de sector ligt. Moeten we ze tijdelijk ‘lenen’ uit andere sectoren of leven we in een uitdagende tijd waarin creativiteit vanzelf weer meer bij de standaardcompetenties gaat horen?

  10. Dag Leontien.

    Ik ben het er helemaal mee eens, wij moeten samen delen als partijen, alleen als je niet kan delen, gaat het niet werken. Ik heb een mooi concept uitgedacht om dit op te pakken en met enige trots kan ik melden dat het werkt. Samen sterk, tevreden relaties en toch iets verdienen. En…..? Plezier in je vak houden.

    Misschien mogelijk om eens van gedachte te wisselen, die traditionele gedachte van ontwikkelaar, bouwer en installateur moeten van tafel anders redden ze het niet,, moeilijker is het echt niet.

    JK

  11. koen van der heijden 23 december 2012 om 13:57

    Dag Jeroen,
    Waar kan ik meer info vinden over je concept?
    Ben benieuwd!
    Gr Koen

  12. Beste Leontien,

    Mijn complimenten, je hebt de juiste en zeer gevoelige plek gevonden waar het in de bouw aan schort.
    De enige oplossing om de traditionele gedachtegoed te doorbreken is het tijdelijk ‘lenen’ uit andere sectoren. Echte leiderschap is het samen brengen van innovatieve denkers uit, wat Maarten al aangeeft, de auto-industrie, vliegtuigindustrie, ASML-denkers en uitvinders uit de elektrotechnische-industrie. Voeg hierbij de sociale aspecten toe hoe je comfortabele behuizing voor mensen kan maken en de mix is gereed. Als de Rabobank mee wil gaan in het ontwikkelen van dit concept is de cirkel rond.

  13. Om innovaties de ruimte te geven moeten we veel meer gebruik maken van elkaars expertises.

    Een goede methode hiervoor is ‘Best Value Procurement’

    Kijk maar eens op:
    http://youtu.be/aUy-bz_Ibg4 en http://youtu.be/8cUO5ZLLQCs

  14. Hallo Leontien,

    Een heel goed verhaal dat hout snijdt! Je legt precies de vinger op de zere plek van de bouwsector en geeft aan wat er moet veranderen: een betere opstelling en werkwijze. De klant centraal en samenwerking tussen alle betrokken partijen. Niet uitsluitend het (realisatie)proces optimaliseren, maar vooral de kwaliteit van het eindproduct optimaliseren.

    Je oproep is gericht aan bouwers en ontwikkelaars, maar je mag hem zeker ook richten aan de overheidsinstanties. Die spelen een belangrijke rol en vele hebben een grondbedrijf en grondposities. Ook de overheid zal moeten veranderen; de klant centraal stellen en kijken naar de totale levensduur, qua onderhoud, kosten en kostenmodel.

    Om tot een wezenlijk betere werkwijze in de bouwsector te komen, is het van belang om te onderkennen dat de meeste winst kan worden geboekt aan het begin van het proces: de planvorming, gebaseerd op de wensen van de klant of eindgebruiker. Gevolgd door de ontwerpfase van een gebouw of wijk en tot slot de bouw en het beheer. Het toepassen van Lean beperkt zich vooral tot de bouwfase en ook bij moderne samenwerkingsvormen zoals DBFM en allianties ligt de nadruk nog op de bouwfase. De echte kansen liggen dus bij slimmere werkvormen die gedurende het hele proces worden toegepast en mensen in beweging brengen om tot verandering te komen. Je concludeert terecht dat het tijd is voor de volgende stap.

    Ik denk dat de meeste leiders niet beseffen wat er moet veranderen of niet begrijpen hoe ze de eerste stap moeten zetten. Men wacht af, kijkt naar de andere partij. Om hierin beweging te krijgen, kan gebruik worden gemaakt van een methodiek die al lang bestaat en waarmee de broodnodige veranderingen kunnen worden bereikt. Klant centraal, alle belanghebbende partijen betrekken, optimaliseren van kwaliteit en kosten, goede communicatie top-down en down-top, afstemmen van tegenstrijdige belangen en optimaal gebruik van aanwezige kennis. Die methode heet Value Management (Value Engineering) en kan iteratief worden toegepast, van planvormingsfase tot realisatie- en beheerfase. De methode stimuleert verandering en creativiteit en leidt naast kostenreductie vaak tot vernieuwende oplossingen, iets wat de bouwsector nu goed kan gebruiken.

    Ter illustratie: het Amerikaanse Defence Department gebruikt VM vanaf projectprogrammaniveau tot in haar DBFM aanbestedingen voor onder meer gebouwen. De aannemers worden aangemoedigd om via VM verbeteringen te vinden en aan te dragen en de kennis en winst (besparing) worden gedeeld.

    Veel grote industriële bedrijven hebben de toepassing van VM volledig geïmplementeerd in aanvulling op procesoptimalisaties zoals Lean Six Sigma. Het volledig implementeren van een andere werkwijze kost uiteraard tijd, maar met het toepassen van een aantal beginselen kan men direct beginnen. De stap naar leider ‘nieuwe stijl’.

    Wie meer wil weten over Value Management, kan terecht bij de stichting DACE. Die verzamelt en deelt kennis over Value Management, Cost Engineering en aanverwante zaken zoals BIM en probabilistisch plannen. Of neem contact met mij op, ik vertel er graag meer over.

    RS

  15. Carl-peter Goossen 23 december 2012 om 20:18

    Ik ben in 2007 voor mijzelf begonnen als ontwerpmanager om het bouwproces te veranderen. Geef sinds die tijd alle kennis aan iedereen weg, om zo een hoge graad van samenwerken terug te krijgen. In bovenstaande wordt value managemnet en system engineering gebruikt. Deze methoden werken niet als je niet al jaren met elkaar samenwerkt. In de bouwsector wordt vaak gewerkt met steeds nieuwe contacten. Hierin kan niet geinnoveerd worden. Daarom gebruik ik al lange tijd de methode van morfologisch ontwerpen, een methode waar in 2006 les is gegeven vanuit de BNA etc door TUe. De methode zorgt er voor dat je alle mogelijkheden ontdekt en dus echt integraal aan het werk kan gaan. Deeloplossingen worden bekeken en tot meerdere combinaties samengebracht. Zodat je meerdere totaal oplossingen voor kunt leggen. Wij hebben dit nu meerdere malen gebruikt en het werkt! Je komt tot de juiste mogelijkheden in minder tijd, minder geld en meer kwaliteit. Ik wil graag dit met iedereen delen zodat de gehele bouw hier van mee kan profiteren. Dan kunnen we duurzamer en goedkoper bouwen met meer kwaliteit.
    Goed leiderschap zit dan meer in goed luisteren naar de verschillende adviseurs, zodat tegenstromen op tijd ontdekt wordt om zo iedereen aan tafel mee te krijgen.

  16. Menno Schapendonk 01 december 2013 om 12:25

    Beste Leontien,

    Zeer goed verhaal and we love the stretch of it! Het gaat inderdaad om een nieuwe standaard op zowel product- als procesniveau. Jong, onbevangen met oog voor sociale impact en een nieuw verdienmodel (bedrijfseconomie) zal daar kansrijker zijn! En eens, het met vooruitziende blik genereren van een waardeprofiel voor toekomstige bewoners is van groot belang. Duurzaamheid, ketenintegratie, efficiency, bouwproces, etc worden daarun of een gegeven of een middel, in elk geva geen doel op zich. Daar is waar het veelal mis gaat.

    Ik spreek je binnenkort, ik zie ernaar uit. Afgelopen vrijdag hadden we het Village Capital stakholder forum op jullie kantoor, is Harry Vollaard een directe collega van je?

    Keep on doing the good work!
    Gr, Menno Schapendonk

Geef een reactie